1971 جىلدىڭ 24 جەلتوقسانىندا پەرۋدٸڭ ليما قالاسىنان پۋكالپاعا باعىت العان LANSA Flight 508 رەيسٸ اۆياتسييا تاريحىنداعى ەڭ جۇمباق ەرٸ جانتٷرشٸگەرلٸك اپاتتاردىڭ بٸرٸنە اينالدى. روجدەستۆو قارساڭىندا ۇشقان ۇشاققا نەبەرٸ جارتى ساعاتتان كەيٸن نايزاعاي تٷسٸپ, ەۋەدە بٶلشەكتەنٸپ كەتكەن. بورتتاعى 92 ادامنىڭ 91-ٸ قازا تاۋىپ, تەك 17 جاستاعى دجۋليانە كيوپكەعانا تٸرٸ قالعان, دەپ حابارلايدى ult.kz.
روجدەستۆو قارساڭىنداعى رەيس
1971 جىلدىڭ 24 جەلتوقسانىندا LANSA ەۋە كومپانيياسىنىڭ Lockheed L-188 Electra ۇشاعى پەرۋدٸڭ استاناسى ليمادان پۋكالپا قالاسىنا بەت الدى. ۇشاقتا 86 جولاۋشى مەن 6 ەكيپاج مٷشەسٸ بولعان.
جولاۋشىلار اراسىندا 17 جاستاعى مەكتەپ وقۋشىسى دجۋليانە كيوپكە دە اناسىمەن بٸرگە وتىرعان ەدٸ. ولار روجدەستۆو مەرەكەسٸن ەكەسٸمەن قارسى الۋ ٷشٸن جولعا شىققان.
نايزاعاي تيگەن ۇشاق
ۇشۋ كەزٸندە ەكيپاج قولايسىز اۋا رايىنا تاپ بولدى. قاتتى نايزاعاي مەن تۋربۋلەنتتٸلٸككە قاراماستان, ۇشاق داۋىلدى ايماقتىڭ ٷستٸمەن ۇشۋدى جالعاستىرعان.
كۋەگەرلەردٸڭ ايتۋىنشا, كەنەت ۇشاقتىڭ قاناتىنا نايزاعاي تٷسكەن. ارتىنشا وڭ جاق جانارماي باگى تۇتانىپ, بٸرنەشە سەكۋندتىڭ ٸشٸندە ۇشاقتىڭ وڭ قاناتى ٷزٸلٸپ كەتكەن. باسقارۋدان ايىرىلعان ەۋە كەمەسٸ اۋادا بٶلشەكتەنە باستادى.
ۇشاقتىڭ بٸر بٶلٸگٸ مىڭداعان مەتر بيٸكتٸكتەن امازونكا دجۋنگليٸنە قۇلاعان.
3 شاقىرىم بيٸكتٸكتەن قۇلاعان قىز
دجۋليانە وتىرعان ٷش ورىندىق قاتار ۇشاقتان بٶلٸنٸپ كەتكەن. بەلدٸگٸ تاعۋلى كٷيدە ول شامامەن 3 شاقىرىم بيٸكتٸكتەن تروپيكالىق ورمانعا قۇلاعان.
عالىمداردىڭ پٸكٸرٸنشە, ونىڭ امان قالۋىنا بٸرنەشە فاكتور ەسەر ەتكەن:
ورىندىق قاتارى قۇلاۋ كەزٸندە اۋادا اينالىپ, پاراشيۋت سەكٸلدٸ جىلدامدىقتى باياۋلاتقان;
قالىڭ اعاش بۇتاقتارى سوققى كٷشٸن ازايتقان;
بەلدٸگٸ تاعۋلى بولعان.
قىز ەسٸن جيعاندا كٶزٸلدٸرٸگٸ سىنعان, يىعى شىعىپ كەتكەن, قولى جارالانىپ, دەنەسٸ كٶگەرگەن ەدٸ. ەڭ اۋىر سوققى – اناسىنىڭ جانىندا بولماعانى بولاتىن.
دجۋنگليدەگٸ 11 كٷندٸك كٷرەس
دجۋليانە بيولوگ اتا-اناسىنان تروپيكالىق ورماندا تٸرٸ قالۋ تەسٸلدەرٸن ٷيرەنگەن ەدٸ.
ول شاعىن ٶزەن بويىمەن جٷرسە, ادامداردى تابۋعا بولاتىنىن بٸلەتٸن. قالتاسىندا بولعان از عانا كەمپيتتٸ جەپ, ٶزەن سۋىن ٸشٸپ, كٷن سايىن العا جىلجىعان.
11 كٷننەن كەيٸن قىز ورمانداعى اعاش كەسۋشٸلەردٸڭ ۋاقىتشا لاگەرٸنە تاپ بولادى. ولار ونىڭ جارالارىن ٶڭدەپ, قايىقپەن ەلدٸ مەكەنگە جەتكٸزگەن.
كەيٸن قۇتقارۋشىلار ونىڭ اناسىنىڭ مەيٸتٸن تاپقان. اناسى اۋىر جاراقات العانىمەن, بٸرنەشە كٷن تٸرٸ بولعان دەگەن بولجام بار.
اپاتتىڭ سەبەبٸ قانداي?
تەرگەۋ نەتيجەسٸندە ۇشاق ٶتە كٷشتٸ نايزاعايلى بۇلتتىڭ ٸشٸنە كٸرگەنٸ انىقتالدى.
مامانداردىڭ قورىتىندىسىنا سەيكەس:
نايزاعاي ۇشاقتىڭ جانارماي جٷيەسٸن زاقىمداعان;
جانارماي بۋى تۇتانىپ, قاناتتاعى باك جارىلعان;
ۇشاق قۇرىلىمى بٸرنەشە سەكۋند ٸشٸندە بۇزىلىپ كەتكەن.
بۇل اپاتتان كەيٸن ەلەمدەگٸ اۆياتسييا سالاسىندا نايزاعايدان قورعاۋ جٷيەلەرٸنە قويىلاتىن تالاپتار كٷشەيتٸلدٸ. زاماناۋي ۇشاقتار ارنايى ەلەكتر ٶتكٸزگٸش ماتەريالدارمەن جابدىقتالىپ, نايزاعاي توگىن فيۋزەلياج ارقىلى سىرتقا شىعاراتىنداي ەتٸپ جاسالادى.
دجۋليانە كيوپكە كەيٸن گەرمانيياعا كٶشٸپ, بيولوگييا عىلىمىن تاڭدادى. ول ەكەسٸ سيياقتى مامان بولىپ, امازونكا ەكوجٷيەسٸن زەرتتەۋمەن اينالىستى.
1998 جىلى ول اپات بولعان جەرگە قايتا ورالىپ, دەرەكتٸ فيلم تٷسٸرۋگە قاتىسقان. كەيٸن ٶزٸنٸڭ باستان ٶتكەرگەن وقيعاسى تۋرالى “When I Fell From the Sky” اتتى ەستەلٸك كٸتابىن جازدى.
تاريحتاعى ەرەكشە تٸرٸ قالۋ وقيعاسى
LANSA Flight 508 اپاتى اۆياتسييا تاريحىنداعى ەڭ قايعىلى وقيعالاردىڭ بٸرٸ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ادامنىڭ ٶمٸر ٷشٸن كٷرەسٸنٸڭ سيمۆولىنا اينالدى. 92 ادامنىڭ ٸشٸنەن جالعىز امان قالعان دجۋليانە كيوپكەنٸڭ وقيعاسى بٷگٸنگە دەيٸن «عاجايىپ امان قالۋ» رەتٸندە اتالىپ كەلەدٸ.
قازٸرگٸ اۆياتسييا ماماندارى بۇل قايعىلى وقيعا ۇشاقتاردىڭ نايزاعايدان قورعانىسىن جەتٸلدٸرۋگە تٷرتكٸ بولعان ماڭىزدى ساباقتاردىڭ بٸرٸ بولعانىن ايتادى.
