قازاقستاندىقتاردىڭ شامامەن ٷشتەن بٸرٸ جاقىنىن جەرلەۋ رەسٸمٸن نەسيە نە قارىزسىز ٶتكٸزە المايدى. بۇل تۋرالى 2026 جىلعى حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىنا قاتىستى ٸرٸكتەمەلٸ ساۋالناما نەتيجەلەرٸنە سٷيەنگەن دەرەكتەردە ايتىلعان, دەپ حابارلايدى ult.kz Ranking.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
زەرتتەۋ بويىنشا, رەسپوندەنتتەردٸڭ 34,7%-ى جەرلەۋ رەسٸمٸنە قاجەتتٸ شىعىنداردى قارىزسىز ٶتەۋگە قارجىلىق مٷمكٸندٸگٸ جەتپەيتٸنٸن كٶرسەتكەن. بۇل كٶرسەتكٸش سوڭعى بٸرنەشە جىلدا ايتارلىقتاي ٶزگەرمەگەن: 2023 جىلدان بەرٸ قارىزسىز جەرلەۋ رەسٸمٸن ٶتكٸزە الاتىنداردىڭ ٷلەسٸ شامامەن 63–66%, ال قارجىلىق قيىندىققا تاپ بولاتىنداردىڭ ٷلەسٸ 34–37% ارالىعىندا بولعان.
ەڭ وسال توپ – زەينەتكەرلەر. ولاردىڭ 41,2%-ى جاقىنىن جەرلەۋگە قارىزسىز اقشا جەتكٸزە المايتىنىن ايتقان. ال 29–38 جاس ارالىعىنداعى رەسپوندەنتتەردٸڭ 71,5%-ى مۇنداي شىعىنداردى قارىز الماي ٶتەي الاتىنىنا سەنٸمدٸ.
جەرلەۋ قىزمەتتەرٸ بٸر جىلدا 3,5 ەسە قىمباتتاعان
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستاندا ريتۋالدىق قىزمەتتەرگە جۇمسالعان قاراجات كٶلەمٸ 2024 جىلعى 6,4 ملرد تەڭگەدەن 2025 جىلى 22,2 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ٶسكەن.
ونىڭ ٸشٸندە:
- جەرلەۋ بيۋرولارى كٶرسەتكەن قىزمەتتەردٸڭ كٶلەمٸ – 7,4 ملرد تەڭگە;
- جەرلەۋ جەنە كرەماتسييا قىزمەتتەرٸ – 14,8 ملرد تەڭگەدەن استام.
- جەرلەۋ جەنە كرەماتسييا قىزمەتتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ بٸر جىلدا 5,6 ەسەگە ارتقان.
دەگەنمەن بۇل سوما قازاقستاندىقتاردىڭ جەرلەۋگە جۇمسايتىن بارلىق شىعىنىن قامتىمايدى. ستاتيستيكاعا جەرلەۋ رەسٸمٸنە قاجەتتٸ كيٸم, تابىت, كٸلەم جەنە باسقا دا زاتتارعا كەتكەن شىعىندار, سونداي-اق اسحانا مەن دەمحانالاردا ٶتكٸزٸلەتٸن قۇدايى تاماق پەن ەسكە الۋ داستارحاندارىنا جۇمسالعان قاراجات كٸرمەيدٸ.
جەرلەۋ رەسٸمٸ قانشا تۇرادى?
سالالىق شولۋلارعا سەيكەس, بيىل قازاقستاننىڭ ٸرٸ قالالارىندا قاراپايىم جەرلەۋ رەسٸمٸنٸڭ قۇنى شامامەن 250 مىڭ تەڭگەدەن 600 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن جەتەدٸ. بۇل سوماعا كەي جاعدايدا جەرلەۋ ورنىنىڭ جاعدايىن جاساۋ مەن اس بەرۋ شىعىندارى كٸرمەۋٸ مٷمكٸن.
ال دەستٷرلٸ اس پەن ٷلكەن جيىن ۇيىمداستىرىلعان جاعدايدا شىعىن بۇدان دا جوعارى بولۋى ىقتيمال.
سونىمەن قاتار سوڭعى جىلدارى ريتۋالدىق قىزمەتتەردٸڭ باعاسى دا ٶسكەن. 2022 جىلى ولاردىڭ تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسٸ 114,7%, 2023 جىلى 120,6% بولعان. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا بۇل كٶرسەتكٸش 106%-عا دەيٸن تٶمەندەگەن. ال 2026 جىلدىڭ قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا ريتۋالدىق قىزمەتتەر باعاسى تاعى 6,6%-عا ٶسكەن.
ٶڭٸرلەر بويىنشا باعا ديناميكاسى ەرتٷرلٸ. مەسەلەن, اقتٶبە وبلىسىندا بيىلعى قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا ريتۋالدىق قىزمەتتەر 20%-عا قىمباتتاعان. ال اباي, اقمولا, پاۆلودار, سولتٷستٸك قازاقستان جەنە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا, سونداي-اق استانادا باعا ٶسٸمٸ تٸركەلمەگەن.
ەربٸر بەسٸنشٸ زەينەتكەردٸڭ كٷتپەگەن شىعىنعا قورى جوق
زەرتتەۋ قازاقستاندىقتاردىڭ بٸر بٶلٸگٸندە تٸپتٸ سالىستىرمالى تٷردە از مٶلشەردەگٸ كٷتپەگەن شىعىندى جابۋعا قاراجات جوق ەكەنٸن كٶرسەتكەن.
رەسپوندەنتتەردٸڭ 17,5%-ى قاجەت بولعان جاعدايدا 30–40 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ كٷتپەگەن شىعىندى دا ٶتەي المايتىنىن ايتقان. زەينەتكەرلەر اراسىندا بۇل كٶرسەتكٸش 21%-عا جەتەدٸ.
ال ەكونوميكالىق تۇرعىدان بەلسەندٸ 29–38 جاستاعى ادامدار اراسىندا كٷتپەگەن شىعىنعا قورى جوقتاردىڭ ٷلەسٸ 14,2% بولعان.
ماماندار مۇنداي جاعدايدى قارجىلىق ساۋاتتىلىقتىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸمەن, وتباسى بيۋدجەتٸن قىسقا مەرزٸمگە جوسپارلاۋمەن جەنە تابىستىڭ جيناق جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەيتٸنٸمەن بايلانىستىرادى. ساراپشىلار كٷتپەگەن جاعدايلارعا ارنالعان قارجىلىق قوردا كەمٸندە 3–6 ايلىق شىعىن كٶلەمٸندە قاراجات بولعانىن ۇسىنادى.
