Halyqaralyq inkliýzivti lager jumysyn bastap ketti. Al negizgi ashyq is-sharalar – múmkindigi shekteýli jáne múmkindigi shekteýli emes adamdar ótkizetin sheberlik sabaqtary uiymdastyrylatyn Ekstrabiliti kúnderi Balqash qalasynda, Úlken aýylynda jáne Almaty qalasynda ótedi, dep habarlaidy Ult.kz.
2026 jylǵy 6 qyrkúiekte Qazaqstandaǵy Balqash kólinde halyqaralyq «Rýh jelkenderi» jobasynyń kezekti kezeńi bastaldy. Jobany «Belaia Trost» avtonomdy kommertsiialyq emes uiymy «Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń qoldaýymen júzege asyryp jatyr. Qazaqstandaǵy kezeńge Resei, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Túrkiia jáne Ózbekstan ókilderi, onyń ishinde kórý qabileti buzylǵan adamdar, nashar estitinder, eriktiler men uiymdastyrýshylar qatysýda.
Kezeń aiasyndaǵy ashyq is-sharalar 10 qyrkúiekte Balqash kólinde jáne 15 qyrkúiekte Úlken aýylynda ótti. Onda sport, óner jáne adam múmkindikterin dáripteitin inkliýzivti mereke – Ekstrabiliti kúnderi uiymdastyryldy.
Is-sharalar barysynda «Rýh jelkenderi» jobasynyń ártúrli fizikalyq múmkindikteri bar Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Resei, Ózbekstan jáne Túrkiiadan kelgen mýzykanttar, vokalister men bishiler óner kórsetti. Baǵdarlamada folklorlyq jáne zamanaýi qoiylymdar, sondai-aq ymdaý tilindegi ánder usynyldy.
Ekstrabiliti kúnderiniń baǵdarlamasynda tájiribeli nusqaýshylar ótkizgen jelkendi sport pen eskek esýden inkliýzivti sheberlik sabaqtaryna erekshe oryn berildi. Múmkindigi shekteýli jandar men barlyq qonaqtar jelkendi qaiyqty basqarýdyń negizgi tásilderin meńgerip, juppen eskek esý tehnikasyn úirendi. Sonymen qatar «Rýh jelkenderi» jobasynyń qatysýshylarymen tanysyp, olardyń ótkizgen inkliýzivti sheberlik sabaqtaryna qatysyp, sýdaǵy jáne ómirdegi jańalyqtary týraly áńgimelerin tyńdady.
Qazaqstandaǵy joba kezeńi 16–17 qyrkúiekte Almatyda múmkindigi shekteýli adamdardy qoldaityn uiymdardyń qatysýymen ótken seminarmen aiaqtaldy.
«Jobaǵa óte kóp belsendi jastar jinaldy. Kóshpeli mádeniet ókili bolsaq ta, bolmasaq ta, bir-birimizben qarym-qatynas jasaý jáne dástúrlerimizdi zertteý arqyly ózara tájiribe almasyp, bir-birimizdi baiyta alamyz. Mende bir arman paida boldy: Qyrǵyzstanda jobadaǵy basqa jigittermen birge paravelosporttan jarys ótkizgim keledi. Bul «Rýh jelkenderi» jobasynyń tek jelkendi sportty ǵana emes, basqa da sport túrlerin damytýǵa yqpal etetinin kórsetedi. Sebebi munda árdaiym shabyt beretin erekshe orta qalyptasqan. Adamdy kútpegen jerden jigerlendirip, jańa iske yntalandyratyn dúnieler kóp. Uiymdastyrýshylarǵa alǵys aitqym keledi. «Rýh jelkenderi» jobasynyń bar ekenine qýanyshtymyn. Eń qyzyǵy – barlyǵymyzdy biriktiretin qýatty energiia», – dedi kórý qabileti buzylǵan joba qatysýshysy, Qazaqstan Respýblikasyndaǵy halyqtyń áleýmettik osal sanattarynyń quqyqtary jónindegi ýákil Kenjegúl Seitjan.
«Qazaqstanda atom elektr stantsiiasyn salý jobasy atom energetikasy salasyndaǵy uzaq merzimdi yntymaqtastyqtyń jańa kezeńine jol ashady. «Rosatom» úshin bul yntymaqtastyqtyń tehnologiialyq baǵyttarmen ǵana shektelmei, áleýmettik bastamalardy da qamtýy mańyzdy. Biz qoldaityn bastamalardyń biri – halyqaralyq «Rýh jelkenderi» jobasy. Ol adamdarǵa teń múmkindikter qalyptastyryp, ártúrli elderdiń ókilderin biriktiredi jáne qatysýshylarǵa óz áleýetin ashýǵa múmkindik beredi», – dedi «Rosatom Ortalyq Aziia» óńirlik ortalyǵynyń basshysy Aleksei Dremýchev.
Anyqtama
«Rýh jelkenderi» – múmkindigi shekteýli jáne shekteýsiz adamdar birge jelkendi ekspeditsiialarǵa, sporttyq jáne shyǵarmashylyq baǵdarlamalarǵa qatysyp, aralas komandalarda jumys isteýdi úirenetin halyqaralyq joba. Qatysýshylar elderine oralǵannan keiin óz bastamalaryn júzege asyrady.
2011 jyldan beri joba bir ǵana ekspeditsiiadan aýqymdy halyqaralyq qozǵalysqa deiingi joldan ótti. 2016 jyldan bastap joba «Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń qoldaýymen damyp keledi.
Osy ýaqyt ishinde joba qatysýshylary 16 elde bolyp, 5 halyqaralyq marshrýt, jelkendi jáne eskek esý sportynan 46 regata men jarys, 50 Ekstrabiliti kúni jáne 47 qalada 7 inkliýzivti lager ótkizdi. 2026 jyly jobanyń mereitoilyq maýsymy Qyrǵyzstan, Qazaqstan jáne Túrkiiada ótedi.
Qazaqstan Ortalyq Aziiadaǵy jobanyń mańyzdy damý núktesine ainalyp, qyrkúiek aiynyń basynda Qyrǵyzstanda bastalǵan is-sharalardyń jalǵasyn qabyldady. Qyrǵyzstandaǵy baǵdarlama Dúniejúzilik kóshpendiler oiyndary aiasynda joba qatysýshylary ótkizgen inkliýzivti sheberlik sabaqtaryn qamtydy.
2025 jyly Balqash kólinde múmkindigi shekteýli adamdarǵa arnalǵan jelkendi lager men Qazaqstandaǵy Ekstrabiliti kúnderi mundai formattyń múmkindigi shekteýli jandarǵa da, eriktilerge de, qoǵamdyq uiymdar men jergilikti seriktesterge de qajet ekenin kórsetti.
2026 jyly joba komandasy jańa kezeńdi ótkizýmen qatar, óńirdegi inkliýzivti bastamalardy damytýǵa atsalysýǵa daiyn qatysýshylar, eriktiler men uiymdardyń qataryn keńeitýdi josparlap otyr.
