Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі тұрғындарға шілде айының соңына дейін қарбыз тұтынуға асықпауға кеңес берді. Әсіресе бұл ұсыныс балаларға қатысты екенін ведомство өкілдері атап өтті, деп хабарлайды ult.kz.
Үкіметтегі брифинг барысында Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов қарбыздың бірнеше маусымда өсірілетінін айтты. Оның сөзінше, ең қауіпсіз кезең – шілденің соңы мен қыркүйек айының аралығы. Дәл осы уақытта бақша өнімдері табиғи жолмен пісіп жетіліп, қосымша өсу стимуляторлары мен тыңайтқыштарсыз өсіріледі.
«Сондықтан әзірге, әсіресе балаларға, қарбыз жемей тұрған дұрыс. Бұл – менің сарапшы ретіндегі пікірім», – деді Азат Сұлтанов.
Сонымен қатар вице-министр қазіргі таңда саудада сатылып жатқан импорттық және еліміздің оңтүстік өңірлерінен жеткізілетін жеміс-көкөніс өнімдерінің барлығы міндетті фитосанитарлық бақылаудан өтетінін айтты. Бұл тексерулер барысында өнімдер зиянкестер мен түрлі аурулардың бар-жоғына тексеріледі.
Алайда фитосанитарлық бақылаудан бөлек, өнім құрамында химиялық заттардың шамадан тыс қолданылуы да маңызды мәселе болып қала береді. Мұндай жағдайларды анықтау және бақылау жұмыстарын Ауыл шаруашылығы министрлігі санитариялық-эпидемиологиялық қызметпен бірлесіп жүргізеді.
Ведомство өкілдері бұл мәлімдеме қарбызды сатуға немесе тұтынуға тыйым салу емес, халықтың денсаулығын сақтау мақсатында берілген сақтық сипатындағы ұсыныс екенін атап өтті.
Қарбызды қалай дұрыс таңдап, тұтынған жөн?
Мамандардың айтуынша, қарбыздың табиғи пісетін маусымы – шілденің соңы мен тамыз айы. Осы кезеңде піскен өнімнің құрамында нитрат мөлшері төмен болып, денсаулыққа қауіпсіздеу саналады. Ерте шыққан қарбыздарды сатып алғанда олардың қай жерде өсірілгеніне және сатушының сенімділігіне назар аудару қажет.
Қарбыз сатып аларда қабығы бүтін, жарылмаған және кесілмеген болуына мән берген жөн. Мамандар жол жиегінде немесе күннің астында ұзақ жатқан қарбызды алмауға кеңес береді. Сондай-ақ жемісті пайдаланар алдында қабығын ағын сумен жақсылап жуу қажет. Бұл бактериялардың ішкі бөлікке түсу қаупін азайтады.
Қарбыздың пайдасы қандай?
Қарбыздың шамамен 90 пайызы судан тұрады. Ол ағзадағы су теңгерімін сақтауға көмектеседі, шөлді басады және құрамындағы калий, магний, А және С дәрумендері арқылы организмді пайдалы заттармен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар антиоксиданттарға бай болғандықтан жүрек-қантамыр жүйесіне оң әсер етуі мүмкін.
Қанша мөлшерде жеген дұрыс?
Диетологтардың айтуынша, ересек адамға күніне шамамен 400–500 грамм, ал балаларға 300–400 грамнан артық қарбыз жеу ұсынылмайды. Оны шамадан тыс тұтыну қандағы қант деңгейінің жоғарылауына және ас қорыту жүйесіне салмақ түсіруі мүмкін.
Кімдерге сақ болған жөн?
Қант диабеті бар адамдар, асқазан-ішек жолдарының созылмалы ауруларынан зардап шегетіндер, сондай-ақ кішкентай балалар мен жүкті әйелдер қарбызды сақтықпен әрі мөлшермен тұтынғаны дұрыс. Егер қарбызды жегеннен кейін жүрек айну, құсу, іштің өтуі немесе әлсіздік байқалса, дереу дәрігерге қаралған жөн.
