بەينەجازبادان الىنعان كادر
«شىن مەنٸندە, بۇل مەسەلەنٸڭ ماسشتابىنا سەيكەس كەلەتٸن قۇيىلعان قاراجات بولعان ەمەس. ٶيتكەنٸ بۇل راسىندا ٷلكەن كٶلەمدٸ رەسۋرس تالاپ ەتەتٸن مەسەلە. قاراپايىم كونتەنت تۇرعىسىنان قاراعاندا, ٶزگە تٸلدەردەگٸ مازمۇننىڭ جانىندا, قازاق تٸلٸندەگٸ مازمۇن – كٶلدەگٸ تامشىداي»,-دەيدٸ ر.كەنجەحانۇلى.
سپيكەردٸڭ سٶزٸنشە, قازٸر تٸل ساياساتىنا قاتىستى ۆەدومستۆونىڭ جىلدىق بيۋدجەتٸ ميلليارد تەڭگەدەن اسپايدى. ەلٸمٸزدٸڭ 20 ٶڭٸرٸنٸڭ تەك بەسەۋٸندە تٸلمەن اينالىساتىن بٶلەك باسقارمالار بار, قالعاندارىندا تٸلمەن اينالىساتىن – باسقا باسقارمالار قۇرامىنداعى بٶلٸمدەر. ولاردىڭ ەرقايسىسىنىڭ جانىندا تٸل وقىتاتىن ورتالىقتار بار. سونداعى مامانداردىڭ جالاقىسى, ۇستاپ تۇرۋعا كەتەتٸن شىعىندى قوسا ەسەپتەگەندە, بٷكٸل ايماقتا بٶلٸنەتٸنٸ تاعى دا بٸر ميلليارد تەڭگەدەن اسپايدى.
«سوندا ەرٸ كەتسە بٸر جىلدا مەملەكەت تاراپىنان جۇمسالاتىن قاراجاتتىڭ كٶلەمٸ 2 ميلليارد تەڭگەگە جەتپەيدٸ. ول از با, كٶپ پە? بٸر قاراعاندا, 2 ميلليارد دەپ ايتۋ كٶپ بولىپ كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بٸراق سالىستىرۋ ٷشٸن, بٸر مەكتەپتٸڭ سالىنۋ قۇنى – قازٸر 10 ميلليارد, 1 شاقىرىم جول سالۋعا جارتى ميلليارد تەڭگە كەتەدٸ. بەينەلەپ ايتساق, بٸر جىلدا تٸل مەسەلەسٸنە كەتەتٸن قاراجات – 4 شاقىرىم جولدىڭ اقشاسى»,-دەيدٸ ول.
پودكاست اۆتورى راحات جاقسىباي تٸلگە قاتىستى ديلەمماعا توقتالدى.
«مەسەلەن, قازاقتاردىڭ حالىق سانىنداعى ٷلەسٸ 70 پايىزدان استى, ۇبت تاپسىرۋشىلاردىڭ 75%-ى تەستٸ قازاقشا تاپسىرادى, 90-جىلداردىڭ باسىندا 38% بولعان قازاق تٸلٸندە وقيتىن ستۋدەنتتەر سانى قازٸر نەگٸزگٸ باسىمدىققا يە. الايدا, وسى تابيعي ٶسٸم كٶرسەتكٸشٸمەن قاتار, «اۋلاعا شىقساق, بالالار ورىسشا سٶيلەيدٸ, قازاق تٸلٸنٸڭ قولدانىس اياسى تار, وتىز جىلدا كٶپ نەرسە ٶزگەرمەدٸ مە» دەگەن پٸكٸر قايشىلىعى دا بار»,-دەدٸ ول.
راۋان كەنجەحانۇلى ەلٸمٸزدە كٶپ ادامداردىڭ تٸلدٸ ۇزاق ۋاقىت يگەرمەۋٸ, قازاق تٸلٸندە سٶيلەمەۋٸ ەموتسييالىق توسقاۋىلدى ەڭسەرە الماۋىنان دەپ تٷسٸنەدٸ.
«قازاقستاندا تۇرىپ, قازاقشا سٶيلەپ كەتپەۋ تٷسٸنٸكسٸز. سەبەبٸ سەنٸ قورشاعان ورتا, اينالا تٷگەل ەكٸ تٸلدە جازىلىپ, اۋدارىلىپ, دايىن تۇر. راديونى قوسساڭ دا, قازاقشا-ورىسشا سٶيلەپ تۇر, تەلەارنانى قوسساڭ دا, قازاقشا-ورىسشا جازۋى بار. قازاقستاندا ٶمٸر سٷرەتٸن كەز كەلگەن ازاماتتىڭ وسىندا مەكتەپ بٸتٸرٸپ, كەمٸندە 200 سٶز بٸلمەۋٸ مٷمكٸن ەمەس. بٸراق سونى اينالىمعا ەنگٸزۋ, ەڭ قاراپايىم امانداسۋ-قوشتاسۋ, بٸردەڭە سۇراۋ دەگەن سيياقتى دٷنيەلەرگە قولدانا باستاۋعا كەيدە ادامدار قۇلىقسىز. وسى تٸلگە دەگەن دۇرىس نيەت پايدا بولسا, ەرٸ قاراي سٶيلەپ كەتۋ جەڭٸلدەيدٸ, -دەيدٸ سپيكەر.
***
Jaqsy Podcast جوباسىنىڭ تولىق نۇسقاسى وسى سٸلتەمەدە: https://youtu.be/6jz6FamAg5M?si=5q_JC3qNQaY6uy9P
