Oljas Súleimenovtiń qazirgi jaǵdaiy eldi alańdatyp qoidy (VIDEO)

Oljas Súleimenovtiń qazirgi jaǵdaiy eldi alańdatyp qoidy (VIDEO)
Foto: videodan kadr

Áleýmettik jelide aqyn, qoǵam qairatkeri Oljas Súleimenovtiń jańa videosy tarady, dep habarlaidy ult.kz.

Kezdesý barysynda ǵalym Muhit-Ardager Sydyqnazarov oǵan óz kitabyn syilap, ǵylymi zertteýleri týraly áńgimelesti. 

Oljas Súleimenov ǵalymnyń eńbegine joǵary baǵa berip, aq batasyn bergen. 

Alaida videony kórgen jeli qoldanýshylary aqynnyń densaýlyǵyna alańdap, oǵan aqjarma tilekterin jaýdyryp jatyr.

Oljas Omaruly Súleimenov – aqyn, jazýshy, ádebiettanýshy, qoǵam jáne memleket qairatkeri, diplomat. Ol qazaq ádebietin halyqaralyq deńgeige tanytyp qana qoimai, iadrolyq qarýsyzdaný jolyndaǵy kúresimen de álemge keńinen tanyldy. 

Oljas Súleimenov 1936 jylǵy 18 mamyrda Almaty qalasynda dúniege kelgen. 1959 jyly Qazaq memlekettik ýniversitetiniń (qazirgi ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ) geologiia fakýltetin támamdap, keiin Máskeýdegi Maksim Gorkii atyndaǵy Ádebiet institýtynda bilim alǵan. Eńbek jolynda «Kazahstanskaia pravda» gazetinde, «Prostor» jýrnalynda, «Qazaqfilm» kinostýdiiasynda qyzmet atqardy. Sondai-aq Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń hatshysy, Kinematografiia jónindegi memlekettik komitettiń tóraǵasy boldy. Keiin Qazaqstannyń Italiia, Grekiia jáne Maltadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetin atqardy. 

Aqynnyń shyǵarmashylyq joly 1961 jyly jaryq kórgen «Adamǵa tabyn, Jer, endi!»poemasynan bastaý aldy. Bul shyǵarma Iýrii Gagarinniń ǵaryshqa ushýyna arnaldy jáne avtordy birden Keńes Odaǵyna ǵana emes, álem ádebietine tanytty. Keiin «Arǵymaqtar», «Qysh kitap», «Tún – Parij», «Aq ózender ústindegi shaǵala» syndy kóptegen poeziialyq jinaqtary jaryq kórdi. 

Oljas Súleimenovtiń eń kóp talqylanǵan eńbekteriniń biri – «Az i Ia» kitaby. Bul zertteý túrki halyqtarynyń tarihy men mádenietine jańa kózqaras usynyp, óz dáýirinde úlken ǵylymi ári qoǵamdyq pikirtalas týdyrdy. Kitaptyń mańyzy búgingi kúnge deiin saqtalyp keledi. 

1989 jyly Oljas Súleimenov bastamashy bolǵan «Nevada – Semei» halyqaralyq antiiadrolyq qozǵalysy álemdegi eń yqpaldy qoǵamdyq bastamalardyń birine ainaldy. Qozǵalys Semei iadrolyq synaq poligonynyń jabylýyna jáne iadrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq qozǵalystyń kúsheiýine eleýli úles qosty. 

Ádebiet pen qoǵam aldyndaǵy eńbegi úshin Oljas Súleimenov kóptegen memlekettik jáne halyqaralyq marapattarǵa ie boldy. Ol – Qazaqstannyń Halyq jazýshysy, Qazaqstannyń Eńbek Eri, sondai-aq birqatar sheteldik ordender men syilyqtardyń iegeri. 2026 jyly qalamgerdiń 90 jyldyq mereitoiyna orai Qazaqstanda halyqaralyq forýmdar, kórmeler men mádeni is-sharalar uiymdastyryldy. 

Búginde Oljas Súleimenov qazaq ádebieti men mádenietiniń ǵana emes, beibitshilik pen adamzat qundylyqtaryn dáriptegen álemdik deńgeidegi tulǵalardyń biri retinde baǵalanady. Onyń shyǵarmalary men qoǵamdyq qyzmeti birneshe býynǵa úlgi bolyp, qazaq rýhaniiatynyń altyn qorynan laiyqty oryn aldy.