Аналитиктер мен неміс басылымы «Berlin Today» сарапшылары соңғы жеті жылдағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму қарқынына кең көлемді талдау жасады. Сарапшылардың пікірінше, 2019 жылдан бастап Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың басшылығымен ел бұрынғы жетістіктерді жай ғана сақтап қалудан өзінің сапалы жаңа экономикалық және әлеуметтік негіздерін қалыптастыруға көшті, деп хабарлайды Ult.kz.
Шағын және орта бизнестің дамуы мен кәсіпкерлікке бет бұру
Неміс сарапшылары елдегі түбегейлі өзгерістердің басты қозғаушы күші ретінде шағын және орта бизнестің қарқынды серпінін атайды. Қазақстан бұрыннан ресурстарға бай экономикаларға тән, мемлекет пен бірнеше ірі монополиялар басым орын алатын құрылымдық мәселемен бетпе-бет келіп келген еді. Бүгінде дәстүрлі өндірістік салалармен қатар кең ауқымды жеке кәсіпкерлік орта қалыптасып үлгерді.
2025 жылдың соңына қарай тіркелген ШОБ субъектілерінің саны 47,5%-ға өсіп, 2,3 миллионға жетті. Бұл секторда 4,5 миллионға жуық адам жұмыспен қамтылған, бұл жеті жыл бұрынғы көрсеткіштен 31,6%-ға артық. Іс жүзінде бұл Қазақстанның әрбір бесінші тұрғыны осы саламен тығыз байланысты екенін білдіреді.
«Әділетті Қазақстан» саяси бағдарының экономикалық маңызы өте зор: тұрақты әрі берік өсім тек көбірек адам экономикалық процестерге қатыса алғанда ғана мүмкін болады. Жаңа кәсіпорындар мен қызмет көрсету нысандары елдің жас әрі урбанизацияланған халқын сапалы жұмыс орындарымен қамтамасыз ететін нарық құрды.
Халықтың әл-ауқаты мен макроэкономикалық табыстар
Кәсіпкерліктің өркендеуі мен диверсификация процестері азаматтардың табысына тікелей әсер етті. Жеті жыл ішінде Қазақстанның жан басына шаққандағы ІЖӨ-сі 50%-дан астам өсті. Дүниежүзілік банктің 2025 жылғы деректері бойынша, бұл көрсеткіш шамамен 14 700 долларды құрады. Салыстырмалы түрде алсақ, Өзбекстанда бұл деңгей 4 000 доллар төңірегінде, ал Қырғыз Республикасында шамамен 3 100 доллар болды. Ел экономикасының номиналды көлемі 306 миллиард долларға жетіп, Қазақстанның Орталық Азиядағы басты экономикалық платформа ретіндегі орнын айқындады.
Әлеуметтік инфрақұрылымның кеңеюі
Экономикалық жетістіктер халықтың күнделікті өмірінен де көрініс тапты. 2019-2025 жылдар аралығында елімізде 118,3 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беріліп, 761 мектеп пен 345 балабақша бой көтерді. Денсаулық сақтау саласында үш жыл ішінде 813 жаңа медициналық нысан ашылды, оның 655-і ауылдық жерлерге тиесілі. Осы шаралардың нәтижесінде күтілетін өмір сүру ұзақтығы 2,79 жылға ұлғайып, 75,97 жасты құрады.
Өндірістік база мен инвестиция ағыны
Қазақстан өндіруші сектордан тыс өнеркәсіпті де белсенді дамытып келеді. Соңғы жеті жылда елде 800 мыңға жуық автокөлік құрастырылды. Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтарда 2025 жылдың соңына қарай 57 200 жұмыс орнын құрған 860 жоба іске асырылды, ал 2030 жылға дейін тағы 200-ге жуық жаңа өндіріс орнын ашу жоспарланған.
Тікелей шетелдік инвестициялардың (ТШИ) жалпы ағыны 2025 жылы 14,4%-ға өсіп, 20,5 миллиард долларға жетті. Капиталдың негізгі бөлігі қайта өңдеу, өнеркәсіп және логистика салаларына бағытталуда.
Сыртқы саясат пен сын-қатерлер
«Berlin Today» сарапшылары бұл нәтижелерге пандемия, логистикалық дағдарыстар мен геосаяси текетірестерге қарамастан қол жеткізілгенін атап өтеді. Президент Тоқаевтың прагматикалық көпвекторлы сыртқы саясаты Қытай, Ресей, ЕО және АҚШ-пен теңгерімді қарым-қатынасты сақтауға, геосаяси сілкіністер жағдайында маневр жасауға мүмкіндік берді. Инфляция мен экономикадағы мемлекет үлесін азайту сияқты міндеттер сақталғанына қарамастан, Қазақстан өз дамуының келесі кезеңіне нық қадам басып келеді.
