شاتىردا ونداعان جىل بويى جاتقان دوللار تولى سٶمكە ناعىز قازىناداي كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بٸراق ەگەر ونداعى بانكنوتتار ەلدەقاشان اينالىمنان شىعارىلعان بولسا, ولاردى قازٸرگٸ ٷلگٸدەگٸ اقشاعا ايىرباستاۋعا بولا ما? ەلدە مۇنداي تابىلعان اقشانىڭ قۇنى جوق پا? بۇل سۇراقتارعا Tengrinews.kz تٸلشٸسٸنە قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى ult.kz.
شاتىردان تابىلعان اقشا
Tengrinews.kz رەداكتسيياسىنا قازاقستان تۇرعىنى ەرەكشە وقيعامەن جٷگٸنگەن. ونىڭ ايتۋىنشا, بٸر جىل بۇرىن ەلٸمٸزدٸڭ ٶڭٸرلەرٸنٸڭ بٸرٸنەن ەسكٸ ساياجاي ساتىپ العان. ٷيدٸ تازالاپ, شاتىرداعى زاتتاردى رەتتەپ جٷرگەن كەزدە ٸشٸندە قوماقتى كٶلەمدە اقش دوللارى سالىنعان سٶمكەنٸ تاۋىپ العان.
كەيٸن انىقتالعانداي, بارلىق بانكنوتتار ەسكٸ ٷلگٸدەگٸ بولعان. ەر ادامنىڭ ايتۋىنشا, بۇل اقشا ٷيدە 1990-جىلداردان بەرٸ جاتقان بولۋى مٷمكٸن. ونىڭ بولجامىنشا, بۇرىنعى يەلەرٸ اقشانى جاسىرىپ قويىپ, كەيٸن كٶشكەن كەزدە نەمەسە باسقا سەبەپپەن ۇمىتىپ كەتكەن. وسىعان بايلانىستى ول ەكٸ سۇراق قويعان: ەسكٸ دوللارلاردى قازٸرگٸ بانكنوتتارعا ايىرباستاۋعا بولا ما جەنە مۇنداي ولجا تۋرالى مەملەكەتتٸك ورگاندارعا حابارلاۋ قاجەت پە?
ەسكٸ دوللارلاردى ايىرباستاۋعا بولا ما?
ۇلتتىق بانكتٸڭ Tengrinews.kz رەداكتسيياسىنىڭ رەسمي ساۋالىنا بەرگەن جاۋابىنا سەيكەس, اينالىمنان رەسمي تٷردە شىعارىلعان شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى بانكنوتتار تٶلەم قۇرالى بولىپ سانالمايدى.
الايدا بۇل ولاردى مٷلدە ايىرباستاۋعا بولمايدى دەگەن سٶز ەمەس.
ۇلتتىق بانكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, شەتەلدٸك بانكتەرمەن كوررەسپوندەنتتٸك بايلانىسى بار قازاقستاندىق بانكتەر مۇنداي بانكنوتتاردى ينكاسسو تەرتٸبٸمەن قابىلداپ, ولاردى شىعارعان بانككە ايىرباستاۋ ٷشٸن جٸبەرە الادى.
دەگەنمەن بانك كليەنتكە الدىن الا مىناداي جايتتاردى تٷسٸندٸرۋگە مٸندەتتٸ:
ينكاسسو قىزمەتٸنٸڭ شارتتارىن;
الىناتىن كوميسسييا مٶلشەرٸن;
بانك-ەميتەنتتٸڭ ايىرباستاۋدان باس تارتۋى مٷمكٸن ەكەنٸن.
كوميسسييا مٶلشەرٸن ەر بانك ٶزٸ بەلگٸلەيدٸ. بٸراق ول ۇسىنىلعان بانكنوتتاردىڭ نومينالدىق قۇنىنىڭ 10 پايىزىنان اسپاۋى تيٸس.
ياعني, ەسكٸ دوللارلاردىڭ يەسٸ وسىنداي قىزمەت كٶرسەتەتٸن بانككە جٷگٸنە الادى. بانك بەلگٸلٸ بٸر كوميسسييا الىپ, بانكنوتتاردى تەكسەرۋ جەنە مٷمكٸن بولعان جاعدايدا ايىرباستاۋ ٷشٸن ولاردى شىعارعان شەتەلدٸك بانككە جولدايدى. الايدا ايىرباستاۋعا كەپٸلدٸك بەرٸلمەيدٸ. سوڭعى شەشٸمدٸ بانك-ەميتەنت قابىلدايدى.
تابىلعان اقشا تۋرالى حابارلاۋ كەرەك پە?
ۇلتتىق بانك مۇنداي جاعدايدا ەرەكەت ەتۋ تەرتٸبٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسٸمەن رەتتەلەتٸنٸن ەسكە سالدى.
كودەكستٸڭ 245-بابىنا سەيكەس, جوعالعان زاتتى تاپقان ادام ونىڭ يەسٸنە حابارلاۋعا نەمەسە تابىلعان مٷلٸكتٸ ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنا نە اقشا نەمەسە ٶزگە مٷلٸك تابىلعان جەردەگٸ ەكٸمدٸككە تاپسىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداۋعا مٸندەتتٸ.
سونىمەن قاتار زاڭنامادا تابىلعان اقشانىڭ ەڭ تٶمەنگٸ نەمەسە ەڭ جوعارعى مٶلشەرٸ كٶرسەتٸلمەگەن. دەمەك, قانشا اقشا تابىلعانىنا قاراماستان, بۇل تالاپ بارلىق جاعدايدا قولدانىلادى.
