پرەزيدەنتتٸڭ بٷگٸن جارييالانعان ماقالاسىندا ەلٸمٸزدٸڭ رۋحاني-يدەولوگييالىق دامۋىنىڭ تاياۋ جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى كٶرسەتٸلگەندەي ەسەر الدىم.
ەرينە, لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ, اعىلشىن تٸلٸن مەڭگەرٸپ, ەلەمنٸڭ وزىق مەملەكەتتەرٸمەن يىق تەڭەستٸرۋ, ارامىزدا جٷرگەن زامانداستارىمىزدىڭ جەتٸستٸكتەرٸن ناسيحاتتاۋ – بۇلاردىڭ بەرٸ دە كەلٸسەتٸن, قولداۋعا تۇراتىن باستاما. ەيتسە دە, ٶز باسىم جانىما جاقىن قابىلداعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسى تۋرالى ايتا كەتەيٸن.
قازاق «وتان وتباسىنان باستالادى» دەيدٸ. ياعني, وتاندى سٷيۋدٸڭ ٸرگەتاسى الدىمەن تۋعان جەرگە دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸكتەن قالانادى. سوندىقتان, مەملەكەت باسشىسى ۇسىنىپ وتىرعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسى «ەلٸم, جەرٸم» دەپ جٷرگەن ەر ازامات قولداپ الىپ كەتۋٸ تيٸس جۇمىس بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.
«باعدارلاما نەگە «تۋعان جەر» دەپ اتالادى? ...جالپى, باعدارلامانىڭ مەنٸ نەدە? بٸرٸنشٸ, بۇل بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى ٶلكەتانۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸ, ەكولوگييانى جاقسارتۋعا جەنە ەلدٸ مەكەندەردٸ اباتتاندىرۋعا باسا مەن بەرۋدٸ, جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدەگٸ تاريحي ەسكەرتكٸشتەر مەن مەدەني نىسانداردى قالپىنا كەلتٸرۋدٸ كٶزدەيدٸ. پاتريوتيزمنٸڭ ەڭ جاقسى ٷلگٸسٸ ورتا مەكتەپتە تۋعان جەردٸڭ تاريحىن وقۋدان كٶرٸنٸس تاپسا يگٸ. تۋعان جەردٸڭ ەربٸر سايى مەن قىرقاسى, تاۋى مەن ٶزەنٸ تاريحتان سىر شەرتەدٸ. ەربٸر جەر اتاۋىنىڭ تٶركٸنٸ تۋرالى تالاي-تالاي اڭىزدار مەن ەڭگٸمەلەر بار. ەربٸر ٶلكەنٸڭ حالقىنا سۋىقتا پانا, ىستىقتا سايا بولعان, ەسٸمدەرٸ ەل ەسٸندە ساقتالعان بٸرتۋار پەرزەنتتەرٸ بار. وسىنىڭ بەرٸن جاس ۇرپاق بٸلٸپ ٶسۋگە تيٸس. ەكٸنشٸ, باسقا ايماقتارعا كٶشٸپ كەتسە دە تۋعان جەرلەرٸن ۇمىتپاي, وعان قامقورلىق جاساعىسى كەلگەن كەسٸپكەرلەردٸ, شەنەۋنٸكتەردٸ, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ مەن جاستاردى ۇيىمداستىرىپ, قولداۋ كەرەك. بۇل – قالىپتى جەنە شىنايى پاتريوتتىق سەزٸم, ول ەركٸمدە بولۋى مٷمكٸن. وعان تىيىم سالماي, كەرٸسٸنشە, ىنتالاندىرۋ كەرەك. ٷشٸنشٸ, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن جيناقىلىقپەن جەنە جٷيەلٸلٸكپەن قولعا الۋعا تيٸس. بۇل جۇمىستى ٶز بەتٸمەن جٸبەرۋگە بولمايدى, مۇقييات ويلاستىرىپ, حالىققا دۇرىس تٷسٸندٸرۋ قاجەت. تۋعان جەرٸنە كٶمەك جاساعان جانداردى قولداپ-قۇرمەتتەۋدٸڭ تٷرلٸ جولدارىن تابۋ كەرەك. بۇل جەردە دە كٶپ جۇمىس بار. وسى ارقىلى قالالاردى كٶگالداندىرۋعا, مەكتەپتەردٸ كومپيۋتەرلەندٸرۋگە, جەرگٸلٸكتٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەمەۋشٸلٸك جاساۋعا, مۋزەيلەر مەن گالەرەيالار قورىن بايىتا تٷسۋگە بولادى. قىسقاشا ايتقاندا, «تۋعان جەر» باعدارلاماسى جالپىۇلتتىق پاتريوتيزمنٸڭ ناعىز ٶزەگٸنە اينالادى. تۋعان جەرگە دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸك تۋعان ەلگە – قازاقستانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزٸمگە ۇلاسادى» دەپ جازدى پرەزيدەنت.
جەرلەستەرٸمٸزدٸڭ نازارىندا شىعار, 2012 جىلدان بەرٸ ساناۋلى ازاماتتىڭ ٶز كٷشٸمەن عانا شىعىپ كەلە جاتقان «DANAkaz» تاريحي-تانىمدىق جۋرنالىنىڭ دا باستى ماقساتى – ەڭ الدىمەن تۋعان جەردٸڭ تاريحىن تٷگەندەۋ, تۇلعالارىمىزدى تانۋ, ٶلكە تاريحىنىڭ ٶشپەس پاراقتارىن جاڭعىرتۋ بولاتىن. ٶلكەمٸزدە جيٸ كەزدەسەتٸن, ٶكٸنٸشكە قاراي سوڭعى جىلدارى جاپپاي توزىپ, جويىلا باستاعان, حVIII-حح عاسىرلارعا تەن اراب جازۋلى قۇلپىتاستاردى دا زەرتتەۋ ارقىلى بابا تاريحىمىزدىڭ بوس قالعان اقتاڭداقتارىنىڭ ورنىن تولتىرۋدى ماقسات ەتتٸك. حح عاسىردىڭ باسىندا ۇلت زييالىلارى اسقان قيىندىقپەن شىعارىپ, قاراڭعى قازاق قوعامىنا شىراق ەتٸپ تاراتقان العاشقى باسىلىمدار – «قازاقستان», «ۇران», «دۇرىستىق جولى», «ۇشقىن» سەكٸلدٸ گازەتتەردٸ دە تٷگەندەپ, قازٸرگٸ ەلٸپبيگە اۋدارىپ, كٸتاپ ەتٸپ شىعارعاندا – قازاق زييالىلارىنىڭ, الاش ارىستارىنىڭ قالامىنان تۋعان ەر سٶز بٷگٸنگٸ وقىرمانعا سول كٷيٸندە جەتسٸن دەگەن ويدا بولدىق. بۇل وي, بۇل جۇمىس بٷگٸن, مٸنە, ەلباسىمىزدىڭ جاڭا باعدارلاماسىنان قولداۋ تاۋىپ وتىر.
وقىرماندارىمىز حاباردار, جاقىندا عانا 57 مۇسىلمان مەملەكەتٸنٸڭ باسىن قوسقان حالىقارالىق IRCICA ورتالىعى باتىس قازاقستان ٶڭٸرٸندەگٸ اراب جازۋلى قۇلپىتاستاردى «بٸرتۇتاس يسلام مەدەنيەتٸنٸڭ قۇندىلىعى» دەپ جارييالاپ, اعىلشىن تٸلٸندە بٸرنەشە كٸتاپ شىعارۋعا نيەتٸن بٸلدٸردٸ. قازاق جەرٸنٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە باتىس قازاقستان ٶلكەسٸنٸڭ حح عاسىرعا دەيٸنگٸ رۋحاني دامۋى, دٸني قايراتكەرلەر مەن مەشٸت-مەدرەسەلەر تاريحى بٷگٸندە ەلەم زەرتتەۋشٸلەرٸن دە قىزىقتىرىپ وتىر. مىقتى تاريحشى جەرلەسٸمٸز, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جەنٸبەك يسمۋرزين دە وسى تاقىرىپتا ٸزدەنٸس ٷستٸندە. وسىعان وراي «ورال ٶڭٸرٸ» جەنە «پريۋرالە» گازەتتەرٸندە ارنايى حابارلاندىرۋ جارييالاپ, ٶلكەمٸزدە بولعان دٸني ورتالىقتار, يشان-قازٸرەتتەر تۋرالى ەل ٸشٸندەگٸ دەرەكتەردٸ جيناۋعا كٸرٸستٸك. قازٸردٸڭ ٶزٸندە وقىرماندارىمىزدان تىڭ مەلٸمەتتەر كەلٸپ تٷسە باستادى. حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق رۋحاني تاريح تاقىرىبىنا قىزىعۋشىلىعى كٷشتٸ, بۇل بٸزدٸ قۋانتادى. بۇل باعىتتاعى ٸزدەنٸستەر پرەزيدەنت ماقالاسىندا ايتىلعان: «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنان بٶلەك, بٸز حالىقتىڭ ساناسىنا ودان دا ماڭىزدىراق – جالپىۇلتتىق قاسيەتتٸ ورىندار ۇعىمىن سٸڭٸرۋٸمٸز كەرەك. ول ٷشٸن «قازاقستانىڭ قاسيەتتٸ رۋحاني قۇندىلىقتارى» نەمەسە «قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ گەوگرافيياسى» جوباسى كەرەك. ەربٸر حالىقتىڭ, ەربٸر ٶركەنيەتتٸڭ بارشاعا ورتاق قاسيەتتٸ جەرلەرٸ بولادى, ونى سول حالىقتىڭ ەربٸر ازاماتى بٸلەدٸ. بۇل – رۋحاني دەستٷردٸڭ باستى نەگٸزدەرٸنٸڭ بٸرٸ» دەگەن سٶزٸمەن ٷندەس جاتىر.
بٸز, قازاقتار, رۋحاني وتارشىلىقتىڭ بٸرنەشە كەزەڭٸنەن ٶتٸپ, قۇدايدىڭ قولداۋىمەن عانا امان قالعان قازاقپىز. ەيتپەسە بٸزدٸڭ قاسيەت تۇتار قۇلپىتاستارىمىز قيراتىلىپ, بورديۋر ورنىنا نەمەسە ٸرگەتاسقا تٶسەلگەنٸ كٷنٸ كەشە عانا ەدٸ. ەۋليەلٸك ورىندارىمىزدىڭ بەرٸ سٷرٸلٸپ, جويىلىپ, تامىرى جوق قاڭباق حالىققا اينالا جازداعانبىز. بٸراق, قۇدايدىڭ نازارى تٷزۋ ەكەن, مٸنە, بارىمىزدى ساقتاۋعا, جوعىمىزدى تٷگەندەۋگە مٷمكٸندٸك تۋىپ وتىر.
قازبەك قۇتتىمۇراتۇلى
