.jpg)
Foto: Aijan Alhabek
Jihankez jýrnalist Dinara Bolattyń ózge paiymy Ult.kz-te.
Mobildi ómir súretin úlken qalalarda taksi qyzmeti belsendi qoldanylady. Buryn taksist túsinigi tek er ataýlymen bailanystyrylsa, sońǵy jyldary bul qyzmetten taksi júrgizetin qyz-kelinshekterdi de jii baiqap júrmiz. Bireýimiz taksi júrgizý áiel adamǵa laiyq emes, aýyr qyzmet túri dep sanasaq ,endi bireýimiz úshin bul qalypty tabys kózi. Shyn máninde taksi júrgizý qyzmeti áiel balasy úshin qanshalyqty aýyr? Mundai qyzmet arqyly tabys tabý sheshimine ne túrtki boldy? Qandai artyqshylyqtary men kem tustary bar? Ony taksist qyz-kelinshekterdiń ózderinen suraýdy jón kórdim.«Áiel adam ekenin kórgende tań qalady»
Maǵan suhbat bergen alǵashqy keiipker Almaty qalasynyń turǵyny Narǵyz taksist bolý sheshimine jumyssyzdyqtan kelipti. Ol názik jandylardyń mundai jumys isteýi qoǵamda ózgeshe qabyldanatynyn aitady.
«Turaqty shyǵyp tursań aiyna 300 myńnan joǵary tabýǵa bolady. Kóp jaǵdaida tapsyrys boiynsha kelip turǵan áiel adam ekenin kórgende tań qalady. Keiin áiel adamy da, er adamy da orynsyz, artyq suraqtaryn jaýdyrtady», -deidi suhbattasym.
Al Elorda kóshelerinde taksi kóligin aidap, júiitkip júrgen Sandýǵash basynda kóligin nesiege alypty.
«Ailyǵym nesieni jabýǵa ketetin edi. Oilana kele sol kólikpen taksist retinde qosymsha tabys tapqym keldi», -dep ol sheshim tapqanyn qýana jetkizdi.
Sandýǵashty jurt taksist retinde qalai qabyldaǵanyn áńgimelep berdi:
«Basynda er adamdar senimdi túrde kólikke otyratyn da, júrgizýshi qyz balasy ekenin kórgende birden «remenderin» taǵyp, jolda jan jaǵyna qarap, júrgizýshige kúmán tanytady. Al áiel adamdar bolsa birden ózderin erkin sezine bastaidy. Ásirese túngi ýaqytta mingen qyzdar meniń ózderindei qyz balasy ekenimdi kórip qýanyp ketedi», -deidi ol.
«Jalpy taksist qyzmeti meniń júrgizýshilik mánerimdi damytty» dep maqtanǵan keiipker taksi júrgizý myqty tájiribe bolǵanyn aityp otyr.
«Qazir kez kelgen jerden oryn taýyp, kez kelgen jerde qinalmai júre beremin. Úlken minýsy - densaýlyǵym syr bere bastady. Kúndiz negizgi qyzmette, odan keiin kólikte otyryp 6-8 saǵat jumys isteý belimdegi gryjaǵa alyp keldi», -deidi Sandýǵash.
Foto: Aijan Alhabek
«Taksister ne úshin jolaýshylarmen áńgimeleskisi keletinin túsindim»
Shymkenttik Áigerim taksi júrgizýshisi bolýdyń artyqshylyǵyn jetkizdi.
«Taksist qyzmetiniń artyqshylyǵy qalaǵan kezińde shyǵasyń. Eshkim saǵan bastyq emes. Jalpy kúnine 8-10 myń teńge tabýǵa bolady. Tek táýir kóligiń bolǵany jón. Áitpese kóligiń tozyp ketedi. Tapqanyńa turmaidy. Bul qyzmette júrip, taksisterdiń ne úshin jolaýshylarmen áńgime aitqysy keletinin jaqsy túsindim. Keide alys jerge tapsyrystar túsedi. Sondaida ishim pysyp ketetin, ári radiodan da jóndi án shyqpai qalady. Janymdaǵy adammen áńgime aitqym keledi. Túrli jaǵdailar bolady. Ásirese keshki ýaqytta. Qyzdar minse erkin otyra beremin. Er adamdar mas bolyp minse qorqatynym bar. Al jalpy kóbirek alǵys alamyn. Ásirese áiel adamdardan, úlkenderden», -dep Áigerim aǵynan jaryldy.
Áigerimge taksist bolý bostandyq syilasa, Astana qalasynyń turǵyny Arna taksi júrgizýshilikke amalsyzdan, jumyssyzdyqtan shyqtym dep otyr.
«Muqtajdyqtan. Jalǵyzbasty anamyn. Kishkentai qyzymdy úide qaldyryp basqa jumysqa shyǵý - qaýip. Al takside yńǵaisyz bolsa da birge alyp shyǵamyn. Adam minerde jaǵdaidy aityp, qysqasha eskertemin. Taksige minýden bas tartqan, maǵan urysqan adam bolǵan joq. Ádette qyzym uiyqtap jatady. Ózi tynysh bala. Qatty mazasyzdanyp jatsa tapsyrys qabyldamai qoiamyn. Birde balasyn úiirmege taksimen jiberetin kelinshekpen tanystym. Meni kórip qýanyp, telefon nómirimdi alyp balasyn turaqty túrde meniń jetkizýimdi ótindi. Taksiden tapqanymyz kóliktiń arendasyn jaýyp, páterge ýaqytyly tóleýge jetedi. Bastysy qyzym ózimniń janymda, júregim tynysh», -deidi jas ana.
Paiym
Baiqaǵanymyzdai áiel taksistke qoǵamda senim kóbirek. Birinshiden álemde er adamdarǵa qaraǵanda áiel adamdar jasaǵan jol apaty kórsetkishi áldeqaida tómen. Sebebi mamandardyń sózinshe er adamdar táýekelge ońai barady. Olardyń agressivti manevrleri úlken jol apattaryna ákelip jatady. Al áiel adam jasaǵan jol-kólik oqiǵasy kóp jaǵdaida olardyń tym saqtyǵynan bolatyn adam ómirine qaýip tóndirmeitin shaǵyn soqtyǵysýlar ǵana.
Odan bólek halyqtyń olarǵa kóbirek senýine itermeleitin negizgi sebep - áiel balasy jolaýshyǵa qiianat jasai qoimaidy degen naq túsiniktiń ornaýy. Áiel balasynda er adamdarǵa qaraǵanda empatiia basym bolǵandyqtan, ol tek jol qozǵalysyna ǵana emes, kólikke mingen úlken-kishige de muqiiat. Olar kólikke jalǵyz mingen názik jandylardyń, balasyn taksimen bir ózin jiberetin ata-ananyń da ýaiymyn bir adamdai jaqsy túsinedi. Dál osy sebepten qoǵamda áiel taksistiń abyroiy artyp keledi. Názik jandy júrgizýshilerge senim de, suranys ta joǵary ekeni qýantady.
Alaida áiel balasy muqtajdyqtan kishkentai sábiimen birge jolǵa shyǵatyn, óziniń densaýlyǵyna ziian keletindei mólsherden tys tapsyrys alatyn, jolaýshy er adamdardan qorqatyn jaǵdailar bolmasa igi. Qyz - bolashaq ana, ana - el bolashaǵy. Sol sebepti onyń kóligine mingen ár jolaýshy tarapynan syilastyqqa, teń qatynas pen qaýipsiz eńbek jaǵdaiyna quqyly ekenin esten shyǵarmaiyq.
.jpg)
