Halyqaralyq World Impact Media Organization (WIMO) uiymynyń Reuters aqparat agenttiginiń saitynda jariialanǵan saraptamalyq esebinde Qazaqstannyń ekonomikalyq ósimi turaqty ári ártaraptandyrylǵan sipat alyp kele jatqany, eldiń investitsiialyq tartymdylyǵy artyp, ekonomikanyń shikizatqa táýeldiligi birtindep azaiyp jatqany atap ótilgen, dep habarlaidy ult.kz.
Esep avtorlary bul nátijelerdiń jahandyq ekonomikadaǵy turaqsyzdyq jaǵdaiynda erekshe mańyzǵa ie ekenin jazady. Álemdik ekonomikanyń baiaýlaýy, naryqtardaǵy qubylmalylyq, saýda baǵyttarynyń ózgerýi jáne investitsiialar úshin básekeniń kúsheiýi aiasynda Qazaqstan, WIMO baǵalaýynsha, salystyrmaly túrde turaqty damý qarqynyn saqtap otyr.
Materialda keltirilgen negizgi kórsetkishterge sáikes, 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstannyń jalpy ishki ónimi (JIÓ) 6,5%-ǵa ósti. Al 2026 jyldyń alǵashqy bes aiynda ekonomika 3,7%-ǵa ulǵaiǵan. Naqty sektor 4%-ǵa, qyzmet kórsetý salasy 3,6%-ǵa ósti. Ósimniń keń aýqymdy bolǵany da kórsetilgen: qurylys – 13,4%-ǵa, óńdeý ónerkásibi – 9%-ǵa, kólik jáne qoimalaý – 8,4%-ǵa, saýda salasy – 5,6%-ǵa artqan.
Esepte investitsiialarǵa erekshe nazar aýdarylǵan. Ondaǵy málimetterge sáikes, 2025 jyly Qazaqstanǵa tartylǵan tikelei sheteldik investitsiialar kólemi 20,5 mlrd AQSh dollaryna jetip, bir jyl ishinde 14,4%-ǵa ósken. Sonymen qatar investitsiialyq aǵyndar ártaraptandyrylyp, tek óndirýshi sektormen ǵana shektelmeitini atap ótiledi.
Sondai-aq 2025 jyly greenfield investitsiialarynyń kólemi 19 mlrd AQSh dollaryn qurap, Ortalyq Aziiadaǵy osyndai investitsiialardyń shamamen 89%-yna teń bolǵany aitylǵan.
WIMO bul kórsetkishter Qazaqstan ekonomikasynyń jańa kezeńge ótkenin kórsetetinin atap ótedi. Eldiń ósimi endi negizinen investitsiialar, ónerkásip jáne zamanaýi qyzmet kórsetý salalary esebinen qamtamasyz etilip, shikizatqa táýeldilik birtindep tómendep keledi.
Materialda investitsiialyq ahýaldy jaqsartýǵa baǵyttalǵan reformalardyń da róli erekshe kórsetilgen. Olardyń qatarynda 2030 jylǵa deiingi jańartylǵan investitsiialyq saiasat tujyrymdamasy, Investitsiialyq shtab tetigi, Ulttyq tsifrlyq investitsiialyq platforma, arnaiy ekonomikalyq jáne indýstriialyq aimaqtar, sondai-aq aǵylshynnyń jalpy quqyq qaǵidattaryna negizdelgen «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń múmkindikteri bar.
World Impact Media Organization baǵalaýynsha, bul sharalardyń jiyntyǵy investorlar úshin táýekelderdi azaityp, rásimderdiń ashyqtyǵyn arttyrady jáne uzaq merzimdi investitsiialar úshin qolaily jaǵdai qalyptastyrady. Sonymen birge Qazaqstannyń Singapýr, Katar, Qytai jáne Saýd Arabiiasy siiaqty negizgi seriktesterimen investitsiialardy ózara qorǵaý týraly kelisimder jelisin keńeitip jatqany da atap ótilgen.
Esepte ekonomikany ártaraptandyrý máselesine erekshe mán berilgen. Óńdeý ónerkásibine, aýyl sharýashylyǵyna, azyq-túlik óndirisine, energetikaǵa, kólikke jáne tsifrlyq infraqurylymǵa salynatyn investitsiialar ekonomikalyq ósimniń jańa modeliniń negizi retinde qarastyrylady. Atap aitqanda, aýyl sharýashylyǵyna investitsiialardyń artýy, azyq-túlik ónerkásibiniń damýy, energetikalyq infraqurylymnyń jańǵyrtylýy jáne jańartylatyn energiia kózderi salasyndaǵy jobalardyń keńeiýi sóz bolady.
Osylaisha, halyqaralyq sarapshylar Qazaqstannyń birtindep turaqtyraq damý modeline kóship jatqanyn atap ótedi. Bul modelde negizgi qozǵaýshy kúsh retinde investitsiialar, ónerkásip, logistika, agroónerkásiptik keshen jáne zamanaýi qyzmet kórsetý salalary qarastyrylady. Sonyń nátijesinde Qazaqstan halyqaralyq biznes úshin senimdi ári boljamdy seriktes retindegi pozitsiiasyn nyǵaityp keledi.
