1 shildeden bastap Qazaqstanda tutynýshylyq nesie men bólip tóleý sharttary qatańdaidy. Endi resmi tabysy rastalmaǵan azamattarǵa bank nesiesin rásimdeý edáýir qiyn bolady, dep habarlaidy ult.kz.
Bul ózgeristerdi Qazaqstannyń Ulttyq banki men Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi engizip otyr. Negizgi maqsat – halyqtyń shamadan tys qaryzǵa batýynyń aldyn alý jáne nesie naryǵyn baqylaýdy kúsheitý.
Jańa tártip boiynsha qaryz júktemesi men tabysqa qatysty koeffitsientter qaita qaralady. Iaǵni, azamattyń tabysynyń qansha bóligi nesie tóleýge jumsalatyny qatań shekteledi.
Buryn bankter resmi tabysy joq adamdardyń tólem qabiletin janama derekter arqyly baǵalai alatyn. Endi mundai tájiribe toqtatylady — skoring júieleri tek memlekettik derekqordaǵy resmi málimetterge súienedi.
Nesie rásimdeý kezinde tek kelesi kiris kózderi esepke alynady:
mindetti zeinetaqy jarnalarynyń turaqty aýdarylýy;
mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý tólemderi;
resmi tirkelgen kásipkerlik tabys.
Eger azamattyń sońǵy ailarda resmi tabys tarihy bolmasa, nesie ótinimi avtomatty túrde qabyldanbaýy múmkin.
Jańa erejeler ásirese kelesi toptarǵa áser etedi:
jalaqyny resmi almaityn qyzmetkerler;
tirkelmegen ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar (frilanserler, taksi júrgizýshileri jáne t.b.);
turaqty resmi tabysy joq azamattar.
Bul ózgeris tek iri nesielerge ǵana emes, turmystyq tehnika men smartfondarǵa arnalǵan bólip tóleý qyzmetterine de qatysty bolady.
Ulttyq bank ókilderi jańa talaptardyń kóleńkeli ekonomikany azaityp, qarjy júiesin turaqtandyrýǵa baǵyttalǵanyn aitady.
Endi qarjy ónimderine qol jetkizýdiń basty sharty – resmi rastalǵan tabys.
