Germaniiada Qytai múddesine jumys istedi degen kúdikpen erli-zaiyptynyń ustalýyna bailanysty úlken tyńshylyq daýy bastaldy. Nemis prokýratýrasynyń málimetinshe, Germaniia azamattyǵyn alǵan eki adam jyldar boiy áskeri salada qoldanylýy múmkin ǵylymi aqparattardy jinaýmen ainalysqan, dep habarlaidy ult.kz.
Bul is Eýropadaǵy Qytai yqpalyna qatysty kúdikti taǵy da kúsheitti. Sońǵy jyldary Batys elderi Pekinniń tek ekonomikada emes, ǵylym men tehnologiia salasynda da belsendi barlaý júrgizip otyrǵanyn jii aita bastady.
Kúdikke ilingender kimder?
Germaniianyń Bas prokýratýrasy ustalǵandardyń Siýetsziýn Ts. men Hýa S. esimdi erli-zaiypty ekenin habarlady. Ekeýi de Germaniia azamattary.
Tergeý málimetinshe, olar ózderin:
aýdarmashy, avtokólik salasynyń mamany, halyqaralyq bailanys ornatýshy sarapshy retinde tanystyryp júrgen. Osy arqyly olar nemis ǵalymdarymen bailanys ornatyp, ǵylymi ortaǵa enýge tyrysqan.
Qytaidy naqty qandai aqparat qyzyqtyrǵan?
Tergeýshilerdiń aitýynsha, kúdiktiler ásirese: aviatsiia, ǵarysh tehnologiialary, jasandy intellekt, informatika salasyndaǵy zertteýlerge qyzyǵýshylyq tanytqan.
Bul baǵyttardyń barlyǵy qazirgi geosaiasi jaǵdaida strategiialyq mańyzǵa ie. Sebebi AI men áskeri tehnologiia qazir álemdik derjavalar arasyndaǵy negizgi básekeniń ózegine ainaldy.
Batys elderi Qytaidy azamattyq ǵylymi jobalardy áskeri maqsatqa paidalanýy múmkin dep jii aiyptaidy.
Ǵalymdardy Qytaiǵa qalai shaqyrǵan?
Istegi eń qyzyq tustyń biri – ǵalymdardy Qytaiǵa aparý shemasy.
Prokýratýra málimetinshe, keibir nemis zertteýshileri Qytaiǵa aqyly lektsiia oqýǵa shaqyrylǵan. Olarǵa bul kezdesýler «azamattyq aýditoriiaǵa arnalǵan ǵylymi shara» retinde tanystyrylǵan.
Alaida keiin ol lektsiialardyń Qytaidyń memlekettik qorǵanys kásiporyndary ókilderiniń aldynda ótkeni anyqtalǵan.
Iaǵni Batys tehnologiialary men ǵylymi tájiribesin janama jolmen jinaý áreketi bolýy múmkin degen kúdik bar.
Germaniia nelikten alańdai bastady?
Sońǵy birneshe jylda Germaniia Qytaiǵa qatysty saiasatyn aitarlyqtai ózgertti.
Buryn Berlin Pekindi eń aldymen ekonomikalyq seriktes retinde qarastyrsa, qazir qaýipsizdik máselesi birinshi orynǵa shyǵyp keledi.
Ásirese: mikrochip, jasandy intellekt, qorǵanys tehnologiialary, sirek metaldar, ónerkásiptik óndiris sekildi salalarda Qytaiǵa táýeldilik Eýropany alańdatyp otyr.
Sarapshylardyń pikirinshe, bul is — jai ǵana tyńshylyq oqiǵasy emes. Bul tehnologiia úshin júrip jatqan jańa «qyrǵi-qabaq soǵystyń» bir kórinisi.
Qytai men Batys arasyndaǵy tehnologiialyq kúres kúsheiip bara ma?
Qazir álemde soǵys tek qarýmen emes, tehnologiiamen de júrip jatyr.
AI, ǵarysh, kvanttyq esepteý, áskeri drondar — munyń bári bolashaqtaǵy geosaiasi ústemdikti anyqtaityn faktorǵa ainaldy.
Sol sebepti memleketter: ǵalymdardy baqylaýdy, ýniversitetterdegi halyqaralyq jobalardy tekserýdi, tehnologiia eksportyn shekteýdi kúsheitip jatyr.
Germaniiadaǵy bul oqiǵa da dál sol úrdistiń jalǵasy sekildi.
Bul is nemen aiaqtalýy múmkin?
Ázirge erli-zaiyptyǵa qatysty tergeý jalǵasyp jatyr. Is boiynsha taǵy on shaqty adam kýáger retinde ótip jatyr, biraq olar ázirge kúdikti dep tanylǵan joq.
Biraq bul oqiǵa bir nárseni anyq kórsetti: XXI ǵasyrdaǵy eń úlken báseke endi jer úshin emes, tehnologiia men intellekt úshin júrip jatyr. Al ýniversitetter men zerthanalar jańa geosaiasi maidan alańyna ainalyp bara jatqandai.
.jpg)
