1996 жылғы 12 қарашада Үндістан әуе кеңістігінде азаматтық авиация тарихындағы ең қайғылы әуе апаттарының бірі болды. Чархи-Дадри қаласына жақын жерде Saudi Arabian Airlines әуе компаниясының жолаушыларға арналған Boeing 747 ұшағы мен қазақстандық Kazakhstan Airlines әуе компаниясының жүк тасымалдайтын Ил-76ТД ұшағы соқтығысты. Апат салдарынан екі ұшақтағы 349 адамның барлығы қаза тапты, деп хабарлайды ult.kz Tengrinews.kz басылымына сілтеме жасап.
Шымкенттен шыққан ұшақ
Ил-76ТД ұшағы Шымкенттен Делиге бағыт алған. Ал Saudi Arabian Airlines әуе компаниясының Boeing 747 ұшағы Делиден Дахранға ұшып бара жатқан. Екі ұшақ та осы аймақтағы әуе қозғалысын бақылайтын бір диспетчердің жауапкершілік аймағында болған.
Диспетчердің нұсқауы бойынша қазақстандық Ил-76ТД экипажы 4500 метр биіктіктегі әуе эшелонына көтерілуі тиіс еді. Алайда ұшақ төмендеуін жалғастырып, белгіленген деңгейден едәуір төмен түскен. Сол уақытта оған қарама-қарсы бағытта Boeing 747 өз бағытымен ұшып келе жатқан.
Ұшақтар әуеде соқтығысты
Бір сәтте екі әуе кемесінің ұшу траекториясы қиылысып кеткен. Ил-76ТД жолаушылар тасымалдайтын Boeing 747 ұшағымен үлкен биіктікте соқтығысқан.
Соққының күшті болғаны соншалық, екі ұшақ та іс жүзінде бірден қирап қалды. Ұшақтардың сынықтары мен қаза тапқандардың денелері Чархи-Дадри маңындағы жерге құлаған.
Boeing 747 бортында 312 адам болған. Олардың барлығы қаза тапты. Ил-76ТД ұшағында 37 адам болған, олардың ешқайсысы тірі қалмады. Жалпы қаза тапқандар саны - 349 адам.
Апатқа не себеп болды?
Тергеу нәтижесінде қайғылы оқиғаға Ил-76ТД экипажының белгіленген биіктікті сақтамауы негізгі себептердің бірі болғаны анықталды. Ұшақ 4500 метрлік эшелонда қалуы тиіс еді, алайда төмендеуін жалғастырған.
Ықтимал себептердің бірі ретінде диспетчердің нұсқауларын түсінуге қатысты мәселелер де қарастырылды. Атап айтқанда, тергеу барысында экипаж мүшелерінің ағылшын тілін жеткілікті деңгейде білмеуі және осыған байланысты диспетчердің нұсқауларын қабылдауда қиындықтар туындауы зерттелді.
Осылайша, экипаждың қателігі, коммуникация мәселелері және әуе қозғалысын ұйымдастыруға байланысты бірнеше фактордың қатар келуі екі ұшақтың ұшу траекторияларының қиылысуына алып келді.
Апаттың салдары
Чархи-Дадри үстіндегі апат Үндістан тарихындағы ең ірі авиациялық апатқа және әлемдегі адам өлімі ең көп әуе апаттарының біріне айналды.
Қайғылы оқиға әуе кемелері арасындағы белгіленген эшелондарды қатаң сақтаудың және экипаждар мен диспетчерлер арасындағы радиобайланыстың бірыңғай стандарттарын қолданудың маңызын тағы бір мәрте көрсетті. Осындай оқиғалардан кейін әуеде соқтығысудың алдын алу және әуе қозғалысын бақылау бойынша халықаралық талаптар одан әрі жетілдіріле түсті.
