- Búginde álemdik ekonomikadaǵy ahýal turaqsyz. Qazaqstannyń negizgi eksporttyq ónimi sanalatyn munai men qara metall syndy shikizattyń álemdik naryqtaǵy baǵasy quldyrap, qadiri ketip tur. Áiteýir, OPEK elderiniń kelesi jyldan bastap munaidy óndirý kólemin tómendetemiz degen kelisiminen keiin ǵana onyń baǵasy áýpirimdep turaqtala bastap, bareli 50 dollarǵa jetkeni belgili. Al mundai jaǵdaida el ekonomikasyna syrttan investitsiia tarta bilý mańyzdy bola túsedi. Sondyqtan ózge eldiń investitsiiasyna álemniń kóptegen memleketteri kóz tigip, qyzyǵýshylyqtaryn arttyryp, básekelestikti arttyra túsýde. Mine, dál osyndai básekelestiktiń qyzyp turǵanyna qaramastan Qazaqstan óziniń investitsiialyq tartymdylyǵyn saqtap qana qoimai, syrttan tikelei investitsiia tartý kólemin de eselei túsýde. Óitkeni, búgingi kúni investitsiialyq belsendilikti arttyrý ekonomikalyq ósimniń oń qarqynyn qoldaýdyń basty sharttarynyń biri bolyp otyr.
Naqty derekterge júginer bolsaq, aǵymdaǵy jyldyń 11 aiynda elimizge tartylǵan investitsiialar kólemi 4,7 paiyzǵa artyp, 6 trln. teńgege deiin ósim kórsetti. «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy, «IIDMB» jáne daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalar aiasynda indýstriialyq-innovatsiialyq jáne infraqurylymdyq jobalardy iske asyrý da elimizge tartylǵan investitsiia kóleminiń ósimine yqpal etti. Mundai derekti elimizdiń Ulttyq ekonomika ministri Qýandyq Bishimbaev ta aityp otyr.
«Jyl basynan beri tikelei sheteldik investitsiialardyń oń qarqynyn ataýǵa bolady. Máselen, aǵymdaǵy jylǵy qańtar-qyrkúiekte tikelei sheteldik investitsiialardyń taza aǵyny 12,1 mlrd. AQSh dollaryn qurady, bul ótken jylǵy deńgeiden 4,4 esege joǵary», - deidi ol.
Jalpy, Qazaqstannyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar júieli sharalar atqaryldy. Atap aitqanda, «Sheteldik mekemeler - ortalyq - óńirler» qaǵidaty boiynsha sheteldik investorlarmen jumys isteýdiń tikelei shoǵyrlandyrylǵan júiesi quryldy. Óńirlik deńgeide investorlardy qoldaý úshin Investorlarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵy jelisi ashyldy. Basymdyqty memleketter men sektorlar, sondai-aq, basty joǵary tehnologiialyq transulttyq korporatsiialar aiqyndaldy. Investorlardy naqty memlekettik qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar nysanaly is-sharalar júrgizildi. Memlekettik organdar men investorlar arasynda investorlar óz usynystarymen tikelei bólise alatyn dialogtyq alańdar keńeitildi. Biraq, bulardyń ishindegi eń bastysy Elbasynyń tapsyrmasymen júzege asyrylǵan sharalar ekendigi sózsiz. Máselen, 11 mln. eýro jáne odan joǵary investitsiia salyp, ekonomikanyń basymdyq berilgen salalarynda jumys isteitin investorlarǵa jeńildikter qarastyrylǵan. Olar korporativtik jáne tabys salyǵynan, 10 jylǵa deiingi merzimge jer salyǵynan, múlik salyǵynan segiz jylǵa deiin bosatylady. Munan bólek, investorlar úshin jobalardy júzege asyrý kezeńinde jáne ony iske qosqannan keiingi bir jyl barysynda qandai da bir kvotalarsyz, ruqsattarsyz sheteldik jumys kúshin tartýǵa da ruqsat berilgen. Investorlarǵa «jalǵyz tereze» qaǵidaty boiynsha da jaǵdailar jasalǵan. Iaǵni, investor kelgennen soń, barlyq máselelerin bir ǵana jerden sheshe alady. Sonymen qatar elimizde 10 arnaiy ekonomikalyq aimaq qyzmet etedi. Olarda da investorlar úshin jer, múlik salyǵynan bosatý, AEA aýmaǵynda tutynylatyn taýarlardy QQS-tan bosatý sekildi jeńildikter berilgen. Al osy aimaqtardaǵy jer telimderi on jylǵa deiin tegin paidalanýǵa usynylady. Qazaqstan Prezidenti janynda arnaiy Sheteldik investorlar keńesi de jumys istep tur. Keńes músheleri jylyna 2 márte bas qosyp, investitsiia tartý salasyndaǵy túitkildi máselelerdi sheship qana qoimai, elimizdiń Úkimetine ekonomikanyń túrli salalaryndaǵy mindetterdi sheshýge qatysty usynystar berip otyratyndyǵy taǵy bar. Dál osy jaittar Qazaqstandy «investorlar úshin jumaq» alańyna ainaldyrdy desek artyq aitqandyq emes.
Mine, investorlarǵa osyndai jeńildikter beriletindigin biletin sheteldik alpaýyt kompaniialar sońǵy ýaqytta Qazaqstannyń naryǵyna airyqsha nazar aýdara bastady. Máselen, osy jyldyń ózinde ǵana kórshi Qytai eliniń investory Ekibastuzda kúlden kremnii shyǵarý kásipornyna 7 mlrd teńge investitsiia salýǵa ázir ekendigin bildirdi. Al Qytaidyń «SANY Group» korporatsiiasynyń vitse-prezidenti Li Tszintszin QHR-daǵy QR Elshisi Shahrat Nuryshevpen kezdesýi barysynda QR Prezidentiniń iske asyrylyp jatqan «Nurly jol» jańa ekonomikalyq saiasatynyń jáne onyń qytailyq «Jibek jolynyń ekonomikalyq beldeýi» bastamasymen odan ári túiisýi aiasynda Qazaqstan investitsiia quiý úshin tartymdy naryq bolyp tabylatynyn atap ótti. Jalpy, bul el sońǵy jyldary Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵyna da molynan qarjy quiýda.
Aita keterligi, 2006 jyldan bastap aǵymdaǵy jyldyń birinshi toqsanyna deiin Qazaqstan ekonomikasyna 226 mlrd. dollar tikelei sheteldik investitsiia tartylǵan eken. Onyń 65 mlrd. dollary Niderlandyǵa, 26 mlrd. dollary AQSh-qa, 15 mlrd. dollary Shveitsariiaǵa tiesili. Bul elder Qazaqstanǵa investitsiia salýda kósh basynda kele jatyr. Bulardan keiin investitsiia kólemi boiynsha Qytai, Frantsiia, Ulybritaniia, Resei, Italiia jáne Japoniia tur.
.jpeg)