Қазақстан Тәуелсіздігіне 25 жыл

ХҚКО-дағы заңсыз схема: шетелдіктерден жарты миллиард теңге жиналған

ХҚКО-дағы заңсыз схема: шетелдіктерден жарты миллиард теңге жиналған
ашық дереккөз

Астанада ХҚКО қызметкерлері шетелдіктерге құжаттарды заңсыз рәсімдеп, үш жылдан астам уақыт бойы схема жүргізген. Тергеу мәліметінше, заңсыз айналым жарты миллиард теңгеден асқан, деп хабарлайды ult.kz.

Астана қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық соты іс бойынша 10 адамға үкім шығарды. Олар заңсыз көші-қон ұйымдастырып, пара алған және қызметтік өкілетін пайдаланған.

Шетелдіктер Қазақстанда уақытша болуға рұқсат пен ЖСН алу үшін делдалдарға ақша төлеген. Делдалдар қаражаттың бір бөлігін ХҚКО қызметкерлеріне берген.

Сот бұрынғы полиция қызметкері Жауқазын Қорабаеваны 12 миллион теңгеден астам ақша алғаны үшін 7 жылға соттады. «Азаматтарға арналған үкіметтің» үш қызметкері де 7 жылға, тағы бірі 3 жылға бас бостандығынан айырылды.

Делдалдар арқылы 193, 196 және 117 миллион теңге өткен. Олар айыппұлмен жазаланды. Тағы екі адамға бас бостандығынан айыру және шектеу жазасы тағайындалды.

Сот үкімі әзірге заңды күшіне енген жоқ.

«Азаматтарға арналған үкімет» түсініктеме берді. 

«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының мәліметінше, Астана ХҚКО-ларында көші-қон саласындағы мемлекеттік қызметтерді көрсету кезінде заң бұзушылық болуы мүмкін деген күдікке байланысты 2025 жылғы ақпанда Көліктегі полиция департаментіне ресми хат жолданған.

Сондай-ақ ЖСН рәсімдеуге қатысты анықталған заң бұзушылықтар бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жіберілген. Корпорация мұндай әрекеттерге «нөлдік төзімділік» қағидатын ұстанатынын мәлімдеді.

Мемлекеттік корпорация кейін шетел азаматтарына ЖСН рәсімдеу кезінде бақылауды күшейткен. Атап айтқанда, ХҚКО-ның ақпараттық жүйесі шетел азаматтарының Қазақстан шекарасынан өтуі туралы деректерді қамтитын «Беркут» ақпараттық жүйесімен интеграцияланған.

2024 жылғы қазаннан бастап шетел азаматының Қазақстан аумағында жүргені туралы мәлімет болмаған жағдайда ЖСН рәсімдеуге мүмкіндік бермейтін форматтық-логикалық бақылау енгізілген. Сонымен қатар қызметкерлердің «Беркут» жүйесіндегі өтініш берушінің дербес деректерін өзгерту мүмкіндігі шектелген.

Корпорацияның мәліметінше, 2024 жылы 90 заң бұзушылық бойынша материал құқық қорғау және уәкілетті мемлекеттік органдарға жолданған. 2025 жылы мұндай материалдардың саны 91 болса, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 24 материал жіберілген.