«جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تولىعىمەن تٷسٸنە وتىرىپ, سانالى تٷردە زاڭ بۇزعان مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ەرەكەتتەرٸن سۋ ٸشكەن قۇدىعىنا تٷكٸرۋ, قازاقستاندى وتانىم دەپ سەزٸنبەۋ, قوسمەكەندٸ باقا-شاياننىڭ قىلىعى دەپ تٷسٸنەمٸز». بٷگٸن پارلامەنتتە ٶتكەن مەجٸلٸستٸڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا «اق جول» فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتى بەرٸك دٷيسەمبينوۆ «قوس ازاماتتىقتى قولداعاندار جاۋاپقا تارتىلۋى تيٸس» دەپ مەلٸمدەدٸ. دەپۋتاتتىق ساۋالدىڭ تولىق مەتٸنٸ تٶمەندەگٸدەي.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ
باس پروكۋرورى
ق.پ.قوجامجاروۆقا
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ
ق.ن.قاسىموۆقا
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ
ەدٸلەت مينيسترٸ
م.ب.بەكەتاەۆقا
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعى – بۇل مەملەكەتتٸلٸكتٸڭ تەمٸرقازىعىنىڭ بٸرٸ. ول ادامنىڭ مەملەكەتپەن ساياسي-قۇقىقتىق بايلانىسىن ايقىندايدى, ولاردىڭ ٶزارا قۇقىقتارى مەن مٸندەتتەرٸنٸڭ جيىنتىعىن بٸلدٸرەدٸ. قازاقستاننىڭ ازاماتى بولۋ, كونستيتۋتسييا مەن زاڭداردا جارييالانعان, كەپiلدiك بەرiلەتiن ازاماتتىق, ساياسي, ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتiك قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى بارىنشا تولىق يەلەنۋٸنە نەگٸز بولادى.
بٸز, ورتاق تاريحي تاعدىر بٸرٸكتٸرگەن قازاقستان حالقى, بٸر ەلدٸڭ عانا, ياعني, كازاقستاننىڭ ازاماتىمىز. بٸزدٸڭ ۇعىمىمىزدا قوس ەلدٸڭ ازاماتى بولۋ دەگەن تٷسٸنٸك مٷلدە جوق جەنە بۇل ەرەجە اتا زاڭىمىزدىڭ 10-بابىنىڭ 3-تارماعىندا تايعا تاڭبا باسقانداي ەتٸپ جازىلعان.
ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسٸندە قوس ازاماتتىق ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك قاراستىرىلعان. ال بۇنداي زاڭ بۇزۋشىلىقتى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ ادامدار جاساسا, جاۋاپكەرشٸلٸك ودان دا قاتاڭ.
ەگەر شەتەل زاڭناماسىنا كٶز جٷگٸرتسەك, مىسالى ەزٸربايجاندا قوس ازاماتتىق ٷشٸن قىلمىستىق جازا 2014 جىلى ەنگٸزٸلگەن. تٸپتٸ كٶرشٸلەس قىرعىز ەلٸندە مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ ادامداردى قوس ازاماتتىق ٷشٸن قىلمىستىق جازاعا تارتۋ مەسەلەسٸ تالقىلانۋ ٷستٸندە.
قىتاي زاڭناماسى دا قوس ازاماتتىققا قاتاڭ قارايتىندىعى بارشامىزعا مەلٸم. قىتاي ازاماتتىعىنان شىقپاي, قازاقستانعا كٶشٸپ كەلمەكشٸ بولعان قانداستارىمىزدىڭ باسىنان ٶتٸپ جاتقان جاعدايلار وعان كۋە. سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ 12 قوس ازاماتتىعى بار قىتاي قازاقتارىن تۇتقىننان بوساتىپ الۋ ٷشٸن قىرۋار كٷش جۇمساعانىن دا ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر. ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸن, وسى مەسەلەنٸ «اق جول» پارتيياسىنىڭ دەلەگاتسيياسى بىلتىر بەيجٸندە ەڭ جوعارعى دەڭگەيدە كٶتەرگەن بولاتىن. مٷمكٸنشٸلٸكتٸ پايدالانا وتىرىپ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنە بارىنشا قولداۋ كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن العىس ايتقىمىز كەلەدٸ. ولار ٷشٸن كەرەك بولسا, تٸپتٸ قازاقستان ازاماتتىعىن الۋدى جەڭٸلدەتۋگە بولار.
جالپى, ول ەلدەگٸ قانداستارىمىزعا دا بٸر شەشٸمگە كەلٸپ, قاي ەلدٸڭ ازاماتى بولاتىندىعىن تاڭدايتىن كەز دە كەلگەن سيياقتى.
قاراپايىم ازاماتتاردىڭ بەلگٸلٸ بٸر ماتەريالدىق مٷددەگە قىزىعىپ, مەسەلەن, پەنسييا, ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر, سول ازداعان دٷنيە ٷشٸن قوس ازاماتتىق الىپ, زاڭ بۇزعانى بٸر ەڭگٸمە. ال, وسى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تولىعىمەن تٷسٸنە وتىرىپ, سانالى تٷردە زاڭ بۇزعان مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ەرەكەتتەرٸن سۋ ٸشكەن قۇدىعىنا تٷكٸرۋ, قازاقستاندى وتانىم دەپ سەزٸنبەۋ, قوسمەكەندٸ باقا-شاياننىڭ قىلىعى دەپ تٷسٸنەمٸز.
مىسالى, اقتٶبەلٸك ادۆوكات ۆالەريي ياكۋبەنكو 2000 جىلى رەسەي ازاماتتىعىن العانىن وسى ۋاقىتقا دەيٸن جاسىرىپ كەلگەن. ونىمەن قويماي, اتالمىش رەسەي ازاماتى مەملەكەتپەن كەپٸلدەندٸرٸلگەن زاڭدى كٶمەك كٶرسەتۋ اياسىندا بيۋدجەتتەن 5 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى العان. ادۆوكاتتاردىڭ قىزمەتٸنە كەسٸبي قاداعالاۋ جٷرگٸزۋدٸڭ ورنىنا, اقتٶبە وبلىستىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ تٶرايىمى, ونىڭ ٷستٸنە ۆالەريي ياكۋبەنكونىڭ جۇبايى, رايسا ياكۋبەنكو, كەسٸبي زاڭگەر رەتٸندە زاڭ بۇزۋشىلىقتى كٶرە تۇرا, 18 جىل بويى وسىعان كٶز جۇمىپ, ٶزٸ دە زاڭ بۇزۋشىلىققا تٸكەلەي قاتىسىپ كەلگەن. تەك, ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنٸڭ تٸكەلەي ارالاسۋىنىڭ ارقاسىندا عانا ۆالەريي ياكۋبەنكو ەكٸمشٸلٸك جازاعا تارتىلىپ, ليتسەنزيياسىنان ايىرىلعان.
سونىمەن قاتار, قولىمىزدا بار مەلٸمەتكە ساي, ەلٸمٸزدە 2016 جىلى
400-دەن اسا, 2017 جىلى 600-دەن اسا, 2018 جىلدىڭ 10 ايىنىڭ ٸشٸندە 527 قوس ازاماتتىق فاكتٸلەرٸ انىقتالعان. ال, بۇل تسيفرلاردىڭ ٸشٸندە قانشا مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر نەمەسە مەملەكەتتٸك بيلٸك فۋنكتسييالارىن جٷزەگە اسىراتىن ٶكٸلدەر بار ەكەندٸگٸن بٸر قۇداي بٸلەدٸ. اشىق اقپارات كٶزدەرٸنەن مۇنداي مەلٸمەتتٸ تاپپادىق.
كٶپتەگەن ەلدەردە سول ەلدٸڭ ازاماتتىعىن قابىلداۋ كەزٸندە انت بەرۋ رەسٸمٸ قاراستىرىلعان. مىسالى, امەريكا قۇراما شتاتتارىندا ازاماتتىق الۋ ٷشٸن بەرٸلەتٸن انتتا «مەن وسى كٷنگە دەيٸن ازامات بولعان كەز كەلگەن مەملەكەتكە ادالدىقتان مٷلدەم باس تارتامىن, قولىما قارۋ الىپ قۇراما شتاتتار جاعىندا شايقاسامىن» دەگەن سٶزدەر بار.
وسىنداي سٶزدەردەن كەيٸن, شەتەلدٸك ازاماتتىعى بار ادام قالايشا ەلٸمٸزگە قىزمەت ەتەدٸ, اتا زاڭىمىزدى مٸسە تۇتىپ, وتانداستارىنىڭ كٶزٸنە قالاي قارايدى?
مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ٸستەگەن, تەجٸريبەلٸ, زاڭدى بەس ساۋساقتاي بٸلەتٸن, قالتاسىندا باسقا ەلدٸڭ تٶلقۇجاتى بار ادام قاي ەلدٸڭ سويىلىن سوعارى بەلگٸسٸز.
جوعارىدا ايتىلعاندى قورىتا كەلە, «اق جول» فراكتسيياسى:
1. مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ, بيلٸك ٶكٸلٸنٸڭ فۋنكتسييالارىن جٷزەگە اسىراتىن ادامداردىڭ (ادۆوكاتتاردىڭ, نوتاريۋستاردىڭ, سوت ورىنداۋشىلاردىڭ جەنە ت.ب ), قوس ازاماتتىعى بار-جوقتىعىنا تيٸستٸ تەكسەرۋ جٷرگٸزۋدٸ;
2. جوعارىدا اتالعان تۇلعالاردىڭ قوس ازاماتتىعى ٷشٸن قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ەنگٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋدى;
3. قازاقستان پاسپورتىن العان كەزدە قازاقستان ازاماتىنىڭ انتىنىڭ مەتٸنٸ مەن رەسٸمٸن زاڭمەن بەكٸتۋدٸ;
4. جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن ٶرەسكەل زاڭ بۇزۋشىلىققا جول بەرٸپ قانا قويماي, وعان تٸكەلەي قاتىسقان اقتٶبە وبلىستىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ تٶرايىمىن لاۋازىمىنان ايىرىپ, جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋدى سۇرايمىز.
قۇرمەتپەن,
«اق جول» قدپ فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ جۇمىستارى اياسىندا 2018 جىلعى 14 قاراشا ساعات 11.00-دە (استانا ۋاقىتى بويىنشا) رەسپۋبليكا بويىنشا لاتىن گرافيكاسى نەگٸزٸندەگٸ «جالپىحالىقتىق ديكتانت» ٶتتٸ.
مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپاراتى بويىنشا, رەسپۋبليكالىق اكتسييا ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸن قامتيدى جەنە وعان شامامەن 2 ملن.قازاقستاندىق قاتىسادى. ديكتانت بٸر ۋاقىتتا رەسپۋبليكا بويىنشا ٶڭٸرلەردەگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ باسقارمالارى دايىنداعان ارنايى اۋديتورييالاردا ٶتكٸزٸلەدٸ.
سونداي-اق قاشىقتىقتان قاتىسۋعا نيەت بٸلدٸرگەن رەسپۋبليكا تۇرعىندارى ٷشٸن ديكتانتتى تىڭداۋ ساعات 11.00-دە (استانا ۋاقىتى بويىنشا) «قازاق راديوسى», «شالقار» راديولارىنىڭ تٸكەلەي ەفيرٸندە جەنە emle.kz, tilalemi.kz سايتتارىندا قولجەتٸمدٸ بولادى.
جالپىرەسپۋبليكالىق اكتسييا جاڭا قازاق ەلٸپبيٸن ناسيحاتتاۋعا, لاتىننەگٸزدٸ قازاق ەلٸپبيٸن پراكتيكالىق تۇرعىدان مەڭگەرۋگە داعدىلاندىرۋعا باعىتتالعان.
شاراعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلى قاتىسىپ, جالپىحالىقتىق ديكتانت قاتىسۋشىلارعا سەتتٸلٸك تٸلەدٸ.
قۇرمەتتٸ قاۋىم!
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن كيريلليتسادان لاتىن قارپٸنە كٶشٸرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن بارشا حالىق ىستىق ىقىلاسپەن قابىلدادى. بۇل ەلٸمٸزدەگٸ ەرەكشە ماڭىزدى شەشٸمدەرٸنٸڭ بٸرٸ بولدى.
رۋحاني جاڭعىرۋ – بۇل تٶل ەدەبيەتٸمٸزدٸ, مەدەنيەتٸمٸزدٸ جاڭعىرتۋ, ۇلتتىق سانانى وياتۋ.
ەلٸپبيدٸڭ العاشقى نۇسقاسىنا قوعام اراسىنداعى تالقىلاۋدان كەيٸن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ, 2018 جىلعى 19 اقپانداعى №637 جارلىعىمەن جاڭا رەداكتسيياداعى ەلٸپبي نۇسقاسى بەكٸتٸلدٸ.
جازۋدى جاڭا ەلٸپبيگە كٶشٸرۋدٸڭ مەدەني-ەلەۋمەتتٸك, لينگۆيستيكالىق, ەكونوميكالىق, ساياسي, اقپاراتتىق, پەداگوگيكالىق سەبەپتەرٸ بار. وسى ورايدا, قازاق جازۋىن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ دە مەزگٸلٸ جەتكەن مەسەلە ەكەنٸن قازٸرگٸ قازاقستان قوعامىندا بولىپ جاتقان تالقىلاۋلار كٶرسەتٸپ وتىر.
بٷگٸنگٸ «جالپىحالىقتىق ديكتانتتى» ۇيىمداستىرۋداعى ماقساتىمىز - رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنا جاڭا ەلٸپبيدە تاڭبا عانا اۋىساتىنىن, قازاق دىبىستارى سول كٷيٸندە قالاتىنىن تٷسٸندٸرۋ, جازۋ داعدىسىنا بەيٸمدەلۋ.
ديكتانتتىڭ ەرەكشەلٸگٸ سول رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىق ازاماتتاردىڭ قاتىسۋ ەركٸندٸگٸندە.
حالىق پراكتيكالىق تۇرعىدا سەزٸنگەندە عانا الدىمىزدا تۇرعان قازاق ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ جۇمىستارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸنەدٸ.
وسى جالپىحالىقتىق شاراعا بەرٸمٸز ات سالىسىپ, جاڭا تاڭبالارمەن جازۋىمىزدى باستايىق!
سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ جالپىحالىقتىق ديكتانتتى ٶتكٸزۋ باستاماسىن بەلگٸلٸ قوعام قايراتكەرلەرٸ, جازۋشىلار, عالىمدار, سپورتشىلار, سونىمەن قاتار مەدەنيەت جەنە ٶنەر سالاسىنىڭ تۇلعالارى دا قولداپ وتىر.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحاناسىندا ديكتانتقا بەلگٸلٸ قوعام قايراتكەرٸ, اقىن-جازۋشىلار روزا مۇقانوۆا, قونىسباي ەبٸلوۆ, قازاقستاندىق ەرتٸستەر مايرا مۇحامەدقىزى تۇرار ەلٸپباەۆ, نۇربولات ارزاماس, باقتييار ادامجان, سپورتشىلاردان ۇلان رىسقۇل, سەرٸك اقتاەۆ, ايبەك ورالباي, ەيگەرٸم ەبٸلقادىروۆا جەنە باسقا دا بەلگٸلٸ مەدەنيەت جەنە ٶنەر قايراتكەرلەرٸ قاتىسادى.
ديكتانتتىڭ تاقىرىبى – «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى. مەتٸن 80-گە جۋىق سٶزدەن تۇرادى. ديكتانت اياقتالعاننان سوڭ مەتٸننٸڭ جازباشا نۇسقاسى emle.kz, tilalemi.kz سايتتارىندا جارييالانىپ, ەر قاتىسۋشى ٶزٸنٸڭ جاڭا قازاق ەلٸپبيٸن مەڭگەرۋ دەڭگەيٸن تەكسەرە الادى.
