1971 жылдың 24 желтоқсанында Перудің Лима қаласынан Пукальпаға бағыт алған LANSA Flight 508 рейсі авиация тарихындағы ең жұмбақ әрі жантүршігерлік апаттардың біріне айналды. Рождество қарсаңында ұшқан ұшаққа небәрі жарты сағаттан кейін найзағай түсіп, әуеде бөлшектеніп кеткен. Борттағы 92 адамның 91-і қаза тауып, тек 17 жастағы Джулиане Кёпкеғана тірі қалған, деп хабарлайды ult.kz.
Рождество қарсаңындағы рейс
1971 жылдың 24 желтоқсанында LANSA әуе компаниясының Lockheed L-188 Electra ұшағы Перудің астанасы Лимадан Пукальпа қаласына бет алды. Ұшақта 86 жолаушы мен 6 экипаж мүшесі болған.
Жолаушылар арасында 17 жастағы мектеп оқушысы Джулиане Кёпке де анасымен бірге отырған еді. Олар Рождество мерекесін әкесімен қарсы алу үшін жолға шыққан.
Найзағай тиген ұшақ
Ұшу кезінде экипаж қолайсыз ауа райына тап болды. Қатты найзағай мен турбуленттілікке қарамастан, ұшақ дауылды аймақтың үстімен ұшуды жалғастырған.
Куәгерлердің айтуынша, кенет ұшақтың қанатына найзағай түскен. Артынша оң жақ жанармай багы тұтанып, бірнеше секундтың ішінде ұшақтың оң қанаты үзіліп кеткен. Басқарудан айырылған әуе кемесі ауада бөлшектене бастады.
Ұшақтың бір бөлігі мыңдаған метр биіктіктен Амазонка джунглиіне құлаған.
3 шақырым биіктіктен құлаған қыз
Джулиане отырған үш орындық қатар ұшақтан бөлініп кеткен. Белдігі тағулы күйде ол шамамен 3 шақырым биіктіктен тропикалық орманға құлаған.
Ғалымдардың пікірінше, оның аман қалуына бірнеше фактор әсер еткен:
орындық қатары құлау кезінде ауада айналып, парашют секілді жылдамдықты баяулатқан;
қалың ағаш бұтақтары соққы күшін азайтқан;
белдігі тағулы болған.
Қыз есін жиғанда көзілдірігі сынған, иығы шығып кеткен, қолы жараланып, денесі көгерген еді. Ең ауыр соққы – анасының жанында болмағаны болатын.
Джунглидегі 11 күндік күрес
Джулиане биолог ата-анасынан тропикалық орманда тірі қалу тәсілдерін үйренген еді.
Ол шағын өзен бойымен жүрсе, адамдарды табуға болатынын білетін. Қалтасында болған аз ғана кәмпитті жеп, өзен суын ішіп, күн сайын алға жылжыған.
11 күннен кейін қыз ормандағы ағаш кесушілердің уақытша лагеріне тап болады. Олар оның жараларын өңдеп, қайықпен елді мекенге жеткізген.
Кейін құтқарушылар оның анасының мәйітін тапқан. Анасы ауыр жарақат алғанымен, бірнеше күн тірі болған деген болжам бар.
Апаттың себебі қандай?
Тергеу нәтижесінде ұшақ өте күшті найзағайлы бұлттың ішіне кіргені анықталды.
Мамандардың қорытындысына сәйкес:
найзағай ұшақтың жанармай жүйесін зақымдаған;
жанармай буы тұтанып, қанаттағы бак жарылған;
ұшақ құрылымы бірнеше секунд ішінде бұзылып кеткен.
Бұл апаттан кейін әлемдегі авиация саласында найзағайдан қорғау жүйелеріне қойылатын талаптар күшейтілді. Заманауи ұшақтар арнайы электр өткізгіш материалдармен жабдықталып, найзағай тогын фюзеляж арқылы сыртқа шығаратындай етіп жасалады.
Джулиане Кёпке кейін Германияға көшіп, биология ғылымын таңдады. Ол әкесі сияқты маман болып, Амазонка экожүйесін зерттеумен айналысты.
1998 жылы ол апат болған жерге қайта оралып, деректі фильм түсіруге қатысқан. Кейін өзінің бастан өткерген оқиғасы туралы “When I Fell From the Sky” атты естелік кітабын жазды.
Тарихтағы ерекше тірі қалу оқиғасы
LANSA Flight 508 апаты авиация тарихындағы ең қайғылы оқиғалардың бірі ғана емес, сонымен қатар адамның өмір үшін күресінің символына айналды. 92 адамның ішінен жалғыз аман қалған Джулиане Кёпкенің оқиғасы бүгінге дейін «ғажайып аман қалу» ретінде аталып келеді.
Қазіргі авиация мамандары бұл қайғылы оқиға ұшақтардың найзағайдан қорғанысын жетілдіруге түрткі болған маңызды сабақтардың бірі болғанын айтады.
