فوتو: مەجٸلٸس
بٷگٸن مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى «تەلەكوممۋنيكاتسييالار نارىعىن جەنە دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارىن دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا» زاڭ جوباسىن بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلدادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەبۋتەلٸپ مۋتەلٸنٸڭ ايتۋىنشا, بۇل زاڭ تەلەكوممۋنيكاتسييا سالاسىندا قول جەتكٸزٸلگەن نەتيجەلەردٸ زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكٸتٸپ, ونىڭ ودان ەرٸ دامۋىنا جاڭا سەرپٸن بەرۋگە باعىتتالعان.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, زاڭ جوباسى 116 تٷزەتۋدەن تۇرادى. نەگٸزگٸ ماقسات — بايلانىس قىزمەتتەرٸنٸڭ ساپاسى مەن قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ, تەلەكوممۋنيكاتسييالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, بايلانىس جەلٸلەرٸن قورعاۋ جەنە تەلەكوممۋنيكاتسييا سالاسىنداعى الاياقتىق ەرەكەتتەرگە قارسى كٷرەستٸ كٷشەيتۋ.
ونىڭ ايتۋىنشا, تٷزەتۋلەر اياسىندا eGov, e-Otinish, ۇلتتىق مەسسەندجەر Aitu سەكٸلدٸ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تسيفرلىق سەرۆيستەرگە تاريفتەلمەيتٸن قولجەتٸمدٸلٸك ەنگٸزٸلەدٸ. بۇل ازاماتتارعا ۇيالى بايلانىس بالانسىندا قاراجات بولماسا دا, نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن قاتار بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ قارجىلىق ەسەپتٸلٸگٸ, ينفراقۇرىلىمعا قول جەتكٸزۋ تاريفتەرٸ مەن قوسىلۋ تالاپتارىن جارييالاۋ ارقىلى ولاردىڭ قىزمەتٸنٸڭ اشىقتىعى كٷشەيتٸلەدٸ.
ەبۋتەلٸپ مۋتەلٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, بايلانىس ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا رەپيتەرلەردٸ ەلگە ەكەلۋگە شەكتەۋ قويىلىپ, ولاردى تەك بايلانىس وپەراتورلارى عانا يمپورتتاي الادى. سونداي-اق بايلانىس نىساندارىن سالۋعا ارنالعان جەر ۋچاسكەلەرٸن بٶلۋ تەرتٸبٸ جەڭٸلدەتٸلٸپ, شالعاي جەنە تۋريستٸك ايماقتاردا بايلانىس جەلٸلەرٸن تارتۋ مٷمكٸندٸگٸ كەڭەيتٸلەدٸ.
دەپۋتات زاڭ جوباسىنىڭ ەكٸنشٸ بلوگى تەلەكوممۋنيكاتسييالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن جاڭا تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋگە باعىتتالعانىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, راديوجيٸلٸك سپەكترٸن پايدالانۋ مەرزٸمٸ بەلگٸلەنٸپ, ينتەرنەت زاتتارى جەلٸلەرٸ, سپۋتنيكتٸك بايلانىس جٷيەلەرٸ مەن ۆيرتۋالدى وپەراتورلاردىڭ قىزمەتٸنە قاتىستى قۇقىقتىق نەگٸز جاڭارتىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ٶزگەرٸستەر شالعاي اۋماقتارداعى ينتەرنەت ساپاسىن ارتتىرۋعا جەنە سپۋتنيكتٸك بايلانىس سالاسىنداعى بەسەكەلەستٸكتٸ كٷشەيتۋگە ىقپال ەتەدٸ.
سونىمەن قاتار دەپۋتات حالىقارالىق ترانزيتتٸك ينتەرنەت-ترافيكتٸڭ كەدەرگٸسٸز ٶتۋٸ زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكٸتٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل قازاقستاننىڭ ٶڭٸرلٸك تسيفرلىق حاب رەتٸندەگٸ رٶلٸن كٷشەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەبۋتەلٸپ مۋتەلٸ ٷشٸنشٸ بلوك دەرەكتەر قاۋٸپسٸزدٸگٸن كٷشەيتۋگە جەنە بايلانىس جەلٸلەرٸندەگٸ الاياقتىقپەن كٷرەسكە باعىتتالعانىن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارىن ستراتەگييالىق وبەكتٸلەر قاتارىنا جاتقىزۋ ۇسىنىلىپ وتىر. سونىمەن بٸرگە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قوڭىراۋلارىن تاڭبالاۋ تەتٸگٸ ەنگٸزٸلٸپ, ابونەنتتٸك نٶمٸرلەر مەن قۇرىلعىلاردى ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا بەرۋگە شەكتەۋ قويىلادى.
دەپۋتات سوڭعى ٷش جىلدا تەلەكوممۋنيكاتسييا سالاسىنا 1 تريلليون تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييا تارتىلعانىن مەلٸمدەدٸ. نەتيجەسٸندە تٸركەلگەن بايلانىس ابونەنتتەرٸنٸڭ سانى 19%-عا, موبيلدٸ بايلانىس ابونەنتتەرٸ 12%-عا ٶسكەن. ال موبيلدٸ ينتەرنەتتٸڭ ورتاشا جىلدامدىعى 75%-عا ارتىپ, ينتەرنەت-ترافيك كٶلەمٸ 67%-عا ۇلعايعان.
ونىڭ ايتۋىنشا, الداعى ەكٸ جىلدا 3,5 مىڭنان استام اۋىل جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتىلادى. سونىمەن قاتار رەسپۋبليكالىق جەنە وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوجولدار موبيلدٸ ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. بيىل پويىزدار مەن ۇشاقتاردى سپۋتنيكتٸك ينتەرنەتكە قوسۋ, سونداي-اق قازاقستاندا العاش رەت Direct-to-Cell تەحنولوگيياسىن ەنگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ەبۋتەلٸپ مۋتەلٸ زاڭ جوباسىن قابىلداۋ تەلەكوممۋنيكاتسييا سالاسىنىڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرەتٸنٸن ايتتى. ونىڭ مەلٸمەتٸنشە, الداعى ەكٸ جىلدا سالاعا 630 ميلليارد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييا تارتۋ كٷتٸلۋدە. سونىمەن قاتار ابونەنتتٸك قۇرىلعىلاردى ۆەريفيكاتسييالاۋ ەسەبٸنەن بيۋدجەتكە جىل سايىن 30 ميلليارد تەڭگەدەن استام تٷسٸم تٷسۋٸ مٷمكٸن.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, 2035 جىلعا قاراي حالىقارالىق ترانزيتتٸك ينتەرنەت-ترافيك كٶلەمٸ 15 تبيت/س-تان 35 تبيت/س-قا دەيٸن ۇلعايىپ, وسى باعىتتان تٷسەتٸن جىلدىق تابىس 300 ميلليارد تەڭگەگە دەيٸن جەتۋٸ ىقتيمال. سونىمەن بٸرگە 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن اۋىلداردىڭ 90%-دان استامى تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلٸلەرٸمەن قامتىلىپ, ازاماتتار نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك سەرۆيستەرگە موبيلدٸ ينتەرنەت ارقىلى تەگٸن قول جەتكٸزە الادى.
