رەسپيراتورلىق اۋرۋلاردى جۇقتىرماۋعا تىرىسۋ قاجەت. بۇل تۋرالى «ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينا ورتالىعى» اق باسقارما تٶراعاسى اباي بايگەنجين مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«مەديتسينا جەتٸستٸكتەرٸ ارقاسىندا, اۋرۋدىڭ باسىم بٶلٸگٸ باقىلاۋدا تۇر. ادامزات ۆيرۋس پەن ميكروبتارعا قارسى تۇرۋ تەسٸلدەرٸن ٷيرەندٸ, وسى ورايدا ۆاكتسينالار مەن ٶزگە دە قورعانىس زاتتارى دايىندالدى. الايدا بيىل جاڭادان كەلگەن ٸندەتتەن ەشكٸم ساقتاندىرىلمادى. كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ تارالۋى ەلەمدە بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ سوزىلىپ كەلەدٸ. سونىمەن بٸرگە, كارانتيندٸ توقتاتۋ - ەپيدەمييانىڭ اياقتالعانىن بٸلدٸرمەيتٸنٸن تٷسٸنۋ كەرەك. ەزٸرگە, ٸندەتكە قاتىستى جاعداي بۇدان كەيٸن قالاي بولاتىنىن انىق ەمەس», - دەدٸ عالىم.
سونىمەن قاتار, ول ەلەمدە تۇماۋمەن جىل سايىن ونداعان ميلليون ادام اۋىراتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
«تيٸستٸ پرەپاراتتاردى الىپ, تۇماۋعا ەم-دوم جاساپ كەلەمٸز. قازٸرگٸ كوروناۆيرۋس بارشامىزدى ەبٸگەرگە سالعانى بەلگٸلٸ, ەلەم ەلدەرٸ كارانتين شارالارىن ەنگٸزٸپ, وقشاۋلاندى. ادام اۋرۋ بەلگٸلەرٸن سەزٸنبەيتٸن كەزەڭدە باسقالارىنا ۆيرۋستى جۇقتىرا بەرەدٸ. ينكۋباتسييالىق كەزەڭ مەرزٸمٸ ۇزاقتاۋ, ياعني ەكٸ نەمەسە ٷش اپتاعا جەتۋٸ مٷمكٸن. ادامدى قورعاۋدا باستى رٶلدٸ ونىڭ يممۋندىق جٷيەسٸ اتقاردى. ونىڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸ – اعزانىڭ گەنەتيكالىق دارالىعىن ساقتاۋ», - دەدٸ ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينا ورتالىعى باسشىسى.
تالداۋ كٶرسەتكەندەي, كورورانۆيرۋستىڭ اقۋىزدىق سىرتقى قاباتى ۇقساس ۆيرۋستاردىڭ اقۋىزىنان ٶزگەشەلەۋ. كٶبەيۋٸنە قاراي ۆيرۋس كوپيياسى بٸر جاسۋشادان ەكٸنشٸسٸنە كٶشەدٸ. اۋرۋ سيمپتومدارى كٶمەيدٸڭ سىرتقى قاباتىندا كٶرٸنەدٸ. وسى ورايدا تاماق اۋىرىپ, قۇرعاق جٶتەل بايقالادى. كەيٸنەن ۆيرۋس بٸرتٸندەپ تٶمەن قاراي برونحاعا جىلجيدى.
عالىمنىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ٶكپەگە جەتكەن كەزدە اتموسفەرالىق اۋا مەن قان اراسىندا گاز الماسۋ بولاتىن كٶپٸرشٸكتٸ قۇرىلىمدى زاقىمدايدى. وسىنىڭ سالدارىنان ٸسٸنۋ مەن قابىنۋ جٷرٸپ, الۆەولدار سۇيىقتىق پەن ٶلٸ جاسۋشالارعا تولادى, ۆيرۋستى-باكتەريالدى پنەۆمونييا ٷدەي تٷسەدٸ. ۆيرۋستى تٷيٸرشەكتەر بٸرنەشە ورگاننىڭ شىرىشتى قاباتىن زاقىمداۋى مٷمكٸن.
ا. بايگەنجيننٸڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋسقا شالدىققان ادامنىڭ ٷيٸندە نەمەسە اۋرۋحانادا ەمدەلۋٸن دەرٸگەر شەشۋٸ كەرەك. وسى ورايدا اۋرۋدىڭ ۋشىعۋى مەن ادامنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى نازارعا الىنادى.
«ەمدەلگەننەن كەيٸن دەنساۋلىققا ەرەكشە قاراۋ كەرەك. بۇل رەتتە رەسپيراتورلىق اۋرۋلاردى جۇقتىرماۋعا تىرىسۋ قاجەت. يممۋندىق جٷيە نازاردا بولعان جٶن. جاقىن ادامدار مەن تۋىستاردىڭ ٶمٸرٸنە الاڭداۋ, ەكونوميكالىق سالاداعى ٷرەي, ٷيرەنشٸكتٸ ٶمٸر سٷرۋ رەجيمٸنٸڭ كٷرت ٶزگەرۋٸ - وسىنىڭ بارلىعى سوڭعى بٸرنەشە ايدا ادامداردى ايتارلىقتاي ٶزگەرتتٸ. ادامدار كٶڭٸلسٸز جٷرسە, اتالعان ۆيرۋسقا جەنە باسقا دا كەز كەلگەن اۋرۋعا شالدىعۋ مٷمكٸندٸگٸ ارتادى. ال كەز كەلگەن اۋرۋ اعزانى ەلسٸرەتەتٸنٸن ەسكەرسەك, وعان كوروناۆيرۋس قوسىلسا, ناۋقاس ادامعا قيىن بولادى. سوندىقتان دا كٶتەرٸڭكٸ كٶڭٸل كٷيدە جٷرٸپ, قولدى جيٸ جۋىپ وتىرۋ تەرتٸبٸن ۇستانعان جٶن», - دەدٸ اباي بايگەنجين.
