Áleýmettik jelide Oljas Qudaibergenov koronavirýsqa qatysty tyń málimet jariialady, dep habarlaidy ult.kz.
Ol 2020 jyly farmatsevtikalyq kompaniialarmen bailanysy bar kóptegen meditsina ǵalymdary koronavirýstyń zerthanadan shyqqany týraly boljamdy joqqa shyǵarǵanyn, shamamen 2 myńǵa jýyq ǵalym virýstyń tabiǵi jolmen paida bolǵanyn qoldaityn ashyq hattarǵa qol qoiǵanyn jazdy.
«Endi AQSh barlaý qyzmeti virýstyń zerthanalyq shyǵý tegin dáleldeitin qujattardy jariialady. Muny oqiǵa barysyndaǵy óte úlken betburys deýge bolady. Sonymen qatar bul farmatsevtikalyq alpaýyttardyń múddesin qoldap, Faýchidi jaqtaǵan álemdegi bedeldi ǵalymdardyń qanshalyqty yqpalǵa túskenin kórsetedi degen pikir aitylyp jatyr. Jaqyn arada Faýchige qylmystyq is boiynsha resmi aiyp taǵylýy múmkin siiaqty", - dep jazdy ol.
Sonymen qatar, Ulttyq barlaý direktorynyń jazbasyn da usyndy. Jazbada:
“Ulttyq barlaý direktory qyzmetindegi sońǵy jumys kúnim boldy. Osyǵan deiin esh jerde jariialanbaǵan qujattardyń qupiiasyn ashyp, kópshilikke usyndym. Bul qujattar Faýchidiń amerikalyq salyq tóleýshilerdiń milliondaǵan dollaryn Ýhan zerthanasyndaǵy qaýipti gain-of-function (virýstyń qasietterin kúsheitý) zertteýlerin qarjylandyrýǵa baǵyttaǵanyn, óz áreketteri týraly shyndyqty jasyrý jáne virýstyń zerthanalyq shyǵý tegi týraly aqparattyń taralýyna jol bermeý úshin barlaý qaýymdastyǵymen jumys istegenin, sondai-aq 2024 jyly Kongress aldynda ant bere otyryp jalǵan málimdeme jasaǵanyn kórsetedi”, - dep jazylǵan.
Jeli qoldanýshylary bul málimdemege túrli pikir bildirdi. Biri pandemiia kezinde virýstyń jasandy shyǵý tegi týraly aitqan mamandardyń kezinde qatty synǵa ushyraǵanyn eske salsa, endi biri COVID-19 virýsynyń zerthanadan taralýyna salǵyrttyq sebep boldy ma, álde bul ádeii jasalǵan tájiribeniń saldary ma degen suraq qoidy. Sondai-aq keibir pikir jazýshylar Qazaqstanda pandemiiadan kóz jumǵan azamattardyń jaqyndary úshin endi qandai quqyqtyq qadamdar jasalýy múmkin ekenin surady.
Aita keteiik, Amerikalyq dáriger-immýnolog Entoni Faýchi COVID-19 pandemiiasy kezinde AQSh úkimetiniń negizgi meditsinalyq keńesshileriniń biri boldy. Ol uzaq jyldar boiy AQSh-tyń Allergiia jáne juqpaly aýrýlar ulttyq institýtyn basqardy.
Sońǵy ýaqytta Faýchige qatysty daý qaita órshidi. Keibir amerikalyq saiasatkerler ony Ýhandaǵy zertteýlerdi qarjylandyrýǵa qatysy boldy, virýstyń shyǵý tegi týraly aqparatty jasyrýǵa yqpal etti jáne Kongreske jalǵan málimet berdi dep aiyptap otyr.
Alaida bul aiyptaýlar ázirge sotta tolyq dáleldengen joq. Faýchidiń ózi ózine taǵylǵan barlyq aiyptardy joqqa shyǵaryp keledi.
