1 шілдеден бастап Қазақстанда тұтынушылық несие мен бөліп төлеу шарттары қатаңдайды. Енді ресми табысы расталмаған азаматтарға банк несиесін рәсімдеу едәуір қиын болады, деп хабарлайды ult.kz.
Бұл өзгерістерді Қазақстанның Ұлттық банкі мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі енгізіп отыр. Негізгі мақсат – халықтың шамадан тыс қарызға батуының алдын алу және несие нарығын бақылауды күшейту.
Жаңа тәртіп бойынша қарыз жүктемесі мен табысқа қатысты коэффициенттер қайта қаралады. Яғни, азаматтың табысының қанша бөлігі несие төлеуге жұмсалатыны қатаң шектеледі.
Бұрын банктер ресми табысы жоқ адамдардың төлем қабілетін жанама деректер арқылы бағалай алатын. Енді мұндай тәжірибе тоқтатылады — скоринг жүйелері тек мемлекеттік дерекқордағы ресми мәліметтерге сүйенеді.
Несие рәсімдеу кезінде тек келесі кіріс көздері есепке алынады:
міндетті зейнетақы жарналарының тұрақты аударылуы;
міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру төлемдері;
ресми тіркелген кәсіпкерлік табыс.
Егер азаматтың соңғы айларда ресми табыс тарихы болмаса, несие өтінімі автоматты түрде қабылданбауы мүмкін.
Жаңа ережелер әсіресе келесі топтарға әсер етеді:
жалақыны ресми алмайтын қызметкерлер;
тіркелмеген өзін-өзі жұмыспен қамтығандар (фрилансерлер, такси жүргізушілері және т.б.);
тұрақты ресми табысы жоқ азаматтар.
Бұл өзгеріс тек ірі несиелерге ғана емес, тұрмыстық техника мен смартфондарға арналған бөліп төлеу қызметтеріне де қатысты болады.
Ұлттық банк өкілдері жаңа талаптардың көлеңкелі экономиканы азайтып, қаржы жүйесін тұрақтандыруға бағытталғанын айтады.
Енді қаржы өнімдеріне қол жеткізудің басты шарты – ресми расталған табыс.
