Қазақ халқы адамның жас ерекшелігіне қарай әр кезеңге түрлі атау берген. Әлеуметтік желіде ер баланың дүниеге келгеннен бастап есейгенге дейінгі кезеңдеріне қатысты 15 атау көрсетілген тізім тарады, деп хабарлайды ult.kz.
Жазбада әр атаудың белгілі бір жас кезеңіне қатысты қолданылатыны көрсетілген.
Тізімге сәйкес:
Шақалақ – жаңа туған сәби;
Шарана – қырқына дейінгі сәби;
Нәресте – 1 жасқа дейінгі бала;
Бөбек – 1,5 жасқа дейінгі бала;
Сәби – шамамен 2 жастағы бала;
Бүлдіршін – 2-3 жастағы бала;
Балдырған – 3-5 жастағы бала;
Ойын баласы – 8-12 жастағы бала;
Сығыр – 12-15 жас аралығы;
Ересек бала, жеткіншек – 15-16 жас;
Бозбала – 16-19 жас;
Жас жігіт – 20-30 жас;
Құр жігіт – 30-40 жас;
Ер түлегі – 40-50 жас;
Жігіт ағасы – 50-60 жас.
Қазақ тілінде адамның жасына қатысты атаулардың мағынасы тек нақты жас мөлшерімен шектелмейді. Кейбір сөздер баланың даму кезеңін, әлеуметтік жағдайын немесе қоғамдағы орнын білдіруі мүмкін.
Мәселен, «бозбала» сөзі әдетте ер жетіп келе жатқан жас жігітке қатысты айтылса, «жігіт ағасы» деп жасы толысқан, ел ішінде беделі бар ер азаматты атаған.
Ал «шақалақ», «шарана», «нәресте», «бөбек», «сәби» сияқты атаулар қазақ тілінде кішкентай балаларға қатысты кеңінен қолданылады.
Дегенмен әлеуметтік желідегі бұл тізімдегі жас аралықтарын қазақ тілінің ресми немесе ғылыми түрде бекітілген жіктемесі деп қабылдауға болмайды. Жекелеген атаулардың қолданылуы өңірге, дәстүрге және сөздің контекстіне қарай өзгеруі мүмкін.
Қалай болғанда да, қазақ тіліндегі адам жасына байланысты атаулардың көптігі – халқымыздың тіл байлығы мен жас ерекшелігіне мән бергенінің бір көрінісі.
