Қазақстан – тарихы терең, рухани мұрасы бай мемлекет. Еліміздің әр өңірінде ғасырлар бойы халық ерекше қастерлеп келген киелі орындар бар. Бұл жерлерге адамдар түрлі мақсатпен барады: бірі сауығуды тілесе, енді бірі перзент, береке немесе өміріндегі қиындықтардың шешімін сұрап дұға етеді. Әрине, тілектің орындалуы діни тұрғыдан тек Алланың қалауына байланысты. Дегенмен халық арасында ғасырлар бойы қалыптасқан сенім бойынша кейбір киелі орындардың ерекше рухани әсері бар деп есептеледі, деп хабарлайды ult.kz.
1. Домалақ ана кесенесі (Түркістан облысы)
Домалақ ана – қазақ халқының ең құрметті аналарының бірі. Оның шын есімі – Нұрила. Ел арасында Домалақ ананың даналығы, көрегендігі мен мейірімі туралы көптеген аңыз сақталған.
Кесенеге жыл сайын мыңдаған адам келеді. Көпшілік мұнда отбасының амандығын, ұрпақ сүюді, денсаулық пен береке тілейді. Домалақ ана қазақ әйелдерінің пірі саналады.
2. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі (Түркістан)
Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі – Қазақстандағы ең қасиетті орындардың бірі. XIV ғасырда Әмір Темірдің бұйрығымен салынған бұл кесене ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген.
Халық арасында бұл жерге барып дұға еткен адамның жүрегі тынышталып, тілегі қабыл болады деген сенім кең тараған. Түркістанды «екінші Мекке» деп атайтындар да аз емес.
3. Арыстан баб кесенесі (Түркістан облысы)
Аңыз бойынша Арыстан баб – Қожа Ахмет Ясауидің ұстазы болған әулие.
Қазақ арасында «Арыстан бабқа түне, Қожа Ахметтен тіле» деген сөз кең таралған. Сондықтан көптеген зияратшылар алдымен Арыстан баб кесенесіне барып, кейін Түркістандағы Ясауи кесенесіне зиярат етеді.
4. Бекет ата жерасты мешіті (Маңғыстау облысы)
Бекет ата – қазақ даласындағы ең танымал әулиелердің бірі. Оның жерасты мешіті Маңғыстаудың киелі орындарының қатарына кіреді.
Бұл жерге еліміздің түкпір-түкпірінен адамдар келіп, денсаулық, отбасы бақыты, кәсіптің берекесі мен түрлі қиындықтардың шешілуін тілейді.
5. Шопан ата жерасты мешіті (Маңғыстау облысы)
Шопан ата Бекет атаның рухани ұстазы саналады. Киелі орын табиғаттың ерекше көрінісімен де ерекшеленеді.
Зияратшылар бұл жерге тыныштық тауып, рухани күш жинау үшін келеді.
6. Ақмешіт үңгірі (Түркістан облысы)
Ақмешіт – табиғи жолмен пайда болған алып үңгір. Оның биіктігі бірнеше қабатты үймен тең.
Жергілікті халық бұл жердің ерекше энергиясы бар екеніне сенеді. Кейбір адамдар мұнда дұға жасап, өміріндегі қиындықтардың азайғанын айтып жатады.
7. Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)
Қоңыр әулие үңгірі – Қазақстандағы ең жұмбақ орындардың бірі.
Үңгірдің ішінде табиғи көл орналасқан. Халық арасында бұл суға түсіп, дұға жасаған адамның дертіне шипа болады деген сенім бар.
8. Ыбырайым ата кесенесі (Түркістан облысы)
Ыбырайым ата – Қожа Ахмет Ясауидің әкесі.
Кесенеге келушілер әулеттің амандығын, балалардың болашағын және отбасындағы татулықты тілейді.
9. Қарашаш ана кесенесі (Түркістан)
Қарашаш ана – Қожа Ахмет Ясауидің анасы. Ол білімділігімен сабырлылығымен және даналығымен танылған.
Әсіресе әйелдер бұл жерге келіп, отбасының бақыты мен балаларының амандығын тілейді.
10. Масат ата жерасты мешіті (Маңғыстау облысы)
Маңғыстаудағы тағы бір ерекше рухани орын – Масат ата жерасты мешіті.
Бұл жерге зиярат етушілер қиындықтан шығудың жолын, жан тыныштығын және денсаулық тілеп келеді.
Киелі орындарға барғанда нені ескеру керек?
Зиярат – ең алдымен рухани сапар. Мамандар мен дінтанушылар киелі жерлерге барған кезде ислам әдебін сақтап, ырымшылдыққа жол бермеуге кеңес береді. Себебі исламда дұға тек Аллаға жасалады. Әулиелердің қабіріне бару – оларды құдай тұту емес, олардың өмірінен тағылым алып, Алладан тілек тілеудің бір жолы ретінде қарастырылады.
Сонымен қатар киелі орындарға барған кезде табиғатты қорғау, тазалық сақтау және тарихи ескерткіштерге құрметпен қарау – әрбір азаматтың міндеті.
Қазақстандағы киелі орындар – халқымыздың рухани тарихының ажырамас бөлігі. Домалақ анадан бастап Бекет атаға дейінгі әулиелер жатқан мекендер ғасырлар бойы адамдардың үміт пен сенім орнына айналып келеді. Бұл жерлерге келушілердің мақсаты әртүрлі болғанымен, бәрін біріктіретін ортақ нәрсе – жүрек тыныштығын тауып, Алладан жақсылық тілеу.
Киелі орындардың құндылығы тек халық арасындағы аңыздарда емес, олардың қазақ тарихы мен мәдениетін сақтап, кейінгі ұрпаққа жеткізуінде жатыр. Сондықтан бұл мекендер рухани туризмнің ғана емес, ұлттық мұрамыздың да маңызды бөлігі болып қала береді.
