ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ولجاس قۇدايبەرگەنوۆ كوروناۆيرۋسقا قاتىستى تىڭ مەلٸمەت جارييالادى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ول 2020 جىلى فارماتسەۆتيكالىق كومپانييالارمەن بايلانىسى بار كٶپتەگەن مەديتسينا عالىمدارى كوروناۆيرۋستىڭ زەرتحانادان شىققانى تۋرالى بولجامدى جوققا شىعارعانىن, شامامەن 2 مىڭعا جۋىق عالىم ۆيرۋستىڭ تابيعي جولمەن پايدا بولعانىن قولدايتىن اشىق حاتتارعا قول قويعانىن جازدى.
«ەندٸ اقش بارلاۋ قىزمەتٸ ۆيرۋستىڭ زەرتحانالىق شىعۋ تەگٸن دەلەلدەيتٸن قۇجاتتاردى جارييالادى. مۇنى وقيعا بارىسىنداعى ٶتە ٷلكەن بەتبۇرىس دەۋگە بولادى. سونىمەن قاتار بۇل فارماتسەۆتيكالىق الپاۋىتتاردىڭ مٷددەسٸن قولداپ, فاۋچيدٸ جاقتاعان ەلەمدەگٸ بەدەلدٸ عالىمداردىڭ قانشالىقتى ىقپالعا تٷسكەنٸن كٶرسەتەدٸ دەگەن پٸكٸر ايتىلىپ جاتىر. جاقىن ارادا فاۋچيگە قىلمىستىق ٸس بويىنشا رەسمي ايىپ تاعىلۋى مٷمكٸن سيياقتى", - دەپ جازدى ول.
سونىمەن قاتار, ۇلتتىق بارلاۋ ديرەكتورىنىڭ جازباسىن دا ۇسىندى. جازبادا:
“ۇلتتىق بارلاۋ ديرەكتورى قىزمەتٸندەگٸ سوڭعى جۇمىس كٷنٸم بولدى. وسىعان دەيٸن ەش جەردە جارييالانباعان قۇجاتتاردىڭ قۇپيياسىن اشىپ, كٶپشٸلٸككە ۇسىندىم. بۇل قۇجاتتار فاۋچيدٸڭ امەريكالىق سالىق تٶلەۋشٸلەردٸڭ ميلليونداعان دوللارىن ۋحان زەرتحاناسىنداعى قاۋٸپتٸ gain-of-function (ۆيرۋستىڭ قاسيەتتەرٸن كٷشەيتۋ) زەرتتەۋلەرٸن قارجىلاندىرۋعا باعىتتاعانىن, ٶز ەرەكەتتەرٸ تۋرالى شىندىقتى جاسىرۋ جەنە ۆيرۋستىڭ زەرتحانالىق شىعۋ تەگٸ تۋرالى اقپاراتتىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ٷشٸن بارلاۋ قاۋىمداستىعىمەن جۇمىس ٸستەگەنٸن, سونداي-اق 2024 جىلى كونگرەسس الدىندا انت بەرە وتىرىپ جالعان مەلٸمدەمە جاساعانىن كٶرسەتەدٸ”, - دەپ جازىلعان.
جەلٸ قولدانۋشىلارى بۇل مەلٸمدەمەگە تٷرلٸ پٸكٸر بٸلدٸردٸ. بٸرٸ پاندەمييا كەزٸندە ۆيرۋستىڭ جاساندى شىعۋ تەگٸ تۋرالى ايتقان مامانداردىڭ كەزٸندە قاتتى سىنعا ۇشىراعانىن ەسكە سالسا, ەندٸ بٸرٸ COVID-19 ۆيرۋسىنىڭ زەرتحانادان تارالۋىنا سالعىرتتىق سەبەپ بولدى ما, ەلدە بۇل ەدەيٸ جاسالعان تەجٸريبەنٸڭ سالدارى ما دەگەن سۇراق قويدى. سونداي-اق كەيبٸر پٸكٸر جازۋشىلار قازاقستاندا پاندەمييادان كٶز جۇمعان ازاماتتاردىڭ جاقىندارى ٷشٸن ەندٸ قانداي قۇقىقتىق قادامدار جاسالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن سۇرادى.
ايتا كەتەيٸك, امەريكالىق دەرٸگەر-يممۋنولوگ ەنتوني فاۋچي COVID-19 پاندەميياسى كەزٸندە اقش ٷكٸمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ مەديتسينالىق كەڭەسشٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ بولدى. ول ۇزاق جىلدار بويى اقش-تىڭ اللەرگييا جەنە جۇقپالى اۋرۋلار ۇلتتىق ينستيتۋتىن باسقاردى.
سوڭعى ۋاقىتتا فاۋچيگە قاتىستى داۋ قايتا ٶرشٸدٸ. كەيبٸر امەريكالىق ساياساتكەرلەر ونى ۋحانداعى زەرتتەۋلەردٸ قارجىلاندىرۋعا قاتىسى بولدى, ۆيرۋستىڭ شىعۋ تەگٸ تۋرالى اقپاراتتى جاسىرۋعا ىقپال ەتتٸ جەنە كونگرەسكە جالعان مەلٸمەت بەردٸ دەپ ايىپتاپ وتىر.
الايدا بۇل ايىپتاۋلار ەزٸرگە سوتتا تولىق دەلەلدەنگەن جوق. فاۋچيدٸڭ ٶزٸ ٶزٸنە تاعىلعان بارلىق ايىپتاردى جوققا شىعارىپ كەلەدٸ.
