Kristofer Nolannyń jańa týyndysy – «Odisseia» biylǵy jyldyń eń kóp talqylanǵan filmderiniń birine ainaldy. Kartina synshylar men kórermenderdiń joǵary baǵasyna ie bolyp, álemdik prokatta sátti bastaý jasady. Sarapshylar filmniń aldaǵy marapattaý maýsymynda da kóptegen júldege úmitker bolatynyn aityp otyr, dep habarlaidy ult.kz.
Filmniń negizine ejelgi grek aqyny Gomerdiń áigili «Odisseia» poemasy alynǵan. Siýjet boiynsha Troia soǵysynan keiin Itaka patshasy Odissei (Mett Deimon) jubaiy Penelopaǵa (Enn Heteýei) jáne uly Telemahqa (Tom Holland) oralýǵa attanady. Alaida ashýlanǵan qudailardyń aralasýynan onyń joly jiyrma jylǵa sozylyp, saiahat barysynda Odissei tsikloppen, sirenalarmen, siqyrshy áielmen jáne alyp jalmaýyzdarmen betpe-bet keledi.
1. «Odisseia» stsenariiine zamanaýi aýdarma negiz boldy
Film stsenariii Gomer shyǵarmasynyń 2017 jyly jaryq kórgen aǵylshyn tilindegi aýdarmasyna súiengen. Bul aýdarmany Pensilvaniia ýniversitetiniń klassikalyq ádebiet professory Emili Ýilson jasaǵan. XVII ǵasyrdan beri «Odisseia» aǵylshyn tiline keminde 60 ret aýdarylǵanymen, olardyń ishinde áiel avtor jasaǵan jalǵyz nusqa osy bolyp sanalady.
2. Kristofer Nolan bul filmdi 20 jyl kútti
Kristofer Nolan kóne grek mifologiiasyna negizdelgen film túsirýdi kópten armandaǵan. 2003 jyly rejisserge «Troia» filmin qoiý usynylǵanymen, joba keiin Volfgang Petersenge tapsyrylǵan. Soǵan qaramastan Nolan bul ideiadan bas tartpai, jiyrma jyl boiy «Odisseiany» ekranǵa shyǵarýdy josparlaǵan. Onyń aitýynsha, bul shyǵarmany ómir boiy túsirip kele jatqandai sezinedi.
Rejisser Gomer poemasyn «otbasy, kek, soǵys jáne eseiý týraly tereń shyǵarma» dep sipattaidy.
Foto: kinomania.kz
3. IMAX tarihyndaǵy alǵashqy tolyqmetrajdy film – «Odisseia»
«Odisseia» kino tarihyna taǵy bir jańalyǵymen endi. Bul – tolyqtai IMAX kameralarymen túsirilgen alǵashqy film.
Túsirilim barysynda barlyǵy 609 shaqyrym 65 millimetrlik Kodak plenkasy paidalanylǵan. Al IMAX nusqasynyń ózine ǵana 17 shaqyrym plenka jumsalǵan.
Kartinaǵa 250 million dollar biýdjet bólingen. Túsirilim 91 kúnge sozylyp, josparlanǵan merzimnen toǵyz kún buryn aiaqtalǵan. Filmniń uzaqtyǵy – 2 saǵat 53 minýt.
4. Nolan filmindegi shynaiylyqqa basymdyq
Kristofer Nolan kompiýterlik grafikany múmkindiginshe az qoldanatyn rejisser retinde tanymal. Sondyqtan filmdegi kóptegen kórinister tabiǵi ortada túsirilgen.
Troianyń túngi shabýylyn túsirý úshin operator Hoite van Hoitema júzdegen jaryqdiodty sham ornatyp, ottyń tabiǵi jaryǵyn dál qaitalaǵan.
Al Odissei mingen keme retinde Norvegiiadan tabylǵan shynaiy «Draken» viking kemesi paidalanylǵan. Sonyń nátijesinde akterlerge teńizde júzýdi meńgerýge týra kelgen.
5. Qiyn túsirilimder «Odisseiada»
Basty róldi somdaǵan Mett Deimon úshin túsirilim ońai bolmaǵan. Ol Sitsiliiada eki apta boiy kún saiyn qamalǵa deiin 45 minýt jaiaý júrgen. Islandiiadaǵy túsirilim kezinde nóser jańbyr astynda jumys istese, Marokkodaǵy qatty jel men qum da akterge edáýir qiyndyq týǵyzǵan.
Al shalǵai aimaqtarǵa aýyr IMAX kameralaryn jetkizý úshin stýdiia rejisserge arnaiy tikushaq bólgen.
Foto: Universal Pictures
6. Praktikalyq effektiler men VFX úilesimi
Nolan dástúrine sai praktikalyq effektilerge basymdyq bergenimen, keibir mifologiialyq keiipkerlerdi jasaý úshin kompiýterlik grafika qoldanylǵan. Mysaly, alty basty Stsilla tolyqtai tsifrlyq tehnologiia arqyly jasalǵan.
Al birkózdi Polifemdi beineleý úshin alyp qýyrshaq qurastyrylyp, qozǵalysty túsirý tehnologiiasy paidalanylǵan. Onyń beinesin jasaý kezinde Fransisko Goiianyń áigili «Satýrn balalaryn jep jatyr» kartinasy shabyt kózi bolǵan.
Tsiklopqa qatysty kórinister Grekiiadaǵy Peloponnes óńirindegi ańyzǵa ainalǵan Nestor úńgirinde túsirilgen.
7. «Odisseia» filminiń mýzykasyndaǵy erekshe sheshim
Filmniń mýzykasyn úsh márte «Oskar» iegeri Liýdvig Goransson jazǵan. Alaida bul joly Kristofer Nolan kompozitorǵa orkestr qoldanbaýdy tapsyrǵan.
Onyń ornyna Goransson ártúrli kólemdegi 35 qola gongtyń únin sintezatorlarmen úilestirip, erekshe dybystyq atmosfera qalyptastyrǵan. Al jyrshynyń róline amerikalyq reper Trevis Skott shaqyrylǵan. Rejisserdiń pikirinshe, ejelgi dáýirdegi aýyzsha jyr aitý dástúri qazirgi rep mádenietimen úndesedi.
