Foto: Májilis
Búgin Májilis depýtattary «Telekommýnikatsiialar naryǵyn jáne derekterdi óńdeý ortalyqtaryn damytý máseleleri boiynsha» zań jobasyn birinshi oqylymda maquldady, dep habarlaidy Ult.kz.
Májilis depýtaty Ábýtálip Mýtáliniń aitýynsha, bul zań telekommýnikatsiia salasynda qol jetkizilgen nátijelerdi zańnamalyq turǵydan bekitip, onyń odan ári damýyna jańa serpin berýge baǵyttalǵan.
Depýtattyń sózinshe, zań jobasy 116 túzetýden turady. Negizgi maqsat — bailanys qyzmetteriniń sapasy men qoljetimdiligin arttyrý, telekommýnikatsiialyq infraqurylymdy damytý, bailanys jelilerin qorǵaý jáne telekommýnikatsiia salasyndaǵy alaiaqtyq áreketterge qarsy kúresti kúsheitý.
Onyń aitýynsha, túzetýler aiasynda eGov, e-Otinish, ulttyq messendjer Aitu sekildi áleýmettik mańyzy bar tsifrlyq servisterge tariftelmeitin qoljetimdilik engiziledi. Bul azamattarǵa uialy bailanys balansynda qarajat bolmasa da, negizgi memlekettik qyzmetterdi paidalanýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar bailanys operatorlarynyń qarjylyq eseptiligi, infraqurylymǵa qol jetkizý tarifteri men qosylý talaptaryn jariialaý arqyly olardyń qyzmetiniń ashyqtyǵy kúsheitiledi.
Ábýtálip Mýtáliniń málimetinshe, bailanys sapasyn jaqsartý maqsatynda repiterlerdi elge ákelýge shekteý qoiylyp, olardy tek bailanys operatorlary ǵana importtai alady. Sondai-aq bailanys nysandaryn salýǵa arnalǵan jer ýchaskelerin bólý tártibi jeńildetilip, shalǵai jáne týristik aimaqtarda bailanys jelilerin tartý múmkindigi keńeitiledi.
Depýtat zań jobasynyń ekinshi blogy telekommýnikatsiialyq infraqurylymdy damytý men jańa tehnologiialardy engizýge baǵyttalǵanyn aitty. Atap aitqanda, radiojiilik spektrin paidalaný merzimi belgilenip, Internet zattary jelileri, spýtniktik bailanys júieleri men virtýaldy operatorlardyń qyzmetine qatysty quqyqtyq negiz jańartylady. Onyń aitýynsha, bul ózgerister shalǵai aýmaqtardaǵy internet sapasyn arttyrýǵa jáne spýtniktik bailanys salasyndaǵy básekelestikti kúsheitýge yqpal etedi.
Sonymen qatar depýtat halyqaralyq tranzittik internet-trafiktiń kedergisiz ótýi zańnamalyq turǵydan bekitiletinin atap ótti. Bul Qazaqstannyń óńirlik tsifrlyq hab retindegi rólin kúsheitýge múmkindik beredi.
Ábýtálip Mýtáli úshinshi blok derekter qaýipsizdigin kúsheitýge jáne bailanys jelilerindegi alaiaqtyqpen kúreske baǵyttalǵanyn jetkizdi. Onyń aitýynsha, derekterdi óńdeý ortalyqtaryn strategiialyq obektiler qataryna jatqyzý usynylyp otyr. Sonymen birge zańdy tulǵalardyń qońyraýlaryn tańbalaý tetigi engizilip, abonenttik nómirler men qurylǵylardy úshinshi tulǵalarǵa berýge shekteý qoiylady.
Depýtat sońǵy úsh jylda telekommýnikatsiia salasyna 1 trillion teńgeden astam investitsiia tartylǵanyn málimdedi. Nátijesinde tirkelgen bailanys abonentteriniń sany 19%-ǵa, mobildi bailanys abonentteri 12%-ǵa ósken. Al mobildi internettiń ortasha jyldamdyǵy 75%-ǵa artyp, internet-trafik kólemi 67%-ǵa ulǵaiǵan.
Onyń aitýynsha, aldaǵy eki jylda 3,5 myńnan astam aýyl joǵary jyldamdyqty internetpen qamtylady. Sonymen qatar respýblikalyq jáne oblystyq mańyzy bar avtojoldar mobildi internetpen qamtamasyz etiledi. Biyl poiyzdar men ushaqtardy spýtniktik internetke qosý, sondai-aq Qazaqstanda alǵash ret Direct-to-Cell tehnologiiasyn engizý josparlanyp otyr.
Ábýtálip Mýtáli zań jobasyn qabyldaý telekommýnikatsiia salasynyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyryp, tsifrlyq infraqurylymdy jańa deńgeige kóteretinin aitty. Onyń málimetinshe, aldaǵy eki jylda salaǵa 630 milliard teńgeden astam investitsiia tartý kútilýde. Sonymen qatar abonenttik qurylǵylardy verifikatsiialaý esebinen biýdjetke jyl saiyn 30 milliard teńgeden astam túsim túsýi múmkin.
Depýtattyń sózinshe, 2035 jylǵa qarai halyqaralyq tranzittik internet-trafik kólemi 15 Tbit/s-tan 35 Tbit/s-qa deiin ulǵaiyp, osy baǵyttan túsetin jyldyq tabys 300 milliard teńgege deiin jetýi yqtimal. Sonymen birge 2027 jyldyń sońyna deiin aýyldardyń 90%-dan astamy talshyqty-optikalyq bailanys jelilerimen qamtylyp, azamattar negizgi memlekettik servisterge mobildi internet arqyly tegin qol jetkize alady.
