Analitikter men nemis basylymy «Berlin Today» sarapshylary sońǵy jeti jyldaǵy Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomikalyq damý qarqynyna keń kólemdi taldaý jasady. Sarapshylardyń pikirinshe, 2019 jyldan bastap Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen el burynǵy jetistikterdi jai ǵana saqtap qalýdan óziniń sapaly jańa ekonomikalyq jáne áleýmettik negizderin qalyptastyrýǵa kóshti, dep habarlaidy Ult.kz.
Shaǵyn jáne orta biznestiń damýy men kásipkerlikke bet burý
Nemis sarapshylary eldegi túbegeili ózgeristerdiń basty qozǵaýshy kúshi retinde shaǵyn jáne orta biznestiń qarqyndy serpinin ataidy. Qazaqstan burynnan resýrstarǵa bai ekonomikalarǵa tán, memleket pen birneshe iri monopoliialar basym oryn alatyn qurylymdyq máselemen betpe-bet kelip kelgen edi. Búginde dástúrli óndiristik salalarmen qatar keń aýqymdy jeke kásipkerlik orta qalyptasyp úlgerdi.
2025 jyldyń sońyna qarai tirkelgen ShOB sýbektileriniń sany 47,5%-ǵa ósip, 2,3 millionǵa jetti. Bul sektorda 4,5 millionǵa jýyq adam jumyspen qamtylǵan, bul jeti jyl burynǵy kórsetkishten 31,6%-ǵa artyq. Is júzinde bul Qazaqstannyń árbir besinshi turǵyny osy salamen tyǵyz bailanysty ekenin bildiredi.
«Ádiletti Qazaqstan» saiasi baǵdarynyń ekonomikalyq mańyzy óte zor: turaqty ári berik ósim tek kóbirek adam ekonomikalyq protsesterge qatysa alǵanda ǵana múmkin bolady. Jańa kásiporyndar men qyzmet kórsetý nysandary eldiń jas ári ýrbanizatsiialanǵan halqyn sapaly jumys oryndarymen qamtamasyz etetin naryq qurdy.
Halyqtyń ál-aýqaty men makroekonomikalyq tabystar
Kásipkerliktiń órkendeýi men diversifikatsiia protsesteri azamattardyń tabysyna tikelei áser etti. Jeti jyl ishinde Qazaqstannyń jan basyna shaqqandaǵy IJÓ-si 50%-dan astam ósti. Dúniejúzilik banktiń 2025 jylǵy derekteri boiynsha, bul kórsetkish shamamen 14 700 dollardy qurady. Salystyrmaly túrde alsaq, Ózbekstanda bul deńgei 4 000 dollar tóńireginde, al Qyrǵyz Respýblikasynda shamamen 3 100 dollar boldy. El ekonomikasynyń nominaldy kólemi 306 milliard dollarǵa jetip, Qazaqstannyń Ortalyq Aziiadaǵy basty ekonomikalyq platforma retindegi ornyn aiqyndady.
Áleýmettik infraqurylymnyń keńeiýi
Ekonomikalyq jetistikter halyqtyń kúndelikti ómirinen de kórinis tapty. 2019-2025 jyldar aralyǵynda elimizde 118,3 million sharshy metr turǵyn úi paidalanýǵa berilip, 761 mektep pen 345 balabaqsha boi kóterdi. Densaýlyq saqtaý salasynda úsh jyl ishinde 813 jańa meditsinalyq nysan ashyldy, onyń 655-i aýyldyq jerlerge tiesili. Osy sharalardyń nátijesinde kútiletin ómir súrý uzaqtyǵy 2,79 jylǵa ulǵaiyp, 75,97 jasty qurady.
Óndiristik baza men investitsiia aǵyny
Qazaqstan óndirýshi sektordan tys ónerkásipti de belsendi damytyp keledi. Sońǵy jeti jylda elde 800 myńǵa jýyq avtokólik qurastyryldy. Arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtarda 2025 jyldyń sońyna qarai 57 200 jumys ornyn qurǵan 860 joba iske asyryldy, al 2030 jylǵa deiin taǵy 200-ge jýyq jańa óndiris ornyn ashý josparlanǵan.
Tikelei sheteldik investitsiialardyń (TShI) jalpy aǵyny 2025 jyly 14,4%-ǵa ósip, 20,5 milliard dollarǵa jetti. Kapitaldyń negizgi bóligi qaita óńdeý, ónerkásip jáne logistika salalaryna baǵyttalýda.
Syrtqy saiasat pen syn-qaterler
«Berlin Today» sarapshylary bul nátijelerge pandemiia, logistikalyq daǵdarystar men geosaiasi teketiresterge qaramastan qol jetkizilgenin atap ótedi. Prezident Toqaevtyń pragmatikalyq kópvektorly syrtqy saiasaty Qytai, Resei, EO jáne AQSh-pen teńgerimdi qarym-qatynasty saqtaýǵa, geosaiasi silkinister jaǵdaiynda manevr jasaýǵa múmkindik berdi. Infliatsiia men ekonomikadaǵy memleket úlesin azaitý siiaqty mindetter saqtalǵanyna qaramastan, Qazaqstan óz damýynyń kelesi kezeńine nyq qadam basyp keledi.
