ٶنەركەسٸپ سالاسىنىڭ ساراپشىسى يۋريي ماسانوۆ Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا وتاندىق مىس ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن تالداپ كٶرسەتتٸ. ونىڭ باعالاۋىنشا, مەتاللۋرگييالىق ٶڭدەۋدٸ ەل ٸشٸندە دامىتۋ قازاقستانعا شيكٸزاتتى سىرتقا ساتۋمەن شەكتەلمەي, جوعارى قوسىلعان قۇن قالىپتاستىرۋعا جەنە ٶندٸرٸستٸك بازانى كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ەكسپورت جەنە شيكٸزات تەڭگەرٸمسٸزدٸگٸ
ٶتكەن جىلى قازاقستاننىڭ جالپى تاۋار ەكسپورتى شامامەن 79 ملرد دوللاردى قۇراسا, ونىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ مىس ٶنٸمدەرٸنە تيەسٸلٸ بولدى. رافينادتالعان مىس پەن ونىڭ قورىتپالارى ەلگە 4,1 ملرد دوللار (جالپى ەكسپورتتىڭ 5,2%-ى) كٸرٸس كەلتٸرسە, مىس كەندەرٸ مەن كونتسەنتراتتارى شامامەن 2,8 ملرد دوللاردى (3,6%) قۇرادى. جيىنتىق العاندا بۇل ەكٸ پوزيتسييا مەملەكەتكە 7 ملرد دوللارعا جۋىق ەكسپورتتىق تٷسٸم ەكەلدٸ.
دەگەنمەن, ەكونوميكادا ايقىن ديسبالانس بايقالادى: ەل شيكٸزات پەن العاشقى ٶڭدەۋ ٶنٸمدەرٸن سىرتقا ارزانعا ساتىپ, شەتەلدەن اۆتوكٶلٸكتەر, تەحنيكا مەن ەلەكترونيكا سيياقتى كٷردەلٸ دايىن ٶنٸمدەردٸ قىمباتقا يمپورتتايدى. جىل سايىن ەكسپورتقا كەتەتٸن 1,4 ملن توننا مىس كونتسەنتراتىمەن بٸرگە قوسىلعان قۇن قالىپتاستىرۋدىڭ نەگٸزگٸ كەزەڭٸ — بالقىتۋ, رافينادتاۋ جەنە قوسىمشا باعالى مەتالداردى بٶلٸپ الۋ پروتسەستەرٸ دە ٶزگە ەلدەرگە ٶتٸپ كەتەدٸ. ەكسپورتتالاتىن بۇل شيكٸزاتتىڭ قۇرامىندا شامامەن 300 مىڭ توننا تازا مىس بار.
«شيكٸزات ٶزٸمٸزدٸكٸ بولعانىمەن, كەيٸنگٸ ٶڭدەۋ كەزەڭٸ مەن وندا قالىپتاساتىن قوسىلعان قۇن ٶزگە ەلدٸڭ ەكونوميكاسىندا قالىپ قويىپ وتىر», — دەپ اتاپ ٶتتٸ يۋريي ماسانوۆ.
بالقاش جوباسى جەنە ٶنەركەسٸپ مٸندەتتەرٸ
وتاندىق ٶڭدەۋدٸڭ ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتۋ ٷشٸن ساراپشى بالقاش قالاسىندا سالىنباقشى جاڭا مەدەپلاۆيلنىي زاۋىت جوباسىن مىسالعا كەلتٸرەدٸ. ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 750 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن, جىلىنا 300 مىڭ توننا كاتودتى مىس, 10 توننا التىن, 300 توننا كٷمٸس جەنە 1,5 ملن توننادان استام كٷكٸرت قىشقىلىن ٶندٸرۋگە قاۋقارلى بۇل كەسٸپورىن ٶڭدەۋدٸڭ ٷلكەن ەلەۋەتٸن كٶرسەتەدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا 2,8 ملرد دوللارعا ەكسپورتتالىپ جاتقان كونتسەنتراتتى ەل ٸشٸندە تەرەڭ ٶڭدەۋ ارقىلى ونىڭ جىلدىق ٶنٸم قۇنىن 6,45 ملرد دوللارعا دەيٸن جەتكٸزۋگە بولادى. بۇل ايىرماشىلىق — ەل ٸشٸندە قالاتىن ينفراقۇرىلىم, ەلەكتر ەنەرگيياسى, جۇمىس ورىندارى مەن لوگيستيكا شىعىندارىن قامتيتىن ٸشكٸ ەكونوميكانىڭ دامۋ پوتەنتسيالى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا شيكٸزاتتىڭ سىرتقا كەلٸسٸمسٸز كەتۋٸنٸڭ باستى سەبەبٸ — ەلدە مەدەپلاۆيلنىي قۋاتتاردىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ. جاڭا زاۋىتتار سالۋ ميللياردتاعان ينۆەستيتسييانى جەنە ۋاقىتتى تالاپ ەتەدٸ.
«كاتودتى مىس — ٶندٸرٸس تٸزبەگٸنٸڭ سوڭى ەمەس. ودان ەرٸ سىم, كابەل, فولگا, قورىتپالار, ەلەكتروتەحنيكالىق ٶنٸمدەر مەن ونداعان ٶزگە دە ٶندٸرٸستەر كەتەدٸ. سوندىقتان باستى سۇراق — قازاقستان ٶز مىسىنىڭ تٶڭٸرەگٸندە قانشالىقتى دامىعان ەكونوميكا قۇرا الادى», — دەلٸنگەن ساراپشىنىڭ جازباسىندا.
يۋريي ماسانوۆ سٶزٸن تٷيٸندەي كەلە, باستى مٸندەت ەكسپورتقا تىيىم سالۋ ەمەس, ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي جاساپ, كەن ٶندٸرۋدەن باستاپ جوعارى ٶڭدەلگەن دايىن ٶنٸم شىعارۋعا دەيٸنگٸ تولىق تٸزبەكتٸ ەل ٸشٸندە قالىپتاستىرۋ ەكەنٸن ايتادى.