قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ تۇرعىندارعا شٸلدە ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن قاربىز تۇتىنۋعا اسىقپاۋعا كەڭەس بەردٸ. ەسٸرەسە بۇل ۇسىنىس بالالارعا قاتىستى ەكەنٸن ۆەدومستۆو ٶكٸلدەرٸ اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ٷكٸمەتتەگٸ بريفينگ بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ ازات سۇلتانوۆ قاربىزدىڭ بٸرنەشە ماۋسىمدا ٶسٸرٸلەتٸنٸن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, ەڭ قاۋٸپسٸز كەزەڭ – شٸلدەنٸڭ سوڭى مەن قىركٷيەك ايىنىڭ ارالىعى. دەل وسى ۋاقىتتا باقشا ٶنٸمدەرٸ تابيعي جولمەن پٸسٸپ جەتٸلٸپ, قوسىمشا ٶسۋ ستيمۋلياتورلارى مەن تىڭايتقىشتارسىز ٶسٸرٸلەدٸ.
«سوندىقتان ەزٸرگە, ەسٸرەسە بالالارعا, قاربىز جەمەي تۇرعان دۇرىس. بۇل – مەنٸڭ ساراپشى رەتٸندەگٸ پٸكٸرٸم», – دەدٸ ازات سۇلتانوۆ.
سونىمەن قاتار ۆيتسە-مينيستر قازٸرگٸ تاڭدا ساۋدادا ساتىلىپ جاتقان يمپورتتىق جەنە ەلٸمٸزدٸڭ وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸنەن جەتكٸزٸلەتٸن جەمٸس-كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸنٸڭ بارلىعى مٸندەتتٸ فيتوسانيتارلىق باقىلاۋدان ٶتەتٸنٸن ايتتى. بۇل تەكسەرۋلەر بارىسىندا ٶنٸمدەر زييانكەستەر مەن تٷرلٸ اۋرۋلاردىڭ بار-جوعىنا تەكسەرٸلەدٸ.
الايدا فيتوسانيتارلىق باقىلاۋدان بٶلەك, ٶنٸم قۇرامىندا حيمييالىق زاتتاردىڭ شامادان تىس قولدانىلۋى دا ماڭىزدى مەسەلە بولىپ قالا بەرەدٸ. مۇنداي جاعدايلاردى انىقتاۋ جەنە باقىلاۋ جۇمىستارىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق قىزمەتپەن بٸرلەسٸپ جٷرگٸزەدٸ.
ۆەدومستۆو ٶكٸلدەرٸ بۇل مەلٸمدەمە قاربىزدى ساتۋعا نەمەسە تۇتىنۋعا تىيىم سالۋ ەمەس, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا بەرٸلگەن ساقتىق سيپاتىنداعى ۇسىنىس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
قاربىزدى قالاي دۇرىس تاڭداپ, تۇتىنعان جٶن?
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قاربىزدىڭ تابيعي پٸسەتٸن ماۋسىمى – شٸلدەنٸڭ سوڭى مەن تامىز ايى. وسى كەزەڭدە پٸسكەن ٶنٸمنٸڭ قۇرامىندا نيترات مٶلشەرٸ تٶمەن بولىپ, دەنساۋلىققا قاۋٸپسٸزدەۋ سانالادى. ەرتە شىققان قاربىزداردى ساتىپ العاندا ولاردىڭ قاي جەردە ٶسٸرٸلگەنٸنە جەنە ساتۋشىنىڭ سەنٸمدٸلٸگٸنە نازار اۋدارۋ قاجەت.
قاربىز ساتىپ الاردا قابىعى بٷتٸن, جارىلماعان جەنە كەسٸلمەگەن بولۋىنا مەن بەرگەن جٶن. ماماندار جول جيەگٸندە نەمەسە كٷننٸڭ استىندا ۇزاق جاتقان قاربىزدى الماۋعا كەڭەس بەرەدٸ. سونداي-اق جەمٸستٸ پايدالانار الدىندا قابىعىن اعىن سۋمەن جاقسىلاپ جۋۋ قاجەت. بۇل باكتەرييالاردىڭ ٸشكٸ بٶلٸككە تٷسۋ قاۋپٸن ازايتادى.
قاربىزدىڭ پايداسى قانداي?
قاربىزدىڭ شامامەن 90 پايىزى سۋدان تۇرادى. ول اعزاداعى سۋ تەڭگەرٸمٸن ساقتاۋعا كٶمەكتەسەدٸ, شٶلدٸ باسادى جەنە قۇرامىنداعى كاليي, ماگنيي, ا جەنە س دەرۋمەندەرٸ ارقىلى ورگانيزمدٸ پايدالى زاتتارمەن قامتاماسىز ەتەدٸ. سونىمەن قاتار انتيوكسيدانتتارعا باي بولعاندىقتان جٷرەك-قانتامىر جٷيەسٸنە وڭ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
قانشا مٶلشەردە جەگەن دۇرىس?
ديەتولوگتاردىڭ ايتۋىنشا, ەرەسەك ادامعا كٷنٸنە شامامەن 400–500 گرامم, ال بالالارعا 300–400 گرامنان ارتىق قاربىز جەۋ ۇسىنىلمايدى. ونى شامادان تىس تۇتىنۋ قانداعى قانت دەڭگەيٸنٸڭ جوعارىلاۋىنا جەنە اس قورىتۋ جٷيەسٸنە سالماق تٷسٸرۋٸ مٷمكٸن.
كٸمدەرگە ساق بولعان جٶن?
قانت ديابەتٸ بار ادامدار, اسقازان-ٸشەك جولدارىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارىنان زارداپ شەگەتٸندەر, سونداي-اق كٸشكەنتاي بالالار مەن جٷكتٸ ەيەلدەر قاربىزدى ساقتىقپەن ەرٸ مٶلشەرمەن تۇتىنعانى دۇرىس. ەگەر قاربىزدى جەگەننەن كەيٸن جٷرەك اينۋ, قۇسۋ, ٸشتٸڭ ٶتۋٸ نەمەسە ەلسٸزدٸك بايقالسا, دەرەۋ دەرٸگەرگە قارالعان جٶن.
