Qazaqstandyqtardyń shamamen úshten biri jaqynyn jerleý rásimin nesie ne qaryzsyz ótkize almaidy. Bul týraly 2026 jylǵy halyqtyń ómir súrý sapasyna qatysty iriktemeli saýalnama nátijelerine súiengen derekterde aitylǵan, dep habarlaidy ult.kz Ranking.kz saityna silteme jasap.
Zertteý boiynsha, respondentterdiń 34,7%-y jerleý rásimine qajetti shyǵyndardy qaryzsyz óteýge qarjylyq múmkindigi jetpeitinin kórsetken. Bul kórsetkish sońǵy birneshe jylda aitarlyqtai ózgermegen: 2023 jyldan beri qaryzsyz jerleý rásimin ótkize alatyndardyń úlesi shamamen 63–66%, al qarjylyq qiyndyqqa tap bolatyndardyń úlesi 34–37% aralyǵynda bolǵan.
Eń osal top – zeinetkerler. Olardyń 41,2%-y jaqynyn jerleýge qaryzsyz aqsha jetkize almaitynyn aitqan. Al 29–38 jas aralyǵyndaǵy respondentterdiń 71,5%-y mundai shyǵyndardy qaryz almai ótei alatynyna senimdi.
Jerleý qyzmetteri bir jylda 3,5 ese qymbattaǵan
Ulttyq statistika biýrosynyń derekterine sáikes, Qazaqstanda ritýaldyq qyzmetterge jumsalǵan qarajat kólemi 2024 jylǵy 6,4 mlrd teńgeden 2025 jyly 22,2 mlrd teńgege deiin ósken.
Onyń ishinde:
- jerleý biýrolary kórsetken qyzmetterdiń kólemi – 7,4 mlrd teńge;
- jerleý jáne krematsiia qyzmetteri – 14,8 mlrd teńgeden astam.
- Jerleý jáne krematsiia qyzmetteriniń kólemi bir jylda 5,6 esege artqan.
Degenmen bul soma qazaqstandyqtardyń jerleýge jumsaityn barlyq shyǵynyn qamtymaidy. Statistikaǵa jerleý rásimine qajetti kiim, tabyt, kilem jáne basqa da zattarǵa ketken shyǵyndar, sondai-aq ashana men dámhanalarda ótkiziletin qudaiy tamaq pen eske alý dastarhandaryna jumsalǵan qarajat kirmeidi.
Jerleý rásimi qansha turady?
Salalyq sholýlarǵa sáikes, biyl Qazaqstannyń iri qalalarynda qarapaiym jerleý rásiminiń quny shamamen 250 myń teńgeden 600 myń teńgege deiin jetedi. Bul somaǵa kei jaǵdaida jerleý ornynyń jaǵdaiyn jasaý men as berý shyǵyndary kirmeýi múmkin.
Al dástúrli as pen úlken jiyn uiymdastyrylǵan jaǵdaida shyǵyn budan da joǵary bolýy yqtimal.
Sonymen qatar sońǵy jyldary ritýaldyq qyzmetterdiń baǵasy da ósken. 2022 jyly olardyń tutyný baǵalarynyń indeksi 114,7%, 2023 jyly 120,6% bolǵan. 2025 jyldyń qorytyndysynda bul kórsetkish 106%-ǵa deiin tómendegen. Al 2026 jyldyń qańtar–shilde ailarynda ritýaldyq qyzmetter baǵasy taǵy 6,6%-ǵa ósken.
Óńirler boiynsha baǵa dinamikasy ártúrli. Máselen, Aqtóbe oblysynda biylǵy qańtar–shilde ailarynda ritýaldyq qyzmetter 20%-ǵa qymbattaǵan. Al Abai, Aqmola, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan jáne Ulytaý oblystarynda, sondai-aq Astanada baǵa ósimi tirkelmegen.
Árbir besinshi zeinetkerdiń kútpegen shyǵynǵa qory joq
Zertteý qazaqstandyqtardyń bir bóliginde tipti salystyrmaly túrde az mólsherdegi kútpegen shyǵyndy jabýǵa qarajat joq ekenin kórsetken.
Respondentterdiń 17,5%-y qajet bolǵan jaǵdaida 30–40 myń teńge kólemindegi kútpegen shyǵyndy da ótei almaitynyn aitqan. Zeinetkerler arasynda bul kórsetkish 21%-ǵa jetedi.
Al ekonomikalyq turǵydan belsendi 29–38 jastaǵy adamdar arasynda kútpegen shyǵynǵa qory joqtardyń úlesi 14,2% bolǵan.
Mamandar mundai jaǵdaidy qarjylyq saýattylyqtyń jetkiliksizdigimen, otbasy biýdjetin qysqa merzimge josparlaýmen jáne tabystyń jinaq jasaýǵa múmkindik bermeitinimen bailanystyrady. Sarapshylar kútpegen jaǵdailarǵa arnalǵan qarjylyq qorda keminde 3–6 ailyq shyǵyn kóleminde qarajat bolǵanyn usynady.
