Kollaj: Ult.kz
Sońǵy kezderi elimizdiń Bas prokýroryna, Ulttyq qaýipsizdik komiteti tóraǵasynyń, Úkimet basshysynyń atyna joldanǵan ulttyq qaýipsizdik, baqylaýsyz qalǵan ideologiia salasyna qatysty depýttattyq saýaldar jiilei bastady. Buǵan áleýmettik jelidegi jeldei esken jaǵymsyz kontentter sebep bolyp otyr. Onda kim kóringen ulttyq qundylyqtarymyzdy aiaq asty etip, tipti Memlekettik týymyzdy da qorlaýdy doǵarar emes.Kók týymyzdy qorlaýshylardyń ne oilaǵany bar?
Osyndai olqylyqtarǵa beijai qaramai, Májilistiń kezekti jalpy otyrysynda bir emes, birneshe depýtat eldi alańdatyp, qoǵamda qyzý talqylanyp jatqan máselelerdi kóterdi. Ermurat Bapi Premer-Ministr Oljas Bektenovke, Bas prokýror Berik Asylovqa joldaǵan depýtattyq saýalynda qor bolyp júrgen memlekettik rámizder týraly kúiip turǵan máseleni qozǵady.
E.Bapi internet resýrstardan jáne qoǵam ortasynan jii baiqalyp júrgendei, ultymyzdyń qasterli muralaryna, myńdaǵan jyldyq salt-dástúrlerimizge shabýyl tolastamai turǵanyn aitty.
«Ótken jyly jat dini aǵymnyń jeteginde ketken bireýler «Dombyra – haram» dep, qazaqtyń eń qundy mýzykalyq aspabyn iske alǵysyz etkisi kelse, taǵy bir elirgen tobyr basyna sáýkele kiip, kóshpendi halyqtyq ǵasyrlar boiǵy baspanasy – kiiz úi ishinde jartylai jalańashtanyp, jynoinaq bimen qoǵamnyń ashýyn týǵyzdy.
Endi mine, eń soraqysy – memleketimizdiń basty rámizderiniń biri – Kók týymyzdy qorlaýshylar boi kórsetti. Jýyrda ǵana Atyraýda bolǵan oǵash oqiǵa qoǵamda úlken rezonans týǵyzyp, azamattardyń ashý-yzasyn týdyryp otyr», – dedi E.Bapi.
Eske sala ketsek, jýyrda ǵana bet-aýyzyn tumshalap, qara jamylǵan tórt áiel muz aidynynda ótken sporttyq jarys kezinde elimizdiń Memlekettik týyn ustap túsken sýret áleýmettik jelilerge keńinen tarap ketken edi. Olardyń qolyndaǵy memlekettik týdyń betine arab jazýy men solarǵa tán qylyshtyń sulba-sýreti salynǵan.
«Bul – jai ǵana turmystyq buzaqylyq, ádepsiz shekten shyǵýshylyq qana emes. Bul – bizdiń qoǵamymyzǵa, memlekettigimizge, ulttyq dástúrimiz ben biregeiligimizge jasalǵan ashyq jáne naqaq qarsylyq», – dedi depýtat.
Ol memlekettiń táýelsizdigi men tutastyǵynyń qasterli simvoly sanalatyn týdy bóten belgilermen, áldebir jat mazmundaǵy jazýlarmen búldirý – zańǵa óreskel qaishy jáne qylmystyq jaýapkershilikke tartýdy talap etetin áreket dep baǵalady.
Eń soraqysy, Májilis depýtaty osyndai túr-túsi burmalanǵan Qazaqstan týy Wildberries Russ marketpleisinde 5000 myń teńgeden erkin jáne ashyq saýdada satylyp jatqanyna toqtalyp, buǵan kim jol berip otyr degen saýal tastady.
Osyny eskere otyryp, jaýapty mekemeler tiisti sharalardy shuǵyl qolǵa alýdy usyndy.
«Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáikes, quqyq qorǵaý organdary oryn alǵan jaǵdaidy jiti tekserip, arandatýshylyqqa aldanǵan tórt áieldiń artynda turǵan kúshterdi, jalǵan týdy daiyndaýshylardy, ony taratýshylardy anyqtap, mundai qastandyqtyń jolyn kesý úshin uiymdastyrýshylarǵa qatań jaza qoldanýy tiis», – dedi Ermurat Bapi.
«Demokartiialyq úrdisterdiń» atasyna nálet!
Al Premer-Ministrdiń orynbasary Erik Kósherbaevqa joldaǵan saýalynda depýtat Janarbek Áshimjanov sońǵy jyldary áleýmettik jelilerde ulttyq qundylyqtarymyzǵa jat qubylystardy, LGBT-ny nasihattaityn uiymdardyń belsendi áreketi imanymyzdy úiirip, janymyzdy shúberekke túiýge májbúrlep jatqanyn atap ótti. Ásirese, depýtat olardyń TikTok, ózge de platformalar arqyly óskeleń urpaqty azǵyndyqqa úgittep jatqanyna qynjyldy.
«Jastardy azdyryp, otbasyn oiran etýdi kózdeitin bul uiymdardyń jymysqy áreketteri syrttan, iaǵni shetelderden qarjylandyrylyp otyr. Olar bul baǵytta jumys isteitin úkimettik emes uiymdarǵa túrli granttar berý arqyly elimizdiń ishki isine aralasyp, ulttyq bolmysymyzǵa jat dúnielerdi taratyp júr. Osylaisha, qoǵamdy ishten iritip, memleketimizge qaýip tóndirip keledi», – dedi J.Áshimjanov.
Depýtattyń aitýynsha, «Feminita» deitin uiym mektep oqýshylarynyń chatyna «jynystyq qatynasqa baýlityn, qalai gomoseksýalist, lesbiianka bolý joldaryn úiretetin is-sharaǵa» shaqyrýlar taratqan eken.
«Qazirgi tańda osyndai uiymdardy asyrap kelgen USAID-tyń jumysy toqtaǵanymen, batys elderinen keletin ózge de qarjylandyrý kózderi tyiylmai otyr. Sondyqtan mundai uiymdardyń jumysyn muqiiat tekserip, zań aiasynda qatań shara qoldanyp, múldem tosqaýyl qoiatyn kez jetti.
Bul máseleni osyǵan deiin de áriptesterim Májilis minberinen birneshe ret kóterip, depýtattyq saýal joldaǵan bolatyn. LGBT nasihatyna zańmen tyiym salýǵa da bastamashyldyq ettik. Alaida bul Úkimet tarapynan qoldaý tappai keledi», – dedi májilismen.
Byltyr bastamashy azamattar LGBT-ǵa qarsy jariialaǵan petitsiiaǵa eki aptanyń ishinde 50 myńnan astam adam daýys bergen edi. Alaida qoǵamnyń bul talaby Mádeniet jáne aqparat ministrligi tarapynan ishinara ǵana qoldaý taýyp, zertteimiz degenmen ǵana shektelip otyr.
Oqi tyryńyz: Balaǵa bilim ǵana emes, ulttyq tárbie de berilýi tiis – maman pikiri
«Urpaǵyńdy azdyratyn, dástúrińdi tozdyratyn, alaýyzdyqty qozdyratyn, rýhyńdy syndyratyn, sóitip eldigińdi tyndyratyn «demokartiialyq úrdisterdiń» atasyna nálet!», – degen J.Áshimjan búkil áleýmettik jelilerdi qatań súzgiden ótkizip, kámelettik jasqa tolmaǵandar arasynda ulttyq dástúrimiz ben dúnietanymyzǵa jat qubylystardy nasihattaityn azǵyn aqparattarǵa tosqaýyl qoiýdy usyndy. Sondai-aq Mádeniet jáne aqparat ministrliginiń LGBT qozǵalysynyń kámelettik jasqa tolmaǵandarǵa áseri týraly zertteýin aiaqtap, jariialaýdy talap etti.
Ishten iritki salatyn syrtqy kúshterdiń kóksegeni ne?
Májilis depýtaty Edil Jańbyrshin de ózekti órtep bara jatqan ótkir máselege nazar aýdarypty. Sońǵy kezderi beleń ala bastaǵan LGBT syndy sýbmádenietterdiń qoǵamdy azǵyrý áreketteriniń artynda syrtqy kúshter turǵanyn jetkizdi.
«Geosaiasattaǵy dominant memleketter óziniń jeke múddesi men saiasi yqpalyn júrgizip qana qoimai, ony iske asyrý úshin ár túrli ádis-tásilderdi paidalanyp keldi. Mysaly, memleketterdiń ulttyq qundylyqtaryn joiýǵa baǵyttalǵan ásirefeministik, LGBT, emo jáne basqa da sýbmádeniettik qozǵalystar arnaiy, josparly túrde milliondaǵan AQSh dollarymen qarjylandyryldy», – dedi E.Jańbyrshin.
Depýtattyń aitýynsha, olar ultarazdyq pen dini alaýyzdyqty, separatizm men traibalizmdi bizdiń saiasi kún tártibimizge engizýge kúsh salǵan.
«Degenmen sońǵy kezde AQSh biligi óz ishki jáne syrtqy saiasatyn qaita qarap, tipti Kongreste Halyqaralyq damý agenttiginiń, iaǵni USAID-tiń jumysy toqtatylatyny týraly másele qaralyp jatyr. Sońǵy on jyldyqta Qazaqstannyń ishki saiasatyna yqpal etý úshin USAID-ten 150 mln dollardan astam qarajat bólinipti», – dedi Májilis depýtaty.
Osy rette, depýtat elimizde ishki saiasatty iske asyratyn, onyń baǵyt-baǵdaryn anyqtaityn bilik institýttary bar ekenin atap ótip, elimizdiń ishki isine, ulttyq ideologiiasyna, rýhani-mádeni dúnietanymymyzǵa, iaǵni ishki saiasatymyzǵa syrtqy kúshterdiń aralasýyna jol bermei, zań aiasynda batyl jaýap bere alatynymyzdy qadap aitty.
«Máselen, AQSh, Qytai, Resei siiaqty alpaýyt memleketter ishki saiasattaryna ózgelerdiń aralasýyna jol bermeitin zańdar qabyldaǵan. Osyǵan bailanysty Úkimet tez arada qatań sharalardy qolǵa alýy kerek», degen E.Jańbyrshin biraz usynysyn ortaǵa saldy.
Eń aldymen, Qarjy ministrligi men tiisti memlekettik organdardy iske qosyp, elimizdiń ishki saiasatyna aralasýǵa baǵyttalǵan syrttan quiylǵan qarjyny anyqtap, tiisti shara qabyldaý qajettigin aitty.
