Shatyrda ondaǵan jyl boiy jatqan dollar toly sómke naǵyz qazynadai kórinýi múmkin. Biraq eger ondaǵy banknottar áldeqashan ainalymnan shyǵarylǵan bolsa, olardy qazirgi úlgidegi aqshaǵa aiyrbastaýǵa bola ma? Álde mundai tabylǵan aqshanyń quny joq pa? Bul suraqtarǵa Tengrinews.kz tilshisine Qazaqstan Ulttyq banki jaýap berdi, dep habarlaidy ult.kz.
Shatyrdan tabylǵan aqsha
Tengrinews.kz redaktsiiasyna Qazaqstan turǵyny erekshe oqiǵamen júgingen. Onyń aitýynsha, bir jyl buryn elimizdiń óńirleriniń birinen eski saiajai satyp alǵan. Úidi tazalap, shatyrdaǵy zattardy rettep júrgen kezde ishinde qomaqty kólemde AQSh dollary salynǵan sómkeni taýyp alǵan.
Keiin anyqtalǵandai, barlyq banknottar eski úlgidegi bolǵan. Er adamnyń aitýynsha, bul aqsha úide 1990-jyldardan beri jatqan bolýy múmkin. Onyń boljamynsha, burynǵy ieleri aqshany jasyryp qoiyp, keiin kóshken kezde nemese basqa sebeppen umytyp ketken. Osyǵan bailanysty ol eki suraq qoiǵan: eski dollarlardy qazirgi banknottarǵa aiyrbastaýǵa bola ma jáne mundai olja týraly memlekettik organdarǵa habarlaý qajet pe?
Eski dollarlardy aiyrbastaýǵa bola ma?
Ulttyq banktiń Tengrinews.kz redaktsiiasynyń resmi saýalyna bergen jaýabyna sáikes, ainalymnan resmi túrde shyǵarylǵan shetel valiýtasyndaǵy banknottar tólem quraly bolyp sanalmaidy.
Alaida bul olardy múlde aiyrbastaýǵa bolmaidy degen sóz emes.
Ulttyq banktiń málimetinshe, sheteldik banktermen korrespondenttik bailanysy bar qazaqstandyq bankter mundai banknottardy inkasso tártibimen qabyldap, olardy shyǵarǵan bankke aiyrbastaý úshin jibere alady.
Degenmen bank klientke aldyn ala mynadai jaittardy túsindirýge mindetti:
inkasso qyzmetiniń sharttaryn;
alynatyn komissiia mólsherin;
bank-emitenttiń aiyrbastaýdan bas tartýy múmkin ekenin.
Komissiia mólsherin ár bank ózi belgileidi. Biraq ol usynylǵan banknottardyń nominaldyq qunynyń 10 paiyzynan aspaýy tiis.
Iaǵni, eski dollarlardyń iesi osyndai qyzmet kórsetetin bankke júgine alady. Bank belgili bir komissiia alyp, banknottardy tekserý jáne múmkin bolǵan jaǵdaida aiyrbastaý úshin olardy shyǵarǵan sheteldik bankke joldaidy. Alaida aiyrbastaýǵa kepildik berilmeidi. Sońǵy sheshimdi bank-emitent qabyldaidy.
Tabylǵan aqsha týraly habarlaý kerek pe?
Ulttyq bank mundai jaǵdaida áreket etý tártibi Qazaqstan Respýblikasynyń Azamattyq kodeksimen retteletinin eske saldy.
Kodekstiń 245-babyna sáikes, joǵalǵan zatty tapqan adam onyń iesine habarlaýǵa nemese tabylǵan múlikti ishki ister organdaryna ne aqsha nemese ózge múlik tabylǵan jerdegi ákimdikke tapsyrý úshin qajetti sharalardy qabyldaýǵa mindetti.
Sonymen qatar zańnamada tabylǵan aqshanyń eń tómengi nemese eń joǵarǵy mólsheri kórsetilmegen. Demek, qansha aqsha tabylǵanyna qaramastan, bul talap barlyq jaǵdaida qoldanylady.
