Ónerkásip salasynyń sarapshysy Iýrii Masanov Facebook-tegi paraqshasynda otandyq mys ónerkásibiniń eksporttyq áleýetin taldap kórsetti. Onyń baǵalaýynsha, metallýrgiialyq óńdeýdi el ishinde damytý Qazaqstanǵa shikizatty syrtqa satýmen shektelmei, joǵary qosylǵan qun qalyptastyrýǵa jáne óndiristik bazany keńeitýge múmkindik beredi, dep habarlaidy Ult.kz.
Eksport jáne shikizat teńgerimsizdigi
Ótken jyly Qazaqstannyń jalpy taýar eksporty shamamen 79 mlrd dollardy qurasa, onyń edáýir bóligi mys ónimderine tiesili boldy. Rafinadtalǵan mys pen onyń qorytpalary elge 4,1 mlrd dollar (jalpy eksporttyń 5,2%-y) kiris keltirse, mys kenderi men kontsentrattary shamamen 2,8 mlrd dollardy (3,6%) qurady. Jiyntyq alǵanda bul eki pozitsiia memleketke 7 mlrd dollarǵa jýyq eksporttyq túsim ákeldi.
Degenmen, ekonomikada aiqyn disbalans baiqalady: el shikizat pen alǵashqy óńdeý ónimderin syrtqa arzanǵa satyp, shetelden avtokólikter, tehnika men elektronika siiaqty kúrdeli daiyn ónimderdi qymbatqa importtaidy. Jyl saiyn eksportqa ketetin 1,4 mln tonna mys kontsentratymen birge qosylǵan qun qalyptastyrýdyń negizgi kezeńi — balqytý, rafinadtaý jáne qosymsha baǵaly metaldardy bólip alý protsesteri de ózge elderge ótip ketedi. Eksporttalatyn bul shikizattyń quramynda shamamen 300 myń tonna taza mys bar.
«Shikizat ózimizdiki bolǵanymen, keiingi óńdeý kezeńi men onda qalyptasatyn qosylǵan qun ózge eldiń ekonomikasynda qalyp qoiyp otyr», — dep atap ótti Iýrii Masanov.
Balqash jobasy jáne ónerkásip mindetteri
Otandyq óńdeýdiń ekonomikalyq tiimdiligin kórsetý úshin sarapshy Balqash qalasynda salynbaqshy jańa medeplavilnyi zaýyt jobasyn mysalǵa keltiredi. Investitsiia kólemi 750 mlrd teńgeni quraityn, jylyna 300 myń tonna katodty mys, 10 tonna altyn, 300 tonna kúmis jáne 1,5 mln tonnadan astam kúkirt qyshqylyn óndirýge qaýqarly bul kásiporyn óńdeýdiń úlken áleýetin kórsetedi.
Qazirgi tańda 2,8 mlrd dollarǵa eksporttalyp jatqan kontsentratty el ishinde tereń óńdeý arqyly onyń jyldyq ónim qunyn 6,45 mlrd dollarǵa deiin jetkizýge bolady. Bul aiyrmashylyq — el ishinde qalatyn infraqurylym, elektr energiiasy, jumys oryndary men logistika shyǵyndaryn qamtityn ishki ekonomikanyń damý potentsialy.
Búgingi tańda shikizattyń syrtqa kelisimsiz ketýiniń basty sebebi — elde medeplavilnyi qýattardyń jetispeýshiligi. Jańa zaýyttar salý milliardtaǵan investitsiiany jáne ýaqytty talap etedi.
«Katodty mys — óndiris tizbeginiń sońy emes. Odan ári sym, kabel, folga, qorytpalar, elektrotehnikalyq ónimder men ondaǵan ózge de óndirister ketedi. Sondyqtan basty suraq — Qazaqstan óz mysynyń tóńireginde qanshalyqty damyǵan ekonomika qura alady», — delingen sarapshynyń jazbasynda.
Iýrii Masanov sózin túiindei kele, basty mindet eksportqa tyiym salý emes, investorlarǵa qolaily jaǵdai jasap, ken óndirýden bastap joǵary óńdelgen daiyn ónim shyǵarýǵa deiingi tolyq tizbekti el ishinde qalyptastyrý ekenin aitady.
