Халықаралық инклюзивті лагерь жұмысын бастап кетті. Ал негізгі ашық іс-шаралар – мүмкіндігі шектеулі және мүмкіндігі шектеулі емес адамдар өткізетін шеберлік сабақтары ұйымдастырылатын Экстрабилити күндері Балқаш қаласында, Үлкен ауылында және Алматы қаласында өтеді, деп хабарлайды Ult.kz.
2026 жылғы 6 қыркүйекте Қазақстандағы Балқаш көлінде халықаралық «Рух желкендері» жобасының кезекті кезеңі басталды. Жобаны «Белая Трость» автономды коммерциялық емес ұйымы «Росатом» мемлекеттік корпорациясының қолдауымен жүзеге асырып жатыр. Қазақстандағы кезеңге Ресей, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстан өкілдері, оның ішінде көру қабілеті бұзылған адамдар, нашар еститіндер, еріктілер мен ұйымдастырушылар қатысуда.
Кезең аясындағы ашық іс-шаралар 10 қыркүйекте Балқаш көлінде және 15 қыркүйекте Үлкен ауылында өтті. Онда спорт, өнер және адам мүмкіндіктерін дәріптейтін инклюзивті мереке – Экстрабилити күндері ұйымдастырылды.
Іс-шаралар барысында «Рух желкендері» жобасының әртүрлі физикалық мүмкіндіктері бар Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Өзбекстан және Түркиядан келген музыканттар, вокалистер мен бишілер өнер көрсетті. Бағдарламада фольклорлық және заманауи қойылымдар, сондай-ақ ымдау тіліндегі әндер ұсынылды.
Экстрабилити күндерінің бағдарламасында тәжірибелі нұсқаушылар өткізген желкенді спорт пен ескек есуден инклюзивті шеберлік сабақтарына ерекше орын берілді. Мүмкіндігі шектеулі жандар мен барлық қонақтар желкенді қайықты басқарудың негізгі тәсілдерін меңгеріп, жұппен ескек есу техникасын үйренді. Сонымен қатар «Рух желкендері» жобасының қатысушыларымен танысып, олардың өткізген инклюзивті шеберлік сабақтарына қатысып, судағы және өмірдегі жаңалықтары туралы әңгімелерін тыңдады.
Қазақстандағы жоба кезеңі 16–17 қыркүйекте Алматыда мүмкіндігі шектеулі адамдарды қолдайтын ұйымдардың қатысуымен өткен семинармен аяқталды.
«Жобаға өте көп белсенді жастар жиналды. Көшпелі мәдениет өкілі болсақ та, болмасақ та, бір-бірімізбен қарым-қатынас жасау және дәстүрлерімізді зерттеу арқылы өзара тәжірибе алмасып, бір-бірімізді байыта аламыз. Менде бір арман пайда болды: Қырғызстанда жобадағы басқа жігіттермен бірге паравелоспорттан жарыс өткізгім келеді. Бұл «Рух желкендері» жобасының тек желкенді спортты ғана емес, басқа да спорт түрлерін дамытуға ықпал ететінін көрсетеді. Себебі мұнда әрдайым шабыт беретін ерекше орта қалыптасқан. Адамды күтпеген жерден жігерлендіріп, жаңа іске ынталандыратын дүниелер көп. Ұйымдастырушыларға алғыс айтқым келеді. «Рух желкендері» жобасының бар екеніне қуаныштымын. Ең қызығы – барлығымызды біріктіретін қуатты энергия», – деді көру қабілеті бұзылған жоба қатысушысы, Қазақстан Республикасындағы халықтың әлеуметтік осал санаттарының құқықтары жөніндегі уәкіл Кенжегүл Сейтжан.
«Қазақстанда атом электр станциясын салу жобасы атом энергетикасы саласындағы ұзақ мерзімді ынтымақтастықтың жаңа кезеңіне жол ашады. «Росатом» үшін бұл ынтымақтастықтың технологиялық бағыттармен ғана шектелмей, әлеуметтік бастамаларды да қамтуы маңызды. Біз қолдайтын бастамалардың бірі – халықаралық «Рух желкендері» жобасы. Ол адамдарға тең мүмкіндіктер қалыптастырып, әртүрлі елдердің өкілдерін біріктіреді және қатысушыларға өз әлеуетін ашуға мүмкіндік береді», – деді «Росатом Орталық Азия» өңірлік орталығының басшысы Алексей Дремучев.
Анықтама
«Рух желкендері» – мүмкіндігі шектеулі және шектеусіз адамдар бірге желкенді экспедицияларға, спорттық және шығармашылық бағдарламаларға қатысып, аралас командаларда жұмыс істеуді үйренетін халықаралық жоба. Қатысушылар елдеріне оралғаннан кейін өз бастамаларын жүзеге асырады.
2011 жылдан бері жоба бір ғана экспедициядан ауқымды халықаралық қозғалысқа дейінгі жолдан өтті. 2016 жылдан бастап жоба «Росатом» мемлекеттік корпорациясының қолдауымен дамып келеді.
Осы уақыт ішінде жоба қатысушылары 16 елде болып, 5 халықаралық маршрут, желкенді және ескек есу спортынан 46 регата мен жарыс, 50 Экстрабилити күні және 47 қалада 7 инклюзивті лагерь өткізді. 2026 жылы жобаның мерейтойлық маусымы Қырғызстан, Қазақстан және Түркияда өтеді.
Қазақстан Орталық Азиядағы жобаның маңызды даму нүктесіне айналып, қыркүйек айының басында Қырғызстанда басталған іс-шаралардың жалғасын қабылдады. Қырғызстандағы бағдарлама Дүниежүзілік көшпенділер ойындары аясында жоба қатысушылары өткізген инклюзивті шеберлік сабақтарын қамтыды.
2025 жылы Балқаш көлінде мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған желкенді лагерь мен Қазақстандағы Экстрабилити күндері мұндай форматтың мүмкіндігі шектеулі жандарға да, еріктілерге де, қоғамдық ұйымдар мен жергілікті серіктестерге де қажет екенін көрсетті.
2026 жылы жоба командасы жаңа кезеңді өткізумен қатар, өңірдегі инклюзивті бастамаларды дамытуға атсалысуға дайын қатысушылар, еріктілер мен ұйымдардың қатарын кеңейтуді жоспарлап отыр.
