Foto: rus.team
15 tamyz kúni Ulttyq mýzeide orys ádebietiniń uly klassik jazýshysy, filosof jáne pýblitsist F.M. Dostoevskiidiń ómiri jáne shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Bul kóshelerde onyń izi qalǵan...» atty kórmesi ótedi, dep habarlaidy Ult.kz.
Ulttyq mýzei baspasóz qyzmetiniń málimetinshe atalǵan is-shara memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqy Assambleiasynyń 2025 jylǵy 24 sáýirde ótken HHHIV sessiiasynda bergen tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda uiymdastyrylyp otyr.
F.M. Dostoevskii (1821–1881) – álemdik deńgeidegi uly orys jazýshysy, filosof jáne pýblitsist. Onyń shyǵarmalary adam janynyń tereń iirimderin, moraldyq tańdaýlar men rýhani izdenisterdi kórkem túrde beinelegen kórnekti qalamger. Qazaqstan tarihynda erekshe orny bar jazýshynyń mol murasy men ómir joly – urpaqtan-urpaqqa rýhani azyq.
Kórmeniń negizgi maqsaty – XIX ǵasyr dáýirin sipattaityn ártúrli mýzei eksponattaryn usyný jáne qazirgi ýaqytta qalada F. M. Dostoevskiidiń esimi men murasyn saqtaý joldaryn kórsetý. Ekspozitsiia Dostoevskiidiń Semei qalasynda turǵan kezeńin (1854–1859 jj.) qamtidy.
Kelýshiler XIX ǵasyrdyń ekinshi jartysyndaǵy provintsiialyq qalanyń atmosferasyn elestete alady, sondai-aq densaýlyǵyna bailanysty otstavkaǵa ketkenge deiin jazýshynyń qiyn soldattyq qyzmeti týraly bile alady.
Mindetteri:
Semei qalasyndaǵy F. M. Dostoevskii atyndaǵy ádebi-memorialdyq mýzeidiń qyzmetin nasihattaý;
F. M. Dostoevskii men Sh. Sh. Ýálihanovtyń shyǵarmashylyq murasyn saqtaý jáne tanymal etý;
Qazaqstan Respýblikasynyń tarihi-mádeni murasyn saqtaý;
Halyqty, ásirese jas urpaqty adamgershilikke, rýhani jáne estetikalyq tárbieleýge yqpal etý.
Kórmede kelesi materialdar usynylady:
1. «XIX ǵasyrdyń ekinshi jartysyndaǵy Semei qalasy» – qalanyń kórinisteri beinelengen fotosýretter men ashyqhattar; M.M. Beliaevtiń, Boris Gerasimovtyń «Eski Semei» jinaǵyna salǵan illiýstratsiialary; kóne turmystyq buiymdar.
2. «Sibir jelilik 7-batalonynyń qatardaǵy sarbazy» – Dostoevskiidiń alǵashqy áskeri qyzmet kezeńi týraly baiandaityn fotosýretter men qujat kóshirmeleri; ofitser shenine jetý jolyndaǵy taktikasy; jazýshynyń eki tomdyq hattary.
3. «Dostoevskiidiń ainalasy» – Sh. Sh. Ýálihanovtyń, baron A. E. Vrangeldiń fotosýretteri; Ýálihanov shyǵarmalar jinaǵy men qujattary;
1859 jyldyń kókteminde Leibin fotosalonynda túsirilgen «Dostoevskii jáne Ýálihanov» birlesken sýreti; baron Vrangeldiń estelikter kitaby; M. D. Isaevanyń fotosýreti; úilený týraly qujat; Belihov batalony komandirine joldanǵan Dostoevskiidiń raporty; turmystyq zattar men áielderge arnalǵan aksessýarlar. Kelýshiler Dostoevskii men Ýálihanov, sondai-aq baron Vrangel arasyndaǵy dostyq qatynastarmen jáne jazýshynyń alǵashqy jubaiymen bolǵan qarym-qatynasynyń tarihymen tanysady.
4. «Dostoevskiidiń Semei povesteri» – jazýshynyń ár jyldardaǵy shyǵarmalary: «Aǵasynyń túsi» men «Stepanchikovo aýyly jáne onyń turǵyndary» povesteri; osy shyǵarmalarǵa salynǵan A. Diachkin men E. Sidorkinniń illiýstratsiialarynyń fotokóshirmeleri.
5. «Dostoevskiidiń shyǵarmashylyq murasy» – jazýshynyń ár jyldardaǵy shyǵarmalary, shet tilderge aýdarmalary men Qazaqstanda jaryq kórgen basylymdary.
6. «Dostoevskii mýzeiiniń qurylý tarihy jáne qazirgi qyzmeti» – hattar, konvertter, fotosýretter, estelikterdiń mashinkamen basylǵan mátinderi, mýzeidiń jolkórsetkishi.
F.M. Dostaevskiige arnalǵan kórme Ulttyq mýzeidiń ekspozitsiialyq alańynda álem ádebietiniń klassigi men onyń qazaq jerindegi taǵdyryna degen qyzyǵýshylyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan. Kórmege jalpy sany 96 jádiger qoiylady.
