QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaev Prezidenttiń biylǵy qazan aiyndaǵy Joldaýynda alǵa qoiylǵan mindetterdi túsindirý maqsatynda Semei qalasynyń aktivimen jáne jurtshylyǵymen kezdesti, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Atap aitqanda, halyq kirisiniń deńgeiin arttyrý, meditsinalyq qyzmet kórsetý jáne bilim berý sapasyn jaqsartý, shaǵyn jáne orta biznesti damytýdyń qosymsha quraldary, sondai-aq indýstriialyq damý keleshegi máseleleri talqylandy.
Keńesti ashqan QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaev jańa Joldaýdyń negizgi aspektisi halyqtyń ómir sapasyn jaqsartý ekenin atap ótti. Mektepke deiingi jastan bastap bilim berý sapasyn arttyrý máselesine erekshe kóńil bólindi. Bul básekege qabiletti azamatty qalyptastyrýǵa yqpal etedi. Azamattardyń jaily ómir súrýin qamtamasyz etý aiasynda, ásirese jylytý maýsymynyń bastalýyna orai, turǵyn úi-kommýnaldyq jaǵdailardy jaqsartýdyń mańyzdylyǵy atalyp ótti.
Prezident Joldaýynyń barlyq baǵyttaryn iske asyrýǵa úshjyldyq kezeńge 1,75 trln teńge qarastyrylǵan. Olar qazaqstandyqtardyń ómir sapasyn arttyrýǵa qajetti jaǵdailardy jasaýǵa baǵyttalady. Osylaisha, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap eń tómengi jalaqy mólsheri 1,5 esege ósedi - 28 myńnan 42,5 myń teńgege deiin. Budan ózge, 275 myń azamattyq qyzmetker orta eseppen 35% joǵary eńbekaqy alady. Bul, birinshi kezekte, bilim berý men densaýlyq saqtaý júieleriniń qyzmetkerleri.
Sondai-aq, eń tómengi jalaqy kóleminiń ulǵaiýymen jumyspen qamtylǵan halyqtyń salyq júktemesi barlyq jaldamaly jumyskerlerdiń tabysynan salyq shegerimderiniń ulǵaiýyna qarai azaiady. Salyq júktemesin tómendetý 6 millionnan astam jaldamaly jumyskerge qatysty.
Atalǵan másele boiynsha eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Mádina Ábilqasymova baiandama jasady. Onyń aitýynsha, Memleket basshysynyń eń tómengi eńbekaqy mólsherin arttyrý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Úkimet qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgerister engizip jatyr. Jalpy, eń tómengi eńbekaqyny ósirý ekonomikanyń barlyq salalarynda jalaqy mólsheri az qyzmetterde jumys isteitin 1,3 mln adamnyń eńbekaqysyn ósirýge jol ashady. Jergilikti biýdjettiń jeke tabys jáne áleýmettik salyqtardyń jetkilikti mólsherde túspeýinen bolatyn shyǵyndaryn óteý úshin respýblikalyq biýdjette 10,5 mlrd teńge qarastyrylady.
«Joldaýda qarastyrylǵan barlyq sharalardy iske asyrý halyqtyń naqty kiristeriniń ósimi, halyqtyń tólemge qabilettiginiń artýy, ishki jiyntyq suranystyń artýy men kóleńkeli ekonomika kóleminiń tómendeýi túrinde myqty áleýmettik-ekonomikalyq tiimdilikti qamtamasyz etedi», - dedi M. Ábilqasymova.
Bilim jáne ǵylym ministri Erlan Saǵadiev óz kezeginde Elbasy tapsyrmalaryn iske asyrý aiasynda muǵalimderdiń mártebesi men eńbekaqysyn arttyrý, bilim berý sapasyn jaqsartý salasynda eleýli jumystar atqarylyp jatqanyn, balalar men pedagogterge qajetti jaǵdailar jasalyp, mektepke deiingi bilimmen qamtý boiynsha jumystar júrgizilip jatqanyn atap ótti.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha «Pedagog mártebesi týraly» zań ázirlenedi. Zańda pedagogterdiń áleýmettik mártebesin arttyrý, oqý júktemesin qysqartý jáne qajetsiz tekseristerden qorǵaý jáne t.b. sharalar qarastyrylady. Zań jobasy 2-3 ai ishinde ázirlenip, qoǵamdyq talqylaýǵa shyǵarylady. Pedagogterden, ata-analar men barlyq niet bildirýshilerden atalǵan jumysqa belsene qatysýdy suraimyn», - dedi ministr.
Sonymen qatar, búginde óńirde respýblikalyq biýdjetten úsh mektepti salýǵa 2,5 mlrd teńge bólingen. Qosymsha bólingen 50 mlrd teńge aldymen apatty mektepterdi azaitýǵa jumsalady.
«Jalpy, Memleket basshysy bergen tapsyrmalar pedagogter qaýymymen jáne ata-analarmen birge talqylanyp, túsindirilip, sodan keiin baryp júzege asyrylady. Barlyq jańashyldyqtar tek olardyń qoldaýymen engiziledi», - dedi E. Saǵadiev qala jurtshylyǵyna baǵyttap.
Densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov alǵashqy meditsinalyq-sanitarlyq kómek sapasyn arttyrý boiynsha qabyldanyp jatqan sharalarǵa nazar aýdardy. Ol aýrýdyń aldyn alý jáne erte bastan kúresý úshin ulttyq densaýlyq saqtaýdyń ortalyq býynyna ainalýǵa shaqyrady. Oblys boiynsha alǵashqy meditsinalyq-sanitarlyq kómektiń 2261 mamanyn oqytý kózdelgen, onyń ishinde 611 - dáriger, 1650 - meiirbike.
E. Birtanov 2019 jyldan bastap qaǵaz túrindegi qujat ainalymy toqtatylyp, barlyq densaýlyq saqtaý uiymdary elektrondy formatqa kóshetinin málimdedi. Onyń aitýynsha, bul dárigerlerdi artyq qujat toltyrýdan bosatady - barlyq aqparat densaýlyqtyń elektrondy pasporttarynda saqtalady. 2019 jylǵy qarashaǵa deiin halyqtyń 100%-ynda densaýlyqtyń elektrondy pasporty bolady, onda azamattyń qaida júgingenine qaramastan, árbir azamattyń densaýlyǵy týraly obektivti derekter qoljetimdi bolady. Budan ózge, dári-dármekpen qamtamasyz etýde barlyq tegin dári-dármekterdi berýdiń derbestendirilgen elektrondy esebi júrgizilip, dárilik qamtamasyz etýdi josparlaý júiesi avtomattandyrylady. Densaýlyq saqtaý ministriniń aitýynsha, atalǵan sharalar dári-dármekterdi satyp alý ótinimderin durys qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Jyl sońyna deiin zańnamalyq ózgerister qabyldanady. Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáikes, barlyq dári-dármekterdiń baǵalaryn retteý júiesi ázirlendi, olardy satyp alý 2019 jylǵa josparlanǵan. Sondai-aq, dári-dármekterdi qadaǵalaityn pilottyq júie ázirlendi, ol jalpy elimiz boiynsha birdei dári-dármekterdiń baǵalaryn birdei deńgeide qoiýǵa múmkindik beredi.
Investitsiialar jáne damý ministri Jeńis Qasymbek óz baiandamasynda Elbasynyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» Joldaýynda ómir súrýge jaily orta qurý, kólik infraqurylymyn damytý, jergilikti joldardyń sapasyn arttyrý, eksportqa baǵdarlanǵan óndiristerdi damytý esebinen jumys oryndaryn qurý mindetteri atalyp ótkenin aitty.
Azamattardy sapaly ári qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etý máselesine basa nazar aýdarylǵan.
«Shyǵys Qazaqstan oblysynda ótken jyly 3638 turǵyn úi salyndy, sonyń ishinde 1347 - jeke turǵyn úi. Biyl 410,5 myń m2, sonyń ishinde "Nurly jer" baǵdarlamasy aiasynda memlekettik qarjy kózderi esebinen 126,4 myń m2 paidalanýǵa berý kózdelgen. Jalpy, respýblika boiynsha 1294 myń m2 (22 623 páter) qurylysyna 172,5 mlrd tg memlekettik investitsiia baǵyttalǵan. Semei qalasy boiynsha "Nurly jer" baǵdarlamasy aiasynda 28,5 myń m2 turǵyn úi (486 páter) qurylysyna 3,5 mlrd tg baǵyttalǵan - bul nesielik turǵyn úidiń segiz úiiniń qurylysy», - dedi J. Qasymbek.
Sonymen qatar, Elbasynyń tapsyrmasyna sáikes, aldaǵy bes jylda «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aiasynda 650 myńnan astam turǵyn úi salý josparlanyp otyr. Bul shamamen 2 mln azamat baspanaly bolady degen sóz. Búginde halyqtyń baspaǵa qoljetimdiligin arttyrǵan Elbasynyń «7-20-25» bastamasy bolyp otyr. Baǵdarlama arqasynda aldaǵy bes jyl ishinde shamamen 103 myń adamnyń turǵyn úi satyp alýǵa múmkindigi bolady.
«Jyl sońyna deiin Pavlodar oblysynan Semeige odan ári Qalbataýǵa deiingi joldy ashýdy josparlap otyrmyz. 2019 jyly «Taskesken - Baqty» jáne «Óskemen - Zyrian - Rahman qainarlary» ýchaskesiniń jumysy aiaqtalady. 2017 jyldan bastap uzyndyǵy 415 km «Qalbataý - Maiqapshaǵai» jáne 449 km bolatyn «Taldyqorǵan - Óskemen» avtojoly jóndelip jatyr. Jospar boiynsha jóndeý jumysy 2020 jyly aiaqtalýy tiis. Jalpy, 2021 jylǵa qarai oblys arqyly ótetin negizgi halyqaralyq baǵyttaǵy avtojoldar tolyǵymen qaita jańǵyrtylady», - dedi J. Qasymbek.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda indýstrialandyrý jyldarynda metallýrgiia, mashina jasaý salalary qarqyndy damyǵan. Quny 224,6 mlrd teńgelik 57 joba iske qosylyp, 7,1 myń adam turaqty jumys ornyn tapqan. Jalpy óńdeý ónerkási salasyndaǵy oblystyń úlesi 14% quraidy, eksporttyń jalpy kóleminde - 15%. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń 40-tan astam kásiporny óz ónimderin eksportqa shyǵarady. Bul - negizinen metallýrgiia, himiia jáne mashina jasaý salalarynyń ónimderi.
Aýyl sharýashylyǵy birinshi vitse-ministri Arman Evniev Memleket basshysy qoiǵan mindetterdi sheshý úshin AÓK-tiń básekege qabilettiligin arttyrý jáne ony tehnologiialyq qaita jaraqtandyrý boiynsha qajetti sharalar qabyldanatynyn jetkizdi. Bul maqsattarǵa qosymsha jyl saiyn 100 mlrd. teńgeden kem emes qarjy bólinetin bolady, nátijesinde, AÓK aldyna qoiylǵan mindetterdi tolyq iske asyrýǵa múmkindik týady.
Onyń aitýynsha, AÓK sýbektileri úshin qarjylandyrýdyń qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda qoldanystaǵy qarjy tetikterin jetildirý jáne jańa qarjy tetikterin engizý boiynsha jumystar júrgizilip jatyr. Onyń ishinde - agrarlyq qolhat engizý, agrosaqtandyrýdy jetildirý, sonymen qatar nesielik seriktestikter júiesin damytý bar.
Kezdesý barysynda «Atameken» UKP basqarma tóraǵasy Abylai Myrzahmetov Joldaýda shaǵyn jáne orta biznesti damytýǵa erekshe kóńil bólingenin atap ótti. Kelesi jyldan bastap Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes respýblikalyq biýdjet aiasynda «Biznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn odan ári iske asyrý úshin qosymsha 30 mlrd tg qarastyrylatyn bolady. Bul úsh jyl ishinde taǵy da 22 myńnan kem emes jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi.
Óz kezeginde Semei qalasynyń jurtshylyq ókilderi sóz sóilep, Memleket basshysynyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» Joldaýynda aitylǵan bastamalaryna qoldaý bildirdi.
«Memleket basshysy qolaily ómir súrý ortasyn qurý qajettigin erekshe atap ótti. Ol - eń aldymen, ómir súrý jáne jumys isteý úshin qolaily eldi mekendegi sapaly infraqurylymy bar turǵyn úidiń qoljetimdiligi, ádemi ári qaýipsiz aýlanyń bolýy. Kópjyldyq tájiribesi bar qurylysshy retinde menińshe, jańa Joldaý jańa múmkindikter ashady. Biz Prezident Joldaýyndaǵy mindetterdi iske asyrýǵa ázirmiz. Kelesi jyldan bastap biz óz kásipornymyzda jalaqyny 50%-ǵa kóteremiz», - dedi «Firma «Aziia» JShS quryltaishysy Á. Dosqojanov.
«Firma «Aziia» JShS «Nurly jer» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa qatysatynyn aita ketken jón.
«Prezident Joldaýynda óńirlik jáne qalalyq ortany júieli damytý mindeti qoiylǵan. Naqty osy tásil aiasynda, Semeide "Qaraǵaily" zamanaýi yqshamaýdannyń qurylysy júrgizilip jatyr, barlyq infraqurylymdyq máseleleri sheshilgen. Bul "adamdarǵa infraqurylym qajet" modelin iske asyrýdyń kórnekti mysaly. Shamamen 100 kóppáterli úi salý josparlanǵan», - dedi Á. Dosqojanov.
Semei qalasyndaǵy №38 mekteptiń tarih pániniń muǵalimi V. Galýshko bilim berýge jumsalatyn shyǵyndardyń artýy aldaǵy ýaqytta tiimdi nátijeler beretinine senimdi.
«Prezidenttiń Qazaqstan halqyna jyl saiynǵy Joldaýy - bul elimizdiń kez kelgen azamaty úshin mańyzdy oqiǵa. Árqaisymyz odan ózimizge basty baǵyt tabamyz. Ustaz retinde men úshin jańa Joldaýda bilim berý salasyna basa kóńil bólingeni mańyzdy. Iaǵni, kelesi jyly pedagogtardyń mártebesi týraly zańnyń qabyldanýy, 2019 j. 1 qańtarynan bastap eń tómengi jalaqynyń 1,5 esege - orta eseppen 35%-ǵa kóterilýi asa mańyzdy», - dedi tarih pániniń muǵalimi.
V. Galýshko muǵalimderdiń jańartylǵan bilim mazmuny, jaratylystaný-matematika tsiklderi pánderin aǵylshyn tilinde júrgizgeni, jańa formattaǵy attestattaýdy rastaǵany úshin ústeme aqy alyp otyrǵanyn aitty.
Semei qalasyndaǵy jedel meditsinalyq járdem aýrýhanasynyń fýnktsionaldyq diagnostika dárigeri I. Rahimova densaýlyq saqtaý júiesin jańǵyrtý meditsinalyq qyzmetter kórsetý sapasyn birshama jaqsartatynyn,al tsifrlandyrýdy engizý dárigerlerdi qaǵazbastylyqtan aryltyp, tikelei mindetterine kóbirek kóńil bólýlerine múmkindik beretinin jetkizdi.
Shákárim atyndaǵy memlekettik ýniversitettiń professory, filologiia ǵylymdarynyń doktory A.Espenbetov Memleket basshysynyń jyl saiynǵy Joldaýynda pedagogtardyń mártebesin arttyrý boiynsha qoiylǵan mindetterdiń mańyzdylyǵy men ýaqytyly kóterilgenin atap ótti.
«Biz elimizdiń jahandyq jetisteriniń kýási bolyp otyrmyz. Tarihi qujat - Prezidenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýy shynymen de adam kapitalynyń sapasyn kóterýge, barlyq qajetti jaǵdailardy jasaýǵa baǵyttalǵan», - dedi A. Espenbetov Elbasyna alǵysyn bildire otyryp.