
Foto: pinterest
Ult.kz-te jihankez jýrnalist Dinara Bolattyń ózge paiymy.
Bizdiń qoǵamda keń taralǵan máseleniń biri qyzmette qysym kórý. Keide basshylyqtan, keide tájiribeli eresek býynnan, al keide tutas ujymnyń býlling jasaýy da ǵajap emes.
Býllingtiń aldyn alý
Jańadan qyzmetke kelgen mamannyń áreketi qandai bolý kerek? Ádette jańadan kelgen jas maman ózin óte bilimdi, belsendi kórsetýge umtylyp, barlyǵymen birdei jaqsy aralasyp ketýge tyrysyp, qate jiberedi. Sol jerde burynnan kele jatqan qyzmetkerlerdiń aldynda ózin tym senimdi, biik ustaý, sol qyzmette burynnan qalyptasqan dástúrdi synaý, qyzmet júiesine ózgerister engizýge tyrysý ‒ úlken qate. Mundai áreket eshkimge unai qoimaidy.
Ekinshiden, bárimen belsendi aralasý, ishki saiasatqa kirisý, ujym ishindegi belgili bir tarapqa qatty jaqyndaý nemese basshylyqqa unaýǵa tyrysý alaýyzdyqqa, ózińizge qarsy taraptardyń paida bolýyna ákeletinin eskerý kerek. Tym belsendilikpen qatar, tym jumsaqtyq ta "sizdi basynýǵa bolady" degen pikir qalyptastyrady. Sondyqtan ár áreketińiz oryndy, naqty, salqynqandy bolýy tiis.
Býlling kórinisi
Jeke basyn kemsitý, aiqailaý, jii bailaný sekildi tikelei býlling túri bolady. Ádeii shamadan artyq júkteme berip, jumysty qiyndatyp, qajet aqparatsyz qaldyryp sabotaj jasaityn nemese basshylyq tarapynan qysym jasap, qyzmetkerdiń artynan ósek taratatyn janama býlling túrleri de kezdesedi. Bularmen kúresý qiyn. Biraq múmkin.
Býllingpen kúres
Qyzmettegi qysymdy sezine bastaǵan sátten ózińizdiń shekarańyzdy naqty, ári ádepti túrde bekitip otyrsańyz úlken janjaldyń aldyn alýǵa múmkindik beredi. Aqyry úlken daýdyń bolatynyn sezseńiz, ár jaǵdaidy ózińizdi qorǵaý maqsatynda tirkep otyrǵan abzal. Bolǵan kúni, ýaqyty, qandai sózder aityldy, hattar, skrinshottar bári qajet bolady. Basshylyqqa, ujymǵa jaǵdaidy jetkizip, ony ońtailandyrýdy talap etý kezinde barlyq sózińiz, hatyńyz emotsiia men agressiiasyz ádeppen, faktilermen jetkizilýi ózińizdiń adekvat adam ekenińizdi kórsetedi.
Paiym
Kei jaǵdaida ujymdyq býllingtiń týyndaýy mamannyń ózine bailanysty. Kei jaǵdaida basshylyqtyń, qyzmette qalyptasqan júiege bailanysty. Kelissózge ashyq, jaqsy mamandardy saqtaý, kadr tárbieleýdi jolǵa qoiǵan qyzmet oryndarynda býlling oryn alǵan jaǵdaidyń ózinde sheshimin tabady. Al kei jaǵdaida bári beker. Maman qyzmette únsiz shydaýy múmkin. Sebebi áreń tapqan qyzmet, onyń jalaqysy da jaman emes, bala-shaǵany asyraý kerek, kei qyzmetkerde nesie de bar. Tabys ta, karera da mańyzdy. Alaida densaýlyq pen jeke qadir-qasietten mańyzdy eshnárse joq. Qyzmettegi qysym densaýlyqqa, psihikaǵa salmaq túsire bastasa ‒ ol jerden ketý eń durys sheshim. Al jaqsy mamandy saqtai almaý qashanda mekeme men basshylyqqa syn.
Dinara Bolat