1456. Qazaq Ordasy quryldy. El bastaǵan Kerei han men Jánibek han Shý, Talas alqabyna irge tepti.
1456-1470 shamasy. Kerei han bilik qurdy. Orda ornyqty.
1460. Kerei men Jánibek Moǵolstan hany Esen-Buǵamen odaqtasa otyryp, qalmaq (oirat) shabýylynyń betin qaiyrdy.
1465. Kerei hannyń týy astyndaǵy jurttyń sany eki júz myńǵa jetti.
1470. Kerei men Jánibek Syr boiyna qaityp oraldy. Túrkstan óńiriniń biraz aimaǵy Qazaq Ordasynyń quramyna qosyldy.
1471-1480 shamasy. Jánibek han bilik qurdy. Orda nyǵaidy. Syr-Dariia alqaby, Túrkstan óńiri úshin qantógis maidan ashyldy.
1486. Qazaqtar Sháibani handy aýyr jeńiliske ushyratyp, Horezmge tyqsyrdy.
1491. Qazaqtar eki úlken urysta moǵoldardy jeńdi.
1510. Qasym sultan qysqy soǵysta Sháibani handy birjola talqandap, ulys sheginen asyra qýdy. Túrkstan ýálaiatyna qarasty qalalardyń kópshiligi Qazaq Ordasynyń quramyna endi.
1511-1520. Qasym han bilik qurdy. Ejelgi Kók Orda jeriniń basym bóligi jáne Jetisý Qazaq Ordasynyń ieligine ainaldy, halyqtyń sany bir millionnan asyp, ásker sany úsh júz myńǵa jetti.
1511 shamasy. Qasym han Qazaq Ordasynyń «Qasqa jol» atalatyn eń alǵashqy zań júiesin qabyldady.
1512. Qasym han Sairam qamalyn aldy, Tashkentke joryq jasady.
1521-1522. Momysh han bilik qurdy.
1523-1533. Taiyr han bilik qurdy.
1525 shamasy. Eki júz jyldyq oirat-qazaq soǵysy bastaldy.
1533-1537. Toǵym han bilik qurdy.
1537, 27 shilde. San-Tashtaǵy tórt halyqtyń soǵysynda qazaq-qyrǵyz áskeri túgelimen qyryldy. Toǵym han toǵyz uly jáne áskerbasy otyz jeti sultanmen birge sháiit boldy.
1556. Buidash han Noǵai Ordasynyń shyǵys bóligin Qazaq Ordasyna qosyp aldy.
1558. Qazaq Ordasy Buqar handyǵyn tyqsyra bastady.
1559. Buidash han sháiit boldy.
1560-1580. Haq-Nazar han bilik qurdy. Qazaq Ordasy ejelgi qýatyn qalpyna keltirdi.
1569. Haq-Nazar han Noǵai Ordasyn qiratyp jeńdi.
1570. Qazaq Ordasy oirattardyń bir bóligin bodandyqqa túsirdi.
1579. Haq-Nazar han Túrkstan men Saýrandy, Ońtústik óńirdegi taǵy biraz qonysty qaitaryp aldy.
1580, 23 kókek. Haq-Nazar han sháiit boldy.
1580-1582. Shyǵai han bilik qurdy.
1582, maýsym. Táýekel sultan Túrkstan túbinde Tashkent ýálaiatynyń ámirshisi Baba-sultandy talqandady.
1583-1598. Táýekel han bilik qurdy. Qazaq Ordasy óziniń áskeri, saiasi qýatynyń sharyqtaý shegine jetti.
1586. Táýekel hannyń Máýrennahrǵa qarsy alǵashqy shapqyny.
1594-1595. Táýekel han Rýsiiaǵa elshi attandyrdy; jaýap elshilik.
1598, jaz. Táýekel hannyń Orta Aziiaǵa jeńisti joryǵy.
1598, kúz. Táýekel han sháiit boldy.
1598-1643. Eńsegei boily Er Esim han bilik qurdy. Qazaq tarihynyń qaharmandyq kezeńi.
1598, kúz. Buqar-Qazaq bitimi nátijesinde búkil Ońtústik Qazaqstan jáne Tashkent ýálaiaty Qazaq Ordasynyń quramyna qaita qosyldy.
1599 shamasy. Esim han «Eski jol» atalatyn jańa zań júiesin ornyqtyrdy. Qazaq Ordasynyń astanasyn Túrkstanǵa kóshirdi.
1603. Ekinshi qazaq-buqar soǵysy bastaldy. Aiǵyr-jar urysynda qazaqtar jeńiske jetti.
1604. Esim han oirattardy kúiretip jeńdi.
1613. Esim han Samarqan túbinde buqar-aýǵan áskerin talqandady.
1619-1624. Esim han Shyǵys Túrkstan úshin kúres júrgizdi.
1620. Esim han oirattardy kezekti jeńiliske ushyratty.
1624. Esim han Ferǵanadaǵy maidanda jeńiske jetip, Ekinshi qazaq-buqar soǵysyn aiaqtady.
1627. Esim han búkil alash jurty túp kóterilgen uly joryqta Oirat Odaǵyn qiratyp, bosqynǵa ushyratty.
1627. Tashkent ýálaiatynyń ámirshisi opasyz Tursyn han Qazaq Ordasyndaǵy azamat soǵysyna jol ashty, Túrkstandy shapty.
1627. Sairam túbinde Tursyn han bastaǵan eki san qataǵan qazaqtar men Esim han bastaǵan úsh san alash qazaqtar arasynda qantógis urys boldy, Esim han basym tústi, Tursyn han áskerinen airylyp, Tashkentke kelip tyǵyldy.
1627. Esim han Tashkentti aldy, Tursyn hannyń basyn shapty, qataǵan rýy jazaǵa tartylyp, qyrylǵannan qalǵany basqa rýlar ishine taratyldy. Esim han jazylmas dertke ushyrady.
1635, jaz. Jáńgir sultan torǵaýyt Ho-Órlik taishynyń ulysyn shapty, Jemnen ótkerip, batysqa qarai tyqsyrdy.
1643. Esim han dúnie saldy.
1643-1652. Salqam Jáńgir han bilik qurdy.
1643, jeltoqsan. Qońtajy Batur oirat, halha, torǵaýyt – búkil mońǵol jurtynan quralǵan qalyń áskermen Qazaq Ordasy quramyndaǵy qyrǵyz jerine basyp kirdi.
1644, qańtar-mamyr. Keń kólemdi qazaq-mońǵol soǵysy.
1644, maýsym, shilde. Salqam Jáńgir han eki úlken urysta birikken oirat-halha áskerin qiratyp jeńdi. Sońǵy shaiqasta qazaq áskerindegi jańa sherik – myltyqpen qarýlanǵan alty júz mergen airyqsha kózge tústi.
1644, kúz. Salqam Jáńgir han Uly Moǵol imperiiasy men Buqar handyǵy arasyndaǵy soǵysqa aralasty, Aýǵanystandaǵy maidanǵa júz myń ásker jiberdi; qazaq alamandary Balh qalasynyń túbindegi elý kún boiǵy qyrǵyn shaiqastan soń soǵysty ózbek-buqar handyǵynyń paidasyna sheship berdi.
1652, qańtar, aqpan. Hoshaýyttar qyrǵyz jerine tutqiyl shabýyl jasady. Salqam Jáńgir han sháiit boldy.
1676-1680. Qazaqtar Buqar handyǵyndaǵy taq talasyna aralasty.
1680-1715. Áz-Táýke han bilik qurdy.
1681—1684. Sairam soǵysy; Dúrbin-Oirat Qazaq Ordasyn aýyr jeńiliske ushyratty.
1690 jyl shamasy. Áz-Táýke han Qasym hannyń «Qasqa jol», Esim hannyń «Eski jol» zań úlgilerin jańǵyrtyp, «Jeti jarǵy» atalatyn jańa zań júiesin engizdi.Tórelerdi irkip, el basqarý isin bilerge júktedi.
1698. Dúrbin-Oirat Shý, Talas boiyna basyp kirip, Qazaq Ordasyn shaiqaltyp ketti.
1710-1411. Oirattardyń jańa joryǵy.
1712. Qazaqtardyń oirat shapqynshylyǵyn toqtatý áreketi.
1713. Abylai han týdy.
1714. Qazaq Ordasynyń Dúrbin-Oirattan kezekti aýyr jeńilisi.
1715. Áz-Táýke han dúnie saldy.
1715-1718. Qaiyp han bilik qurdy.
1717 jaz. Qaiyp han men Ábilhaiyr sultan bastaǵan qazaq áskeri Aiagóz urysynda oirattardan qirap jeńildi.
1718. Oirattar qazaq jasaqtaryn Arys, Bógen, Shaian ózenderiniń boiynda bet qaratpai jeńip, búkil Ońtústikti shapqyndap ketti.
1718-1729. Bolat han bilik qurdy.
1723-1725. Oirattardan túbegeili jeńilis, Túrkstan, Saýran, Tashkentten, búkil Ońtústiktiten aiyrylý, Aqtaban-shubyryndy.
1728. Bulanty urysy, oirattar Sary-Arqadan keri qaiyryldy.
1730. Ańyraqai urysy, oirat shabýyly toitaryldy, qazaqtar es jinai bastady.
1730. Qazaq Ordasy derbes ulystarǵa bólindi; rý, júz ishinde bilerdiń ókimi kúsheidi.
1731. Kishi júzdiń bir bóligi men Orta júzdiń biraz rýlaryn bilep otyrǵan Ábilqaiyr han Resei ókimetimen bodandyq negizindegi áskeri jáne saiasi qamqorlyq týraly kelissózge jol ashty.
1733. Ábilmámbet han bastaǵan qazaq áskeri oirattardy aýyr jeńiliske ushyratty; jiyrma jasar Abylai sultan ataqqa shyqty.
1740, qyrkúiek-jeltoqsan. Oirattardyń Sary-Arqaǵa joryǵy.
1741, qańtar-naýryz. Oirattardyń kezekti joryǵy qysqa soǵysqa ulasyp, odan ary jazǵa jetti.
1741, kóktem, jaz. Abylai han oirat shabýylyn toitardy, órisin uzartyp, Jońǵardyń ishki aimaqtaryna jortýyldar uiymdastyrdy.
1752, qazan. Eki júz jyldyq oirat-qazaq soǵysyndaǵy betburys kezeń; Abylai han Aiagóz-Naryn urysynda oirattardyń negizgi kúshin talqandady.
1753. Qabanbai, Janatai, Múiizdi Ótegen, Er Jánibek, Bógenbai batyrlar bastaǵan qazaq qosyndarynyń Jońǵarǵa qarsy túidek-túidek, jeńisti joryqtary.
1754, kúz. Abylai han Dúrbin-Oiratty birjola talqandap, Eki júz jyldyq soǵysta túpkilikti jeńiske jetti.
1755, kóktem. Abylai hannyń Jońǵardy jýasytý joryǵy.
1756-1757, Shúrshit-qazaq soǵysy.
1756. Abylai han Qalmaq-Tolaǵai, Aiagóz urystarynda shúrshit-tsin áskerlerine aýyr soqqylar berip, jazǵy maidanda taktikalyq jáne strategiialyq úlken jeńiske jetti.
1757. Tsin patshalyǵynyń Qazaq Ordasyna qarsy jańa joryǵy; aýyr shyǵynǵa ushyraǵan Abylai han áskerdiń negizgi kúshterin saqtai otyryp, keri shegindi.
1757. 15 mamyr. Abylai hannyń senimdi ókili Ábilpeiiz sultan men mánjý-tsin qolbasysy Fý De arasyndaǵy ýaqytsha bitim týraly Aidyn-Sý mámlesi.
1757, 7 maýsym. Tsin patshalyǵy ókilderi men Abylai han arasyndaǵy Aiagóz bitimi.
1757, qyrkúiek, qazan. Abylai han Bejinge elshilik attandyrdy. Táýelsiz syilastyq týraly kelisim.
1760 j.-dan soń. Qazaqtar beibit jolmen ata jurt Shyǵys Túrkstanǵa qaitadan qonystana bastady.
1765, qazan-qarasha. Abylai hannyń qyrǵyzǵa qarsy jeńisti joryǵy.
1766-1768. Abylai han Qoqan handyǵyna qarsy soǵys ashty, Tashkentti baǵyndardy.
1770. Abylai han Qyrǵyz ulysyn talqandap, qazaq-qyrǵyz shekarasyn aiqyndady.
1771. Abylai han «Shańdy joryq» soǵysynda torǵaýyt qalmaqtardy birjola tozdyrdy.
1771. Abylai han Túrkstanda búkil Qazaq Ordasynyń hany retinde aq kiizge kóterildi.
1781, mamyrdyń basy. Abylai han dúnieden kóshti.
1781 j.-dan soń. Batys jáne Ortalyq Qazaqstanda Resei yqpaly kúsheie tústi, birtutas Qazaq Ordasy jeke ulystarǵa bólshektendi. Resei patshalyǵy Ortalyq jáne Batys Qazaqstandy birjola otarlaý isin júzege asyra bastady.
1801. Bókei han Resei patshalyǵymen beibit kelissózder júrgizý arqyly Edil men Jaiyq arasyndaǵy ata jurtty qaitaryp aldy, bul óńirde Bókei Ordasy quryldy.
1801-1822. Ońtústik Qazaqstan Qoqan handyǵynyń telimine tústi.
1822. Resei patshasynyń jarlyǵymen Orta júzde handyq bilk joiyldy dep jariialandy.
1835. Abylai hannyń shóberesi, bolashaq uly ǵalym Shoqan týdy. (1865 j.ól).
1883-1847. Abylai hannyń nemeresi Kenesary hannyń Qazaq Ordasyn saqtap qalý jolyndaǵy kúresi.
1841. Kenesary úsh alashtyń hany retinde aq kiizge kóterildi.
1845. Qazaq halqynyń uly aqyny Abai týdy. (1904 j.ól).
1847. Kenesary han sháiit boldy. Qazaq Ordasy qulady. Qazaq tarihyndaǵy júz qyryq tórt jylǵa sozylǵan otarlyq zaman bastaldy.
Muhtar Maǵaýinniń «Qazaq tarihynyń álippesi» kitabynan
Ult portaly
