حالىقارالىق World Impact Media Organization (WIMO) ۇيىمىنىڭ Reuters اقپارات اگەنتتٸگٸنٸڭ سايتىندا جارييالانعان ساراپتامالىق ەسەبٸندە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ٶسٸمٸ تۇراقتى ەرٸ ەرتاراپتاندىرىلعان سيپات الىپ كەلە جاتقانى, ەلدٸڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعى ارتىپ, ەكونوميكانىڭ شيكٸزاتقا تەۋەلدٸلٸگٸ بٸرتٸندەپ ازايىپ جاتقانى اتاپ ٶتٸلگەن, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ەسەپ اۆتورلارى بۇل نەتيجەلەردٸڭ جاھاندىق ەكونوميكاداعى تۇراقسىزدىق جاعدايىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنٸن جازادى. ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ باياۋلاۋى, نارىقتارداعى قۇبىلمالىلىق, ساۋدا باعىتتارىنىڭ ٶزگەرۋٸ جەنە ينۆەستيتسييالار ٷشٸن بەسەكەنٸڭ كٷشەيۋٸ اياسىندا قازاقستان, WIMO باعالاۋىنشا, سالىستىرمالى تٷردە تۇراقتى دامۋ قارقىنىن ساقتاپ وتىر.
ماتەريالدا كەلتٸرٸلگەن نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرگە سەيكەس, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ (جٸٶ) 6,5%-عا ٶستٸ. ال 2026 جىلدىڭ العاشقى بەس ايىندا ەكونوميكا 3,7%-عا ۇلعايعان. ناقتى سەكتور 4%-عا, قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى 3,6%-عا ٶستٸ. ٶسٸمنٸڭ كەڭ اۋقىمدى بولعانى دا كٶرسەتٸلگەن: قۇرىلىس – 13,4%-عا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ – 9%-عا, كٶلٸك جەنە قويمالاۋ – 8,4%-عا, ساۋدا سالاسى – 5,6%-عا ارتقان.
ەسەپتە ينۆەستيتسييالارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. ونداعى مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, 2025 جىلى قازاقستانعا تارتىلعان تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 20,5 ملرد اقش دوللارىنا جەتٸپ, بٸر جىل ٸشٸندە 14,4%-عا ٶسكەن. سونىمەن قاتار ينۆەستيتسييالىق اعىندار ەرتاراپتاندىرىلىپ, تەك ٶندٸرۋشٸ سەكتورمەن عانا شەكتەلمەيتٸنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ.
سونداي-اق 2025 جىلى greenfield ينۆەستيتسييالارىنىڭ كٶلەمٸ 19 ملرد اقش دوللارىن قۇراپ, ورتالىق ازيياداعى وسىنداي ينۆەستيتسييالاردىڭ شامامەن 89%-ىنا تەڭ بولعانى ايتىلعان.
WIMO بۇل كٶرسەتكٸشتەر قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا كەزەڭگە ٶتكەنٸن كٶرسەتەتٸنٸن اتاپ ٶتەدٸ. ەلدٸڭ ٶسٸمٸ ەندٸ نەگٸزٸنەن ينۆەستيتسييالار, ٶنەركەسٸپ جەنە زاماناۋي قىزمەت كٶرسەتۋ سالالارى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلٸپ, شيكٸزاتقا تەۋەلدٸلٸك بٸرتٸندەپ تٶمەندەپ كەلەدٸ.
ماتەريالدا ينۆەستيتسييالىق احۋالدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان رەفورمالاردىڭ دا رٶلٸ ەرەكشە كٶرسەتٸلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا 2030 جىلعا دەيٸنگٸ جاڭارتىلعان ينۆەستيتسييالىق ساياسات تۇجىرىمداماسى, ينۆەستيتسييالىق شتاب تەتٸگٸ, ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسييالىق پلاتفورما, ارنايى ەكونوميكالىق جەنە يندۋسترييالىق ايماقتار, سونداي-اق اعىلشىننىڭ جالپى قۇقىق قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ بار.
World Impact Media Organization باعالاۋىنشا, بۇل شارالاردىڭ جيىنتىعى ينۆەستورلار ٷشٸن تەۋەكەلدەردٸ ازايتىپ, رەسٸمدەردٸڭ اشىقتىعىن ارتتىرادى جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ ينۆەستيتسييالار ٷشٸن قولايلى جاعداي قالىپتاستىرادى. سونىمەن بٸرگە قازاقستاننىڭ سينگاپۋر, كاتار, قىتاي جەنە ساۋد ارابيياسى سيياقتى نەگٸزگٸ سەرٸكتەستەرٸمەن ينۆەستيتسييالاردى ٶزارا قورعاۋ تۋرالى كەلٸسٸمدەر جەلٸسٸن كەڭەيتٸپ جاتقانى دا اتاپ ٶتٸلگەن.
ەسەپتە ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە مەن بەرٸلگەن. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا, ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸنە, ەنەرگەتيكاعا, كٶلٸككە جەنە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمعا سالىناتىن ينۆەستيتسييالار ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸنٸڭ نەگٸزٸ رەتٸندە قاراستىرىلادى. اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعىنا ينۆەستيتسييالاردىڭ ارتۋى, ازىق-تٷلٸك ٶنەركەسٸبٸنٸڭ دامۋى, ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ جاڭعىرتىلۋى جەنە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ سالاسىنداعى جوبالاردىڭ كەڭەيۋٸ سٶز بولادى.
وسىلايشا, حالىقارالىق ساراپشىلار قازاقستاننىڭ بٸرتٸندەپ تۇراقتىراق دامۋ مودەلٸنە كٶشٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتەدٸ. بۇل مودەلدە نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷش رەتٸندە ينۆەستيتسييالار, ٶنەركەسٸپ, لوگيستيكا, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن جەنە زاماناۋي قىزمەت كٶرسەتۋ سالالارى قاراستىرىلادى. سونىڭ نەتيجەسٸندە قازاقستان حالىقارالىق بيزنەس ٷشٸن سەنٸمدٸ ەرٸ بولجامدى سەرٸكتەس رەتٸندەگٸ پوزيتسيياسىن نىعايتىپ كەلەدٸ.
