Almatyda kene shaqqan jaǵdaida keńes beretin 1312 jedel jelisi iske qosyldy Almatyda kene shaqqan jaǵdaida keńes beretin 1312 jedel jelisi iske qosyldy Qaraǵandyda aýladan moped urlaǵan jigit ustaldy Qaraǵandyda aýladan moped urlaǵan jigit ustaldy
Qylmys

Otandyq bankter nege qurylys salasyna qarjy bólýge qulyqsyz?

Ult portaly
Otandyq bankter nege qurylys salasyna qarjy bólýge qulyqsyz?

"Búgingi tańda otandyq bankterdiń qurylys salasyna qarjy quiýǵa degen qulshynysy báseń. Ásirese elimizde qurylys qarqyn alǵan 2010-2014 jyldarmen salystyrǵanda Qazaqstan bakteriniń qurylysqa qarjy salý qarqyny qýantarlyq emes. Degenmen ótken 2015 jylǵa qaraǵanda biylǵy kórsetkish tym jaman emes deýge bolady. Bir jylda 18 paiyzǵa qaita órlep otyr", – dep jazady BAQ.kz tilshisi.

Finprom.kz agenttigi taratqan málimet boiynsha, ótken jyly quldyraǵan qarjylandyrýdy qaita qalpyna keltirý kózdelgen. Degenmen bul bir jyldyń ishinde qarqyn alyp kete alǵan joq. Naqtyraq aitsaq 2015 jyldyń tamyzynan bastap, 2016 jyldyń maýsym aiyna deiin qurylys salasyna kredit bólý 1 trln teńgeden aspady.

Oǵan sebep bolǵan bir jait bankter tarapynan Qazaqstan ekonmikasyn qarjylandyrý boiynsha barlyq salaǵa bólingen qarjynyń 8 paiyzy ǵana osy qurylys salasyna jumsalǵan.

Bankterden qarjy aýdarý qysqarsa da, qurylys qarqyny báseńdegen joq. Tipti 2016 jyldyń alǵashqy eki toqsany boiynsha ósý baiqalǵan. 2016 jyldyń qańtar-maýsym aiynda atqarylǵan qurylys jumystarynyń kólemi 1,0 trln teńge boldy. Al bul ótken jyldyń osy merzimimen salystyrǵanda 104 mlrd teńgege artyq.

Qazaqstandaǵy qurylys jumysymen ainalysatyn kompaniialardyń kóbi sheteldik investorlar deýge bolady. Bul da otandyq bakterdiń qurylys salasyna qarjy aýdarýyna az da bolsa óz áserin tigizbei qoimaidy. Degenmen olar bir jyl ishinde qurylys jumystaryn 72 mlrd teńgeden 279 mlrd teńgege deiin arttyra aldy. Munan bólek, jeke qurylys kompaniialar 758 mlrd teńge tabys ákelse, ol ótken jylmen salystyrǵanda 34 mlrd teńgege kóp. Osy oraida, memlekettik qurylys kompaniialarynyń tabysy bir jylda 2 mlrd teńgege qulaǵanyn baiqaýǵa bolady. Naqtyraq memlekettik kompaniialardyń qurylys salasyndaǵy qarjysy bir jylda 6 mlrd teńgeden 4 mlrd teńgege deiin qysqarǵan.

Dese de elimizdegi qurylys salasyn qarjylandyrýdyń 2016 jylǵy kórsetkishi boiynsha sáýir aiynda 15 paiyzǵa artty. Alaida bul kórsetkish óz turaqtylyǵyn saqtap qala almai, mamyrda nesielendirý 9 paiyzǵa tómendese, maýsym aiynda43 paiyzǵa bir-aq qulady.

Biyl Qazaqstanda qaryz berýdiń qysqarýyna bailanysty qurylys salasyna uzaq merzimge jáne qysqa merzimge nesie berý qurylymy 50 de 50 paiyzdyq tepe-teńdikti saqtady.

2007-2009 jyldardaǵy jappai qurylys salasyn nesielendirý, kóp uzamai-aq qurylys salasyn daǵdarysqa tiredi. Bul bankter úshin de tiimsiz edi. Shamadan tys qarjy salynǵan qurylystarǵa eldegi ekonomikalyq aqýaldyń áserinen suranys azaidy. Bankter bul salaǵa salǵan kreditterin óndirip ala almai qaldy. Osyny eskere otyryp sońǵy birneshe jylda nesielendirýdi tómendetti. Olai deitinimiz uzaq merzimdi nesielendirýde jumys istemeitin qaryzdar 2015 jyldyń maýsym aiynan 2016 jyldyń naýryz aiyna deiin 7 paiyzdy qurasa, 2016 jyldyń ekinshi toqsanynda bul kórsetkish 11 paiyzǵa artty. Iaǵni, bankterdiń aqshasy aqsha retindegi ainalymdyq qunyn joǵaltyp, ótpeitin qurylystarǵa ainaldy. Bul da bankterdiń qurylys salasyn qarjylandyrýyna keri áserin tigizdi. Onyń syrtynda jalǵan qurylys kompaniialaryna qatysty alaiaqtyq áreketter de bul salaǵa qarjy aýdarý máselesinde túitkil týdyrdy.

Grafikter Finprom.kz agenttigine tiesili.

Qyr balasy

Oqi otyryńyz