Қазақстан Тәуелсіздігіне 25 жыл

"Бір тиын да алмаймын": Жомарттығымен көзге түскен қазақ әншілері кімдер?

"Бір тиын да алмаймын": Жомарттығымен көзге түскен қазақ әншілері кімдер?
Фото-коллаж: ult.kz

Қазақтың тойын әншісіз елестету қиын. Бірі өнерпазды шақыру үшін қомақты қаржы жұмсаса, енді бірі қалтасы көтерген ақшамен келісуге тырысады. Алайда елге танымал әншілердің арасында ақы алмай өнер көрсететіндер де бар. Бірі ағайынның көңілін қимаса, екіншісі жағдайы төмен отбасылардың қуанышына ортақтасуды жөн көреді. Тіпті бір кеште бірнеше тойға тегін барғанын айтқан жұлдыздар да кездеседі. Ult.kz тілшісі тойдағы табыс пен тегін өнер көрсету туралы ашық айтқан бес өнер иесінің сұхбаттарына шолу жасады.

1. Асхат Тарғын: "Бес тойдың екеуіне тегін барған кезім болады"

"Мария Магдалена" әнімен танылған Асхат Тарғын тойға ақысыз шығатын кездері болатынын айтқан. Ол бір күнде бірнеше тойға барып, қонақтардың көңілін көтеруге дағдыланған. Әнші NUR.KZ тілшісіне берген сұхбатында таныстарының өтінішін жерге тастамайтынын жеткізген. Тіпті журналистпен бірге барған алғашқы тойында ешқандай ақы алмай ән орындаған. Оның сөзінше, кей адамдар әншіні арнайы шақырып, екі-үш ән айтып кетуін өтінеді.

"Қолқа салып, тойыма келіп ән айтып кет десе, неге бармасқа".

Асхат Тарғын кейде бес тойдың екеуіне тегін баратын кездері болатынын жасырмаған. Ол достары мен таныстарының көңілін қалдырғысы келмейтінін түсіндірген.

Сондай-ақ өзінің бір тойға 5 мың доллар сұрайтыны туралы тараған ақпаратты жоққа шығарған. Әншінің айтуынша, жұмыс күндері бес, ал демалыста сегіз-он тойға дейін барған кездері болған. Дегенмен мұның бәрі оның бұрынғы сұхбатында айтылған мәліметтер, қазіргі той кестесі мен қаламақысы туралы ақпарат емес. 

2. Мақпал Жүнісова: "Тегін тойларға өте көп барамын"

Қазақстанның халық әртісі Мақпал Жүнісова тойларға ақысыз жиі баратынын жасырмаған. Әсіресе ағайын-туыстары мен құда-жекжаттарының қуанышына ортақтасқанда ақша сұрамайтынын айтқан. Бұл туралы әнші 2022 жылы жарияланған сұхбатында әңгімелеген. Оның сөзінше, әулеті үлкен болғандықтан, түрлі отбасылық жиындарға шақырту көп түседі. Мұндай кезде әнші туыстарынан қаламақы алуды жөн көрмейді.

"Тегін тойларға өте көп барамын. Өйткені менің құдаларым көп, құдағиларым көп".

Әнші құданың құдасының тойына дейін ақысыз баратынын жеткізген. Сонымен қатар тапқан табысының бір бөлігін туыстары мен жиендеріне таратып беретінін айтқан.

Мақпал Жүнісова қызы Мерейге арнайы ақша жинамағанын да жасырмаған. Өйткені ол қызының өз еңбегімен табыс тауып, болашағын өзі жоспарлағанын қалайды. Осылайша, әнші үшін жақындарының қуанышы кейде тойдан түсетін табыстан маңыздырақ екенін аңғартқан.

3. Айдар Тұрғанбек: "Бар ақшам осы дегенге келісеміз"

"Жігіттер" тобының мүшесі Айдар Тұрғанбек те кейде тойға тегін баратынын айтқан. Әншінің сөзінше, өнерпазды шақырғысы келгенімен, қалтасы көтермейтін отбасылар кездеседі. Мұндай жағдайда ол той иесінің жағдайына қарай шешім қабылдайды. Айдар Тұрғанбек топ құрамымен ғана емес, жеке өзі де тойларға баратынын жеткізген. Бұл туралы әнші Sputnik Қазақстанға берген сұхбатында баяндаған.

"Жағдайға қараймыз. Кейде жағдайы жоқ адамдарға кезігеміз. Енді бірде "Жігіттер" тобы болып емес, жалғыз барып қаламыз. "Бар ақшам осы" дегенге келісіп немесе тойға тегін барып та жатамыз".

Әнші гонорар мәселесінде той иесін қинағысы келмейтінін түсіндірген. Оның айтуынша, кей адамдар қаламақыны өздері белгілеп беруін сұрайды. Сондай сәтте ол бағаны тым көтеріп жібермеуге тырысады. Дегенмен өнерін де тым арзан бағалағысы келмейтінін жасырмаған.

Осылайша, Айдар Тұрғанбек үшін той иесінің жағдайы мен ниеті де маңызды рөл атқарады

4. Зарина Омарова: "Анда-санда халық үшін жұмыс істеу керек"

Танымал әнші Зарина Омарова да кейде тойларда қаламақысыз өнер көрсететінін айтқан. Алайда оның сөзінше, мұндай жағдай жиі қайталана бермейді. Себебі әншінің сахнаға шығуына байланысты шығындары да аз емес. Зарина Омарова тойдағы ақысы шақырту түскен қалаға қарай өзгеретінін жеткізген. Бұл туралы өнер иесі Sputnik Қазақстанға берген сұхбатында әңгімелеген.

"Бірақ тойларға жай әшейін де баратын кездерім болады. Анда-санда халық үшін ғана жұмыс істеу керек".

Әнші нақты гонорарын жариялаудан бас тартқан. Оның қанша ақы алатынын көмекшісі арқылы білуге болатынын айтқан. Сондай-ақ сахналық көйлектері мен әшекейлерінің арзан тұрмайтынын жасырмаған. Сондықтан үнемі тегін өнер көрсету мүмкін емес екенін түсіндірген. Дегенмен Зарина Омарова ара-тұра халық үшін ақысыз ән салуды орынды санайтынын білдірген.

5. Нұрлан Еспанов: "Жағдайын түсіндірсе, тегін барар едім"

Әнші әрі композитор Нұрлан Еспанов тойға тегін барған кездері көп болғанын айтқан. Өнер иесі кейде тіпті мүлде танымайтын адамдардың қуанышына ақысыз ортақтасқан. Алайда әншінің кеңпейілділігін пайдаланғандар да кездескен. Ол бір сұхбатында тойға небәрі жеті мың теңгеге барған оқиғасын еске алған. Бұл туралы Stan.kz басылымы 2019 жылы жазған.

Әншінің айтуынша, бір жолы танысы тойға шақырып, оған келісілгендей ақы төлемеген. Кейін Еспанов той иесінің жағдайды алдын ала ашық түсіндіргені дұрыс болатынын айтқан. Өнер иесі мұндай жағдайда реніш сақтамайтынын білдірген.

"Әрине, егер Нұреке жағдайым осылай болып тұр еді деп бәрін дұрыстап түсіндірсе де, тегін барар едім".

Оның сөзінше, ең бастысы – той иесінің ниеті мен шынайылығы. Сондықтан Нұрлан Еспановтың бұрынғы сұхбатында ақыдан бұрын адамдық қарым-қатынасты жоғары қоятыны байқалады.

Қазақ эстрадасының өкілдері тойдан табыс тапқанымен, кей жағдайда қаламақыдан бас тартып, жомарттық танытатынын жасырмайды. Бірі ағайын-туыстың көңілін қимаса, енді бірі жағдайы төмен отбасылардың қуанышына ортақтасуды жөн көреді.

Дегенмен өнер иелері үшін той – табыс көзі ғана емес, уақыт пен еңбекті талап ететін жұмыс. Сондықтан әр әнші кімге, қандай жағдайда тегін өнер көрсететінін өзі шешеді. Ал олардың әңгімелерінен кейде адамдық қарым-қатынас пен сыйластықтың ақшадан жоғары тұратынын аңғаруға болады.