1957 jyldyń maýsymynda Kúlásh Baiseiitova Máskeýge óner kórsetýge attandy. Almatyda mektep bitirý emtihandaryn tapsyryp júrgen qyzy Qarlyǵash anasynyń oralýyn kútip júrgen edi. Biraq bir kúni úidiń aýlasyna Muhtar Áýezov, Ǵabit Músirepov, Ǵabiden Mustafin men Qanysh Sátbaev kirip keledi. Qarlyǵash aýyr habardy olardyń júzinen ańǵarǵanyn eske alady. Arada jyldar ótkende ol anasynyń qazasynan keiin taǵy bir joǵaltý bolǵanyn aitty. Jerleý kezinde ishine úsh qyzdyń aty jazylǵan altyn júzikter salynǵan qobdisha joǵalyp ketken, dep habarlaidy ult.kz.
Kúláshtiń Máskeýdegi sońǵy sapary
Máskeý Kúlásh Baiseiitovanyń óner jolynda airyqsha oryn aldy. 1936 jyly qazaq óneri men ádebietiniń onkúndiginde ol «Qyz Jibek» operasynyń basty rólin somdady. Jibektiń «Gákkýin» shyrqaǵan jas ánshiniń ónerin sol kezdegi baspasóz joǵary baǵalady. Sol jyldyń kúzinde Kúlásh nebári 24 jasynda KSRO halyq ártisi atandy. Keiin ol «Birjan – Sarada» Sarany, «Abaida» Ajardy, «Er Tarǵynda» Aqjúnisti somdap, qazaq operasynyń eń tanymal ánshileriniń birine ainaldy.

Arada jiyrma jyldan astam ýaqyt ótkende Kúlásh Máskeýge taǵy bardy. Bul jolǵy sapar tatar óneriniń kúnderine tuspa-tus keldi. Almatyda qalǵan Qarlyǵash sol jazda mektep bitirý emtihandaryn tapsyryp júrgenin, úidegilerdiń anasyn kútkenin aitady. Aýlaǵa kirgen tórt qairatkerdiń júzi esinde qalypty. Olardy kórgende ol ákesinen anasynyń qasyna nege erip barmaǵanyn suraǵan. Bul sátti Qarlyǵash keiin jýrnalist Galina Baronovaǵa bergen suhbatynda baiandady.

Kúlásh Baiseiitova 1957 jylǵy 6 maýsymda Máskeýde, qonaqúide kóz jumdy. Ol 45 jasta edi. «Qazaq gazeti» dárigerler ánshiniń miyna qan quiylǵan degen qorytyndy jasaǵanyn jazady. Qarlyǵash ta suhbatynda anasynyń sol kezeńde ózin jaisyz sezinip júrgenin aitqan. Qazaqstannyń Ortalyq memlekettik mýzeii jariialaǵan jinaqtaǵy arhiv deregine súiensek, ánshi 9 maýsymda Almatynyń qalalyq ziratyna jerlengen.
Jerleý kezinde joǵalǵan qobdishada ne bolǵan?
Qarlyǵashtyń esteligine qaraǵanda, anasy áshekeilerin úlken qobdishada saqtaǵan. Ishinde injý syrǵa, gaýhar tasty saqinalar men túireýishter bolǵan. Qarlyǵash sol buiymdardyń arasynan úsh altyn júzikti erekshe atap ótedi. Kúlásh olardy Quralai, Qarlyǵash jáne Qarshyǵaǵa arnap satyp alǵan. Ár júziktiń ishki betine iesiniń aty oiyp jazylǵan.

Qarlyǵashtyń aitýynsha, qobdisha anasynyń jerleý rásimi kezinde joǵalǵan. Ol suhbatynda qobdishany bireý alyp ketkenine senetinin aityp, júzikterdi qaitarsa degen tilegin jetkizgen. Kimniń qolyna túskeni, keiin qaida ketkeni týraly jariialanǵan derekterde jaýap joq. Qobdisha jónindegi áńgimeniń negizgi derekkózi — Qarlyǵashtyń osy suhbaty.
Ánshiniń murasyn saqtap qalý úshin otbasy Almatydaǵy tórt bólmeli páterin mýzeige ainaldyrǵysy kelgen. Qarlyǵashtyń esteliginde ájesi men ápkesi Quralaidyń osy ótinishpen Dinmuhamed Qonaevqa barǵany aitylady. Páter keiin eki shaǵyn páterge aiyrbastalǵan. Al Kúláshtiń anasy qyzynyń fotosýretterin, kiimderi men aiaq kiimin Ortalyq mýzeige aparǵan. Qarlyǵash keiin mýzeige barǵanda anasyna arnaiy tiktirilgen aiaq kiimdi birden tanyǵanyn eske alǵan.
Máskeý mýzeiinde Kúláshtiń qandai áshekeileri saqtalǵan?
Máskeýdegi Bahrýshin atyndaǵy teatr mýzeiiniń katalogynda Kúlásh Baiseiitovaǵa tiesili úsh buiym bar. Olar — bilezik, syrǵa jáne shashqa taǵatyn áshekeidiń bir bóligi. Sońǵysy katalogta «5 tiyn» dep kórsetilgen. Exclusive.kz keltirgen sipattamaǵa qaraǵanda, bul Resei imperiiasynyń on tiynynan qurastyrylǵan shash áshekeiiniń kúmis bólshegi. Basylym mýzeidiń ashyq sipattamasynda bul zattardyń qorǵa kimnen jáne qashan túskeni kórsetilmegenin jazady.

Ánshiniń buiymdary Almatyda da saqtalǵan. 2022 jyly Ortalyq memlekettik mýzeidiń «Kóneniń kózi» kórmesinde Kúláshke tiesili qapsyrma, alqa, sholpy men shashbaý kórsetildi. Mýzeidiń ǵylymi jinaǵynda ánshiniń sahnalyq kóilekteri men dombyrasy da sipattalǵan. Dombyranyń betine 1954 jyly Kúlásh Baiseiitovaǵa tartý etilgenin bildiretin jazýy bar metall taqtaisha bekitilgen. Jinaqta aspaptyń mýzei qoryna ánshiniń anasynan alynǵany kórsetilgen.
Máskeýdegi katalog sipattamasynda Qarlyǵash aitqan úsh altyn júzik atalmaidy. Olardyń keiingi taǵdyry týraly ashyq derektegi eń naqty belgi sol kúiinde qaldy: ár júziktiń ishki betine bir qyzdyń aty — Quralai, Qarlyǵash nemese Qarshyǵa — oiyp jazylǵan.