Respiratorlyq aýrýlardy juqtyrmaýǵa tyrysý qajet. Bul týraly «Ulttyq ǵylymi meditsina ortalyǵy» AQ basqarma tóraǵasy Abai Baigenjin málim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
«Meditsina jetistikteri arqasynda, aýrýdyń basym bóligi baqylaýda tur. Adamzat virýs pen mikrobtarǵa qarsy turý tásilderin úirendi, osy oraida vaktsinalar men ózge de qorǵanys zattary daiyndaldy. Alaida biyl jańadan kelgen indetten eshkim saqtandyrylmady. Koronavirýs indetiniń taralýy álemde biraz ýaqyttan beri sozylyp keledi. Sonymen birge, karantindi toqtatý - epidemiianyń aiaqtalǵanyn bildirmeitinin túsiný kerek. Ázirge, indetke qatysty jaǵdai budan keiin qalai bolatynyn anyq emes», - dedi ǵalym.
Sonymen qatar, ol álemde tumaýmen jyl saiyn ondaǵan million adam aýyratynyn atap ótti.
«Tiisti preparattardy alyp, tumaýǵa em-dom jasap kelemiz. Qazirgi koronavirýs barshamyzdy ábigerge salǵany belgili, álem elderi karantin sharalaryn engizip, oqshaýlandy. Adam aýrý belgilerin sezinbeitin kezeńde basqalaryna virýsty juqtyra beredi. Inkýbatsiialyq kezeń merzimi uzaqtaý, iaǵni eki nemese úsh aptaǵa jetýi múmkin. Adamdy qorǵaýda basty róldi onyń immýndyq júiesi atqardy. Onyń negizgi qyzmeti – aǵzanyń genetikalyq daralyǵyn saqtaý», - dedi Ulttyq ǵylymi meditsina ortalyǵy basshysy.
Taldaý kórsetkendei, kororanvirýstyń aqýyzdyq syrtqy qabaty uqsas virýstardyń aqýyzynan ózgesheleý. Kóbeiýine qarai virýs kopiiasy bir jasýshadan ekinshisine kóshedi. Aýrý simptomdary kómeidiń syrtqy qabatynda kórinedi. Osy oraida tamaq aýyryp, qurǵaq jótel baiqalady. Keiinen virýs birtindep tómen qarai bronhaǵa jyljidy.
Ǵalymnyń sózine qaraǵanda, ókpege jetken kezde atmosferalyq aýa men qan arasynda gaz almasý bolatyn kópirshikti qurylymdy zaqymdaidy. Osynyń saldarynan isiný men qabyný júrip, alveoldar suiyqtyq pen óli jasýshalarǵa tolady, virýsty-bakterialdy pnevmoniia údei túsedi. Virýsty túiirshekter birneshe organnyń shyryshty qabatyn zaqymdaýy múmkin.
A. Baigenjinniń aitýynsha, koronavirýsqa shaldyqqan adamnyń úiinde nemese aýrýhanada emdelýin dáriger sheshýi kerek. Osy oraida aýrýdyń ýshyǵýy men adamnyń densaýlyq jaǵdaiy nazarǵa alynady.
«Emdelgennen keiin densaýlyqqa erekshe qaraý kerek. Bul rette respiratorlyq aýrýlardy juqtyrmaýǵa tyrysý qajet. Immýndyq júie nazarda bolǵan jón. Jaqyn adamdar men týystardyń ómirine alańdaý, ekonomikalyq saladaǵy úrei, úirenshikti ómir súrý rejiminiń kúrt ózgerýi - osynyń barlyǵy sońǵy birneshe aida adamdardy aitarlyqtai ózgertti. Adamdar kóńilsiz júrse, atalǵan virýsqa jáne basqa da kez kelgen aýrýǵa shaldyǵý múmkindigi artady. Al kez kelgen aýrý aǵzany álsiretetinin eskersek, oǵan koronavirýs qosylsa, naýqas adamǵa qiyn bolady. Sondyqtan da kóterińki kóńil kúide júrip, qoldy jii jýyp otyrý tártibin ustanǵan jón», - dedi Abai Baigenjin.
