قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكت قايدا بارادى?

بٷگٸندە جاساندى ينتەللەكت ەلەمدٸ جاۋلاپ بارا جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ال قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكت قايدا بارادى? Ult.kz پورتالى 2024 جىلى ەلٸمٸزدٸ بولاشاقتا نە كٷتٸپ تۇرعانىن انىقتاپ كٶردٸ. بەلگٸلٸ بولعانىنداي, ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە ادامنىڭ جاساندى ينتەللەكتپەن ەرەكەتتەسۋٸن رەتتەيتٸن ناقتى ەرەجەلەر ەلٸ جاسالماعان.

جاساندى ينتەللەكت رەسۋرستاردى اۆتوماتتاندىرۋعا, وڭتايلاندىرۋعا جەنە كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋگە مٷمكٸندٸكتەر جاسايدى. مىسالى, مەديتسينادا, اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸندە جەنە قارجى سەكتورىندا جاساندى ينتەللەكت پروتسەستەردٸ جىلدامداتادى, دياگنوستيكالىق دەلدٸكتٸ جاقسارتادى, قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتەدٸ جەنە رەسۋرستاردى باسقارۋدى وڭتايلاندىرادى.

بٷگٸندە جاساندى ينتەللەكت بالالارداعى اۋتيزمدٸ ولاردىڭ كٶزدەرٸ ارقىلى انىقتاۋعا ٷيرەتٸلدٸ.

ەكٸنشٸدەن, ونى پايدالانۋ قاۋٸپسٸزدٸك, قۇپييالىلىق جەنە ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك مەسەلەلەرٸن كٶتەرۋٸ مٷمكٸن. كەيبٸر ايماقتاردا جاساندى ينتەللەكتٸنٸ پايدالانۋ ادامداردى جۇمىس سالاسىندا اۋىستىرۋ مەسەلەسٸن كٶتەرەدٸ. كەيبٸر ساراپشىلار جاساندى ينتەللەكتتٸڭ دامۋى جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋىنا جەنە ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق تەڭگەرٸمسٸزدٸككە ەكەلۋٸ مٷمكٸن دەپ سانايدى.

جي قالاي قولدانىلادى جەنە نەگە ەسەر ەتەدٸ?

سوڭعى جىلدارى جاساندى ينتەللەكت پەن نەيروندىق جەلٸلەردٸ دامىتۋ تۋرالى كٶبٸرەك ايتىلىپ جٷر. ديپلومىن ChatGPT جازعان رەسەيلٸك ستۋدەنتتەن قىزۋ پٸكٸرتالاس باستالدى. جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا ەۋروپادا جاساندى ينتەللەكت تۋرالى ەلەمدەگٸ العاشقى زاڭ قابىلداناتىنى بەلگٸلٸ بولدى. كٷشٸنە ەنۋ ٷشٸن قۇجاتتى ەۋروپارلامەنت پەن ەو ەلدەرٸنٸڭ ەرقايسىسى ماقۇلداۋى كەرەك.

نەيروندىق جەلٸلەر مەن جاساندى ينتەللەكت تاقىرىبى 2023 جىلدىڭ اقپان-ناۋرىز ايلارىندا تالقىلاۋدىڭ شىڭىنا جەتتٸ. شامامەن وسى ۋاقىتتا الماتىدا سٶيلەگەن قىرعىزستان پرەمەر-مينيسترٸ اقىلبەك جاپاروۆ ٶز سٶزٸن ٸشٸنارا ChatGPT نەيروندىق جەلٸسٸ جاساعانىن مويىندادى.

قازاقستاندا جاساندى ينتەللەكت قىزمەتٸن رەتتەيتٸن زاڭ ەلٸ جوق. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلٸمٸزدە جاساندى ينتەلەكتٸنٸ دامىتۋ تاقىرىبىن بٸرنەشە رەت كٶتەرٸپ, تٸپتٸ بۇل سالانى جەكە باقىلاۋعا الۋعا, شەتەلدٸك جەنە وتاندىق ماماندارمەن كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋگە, جٷكتەلگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋعا ۋەدە بەردٸ.

قازاقستاندا دەپۋتاتتار دا جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنۋدە. مىسالى, قاراشا ايىندا جاساندى ينتەلەكت اگرارلىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ كوميتەت وتىرىسىنىڭ بٸرٸنٸڭ قورىتىندىسىن شىعاردى. تٸپتٸ قاتىسۋشىلارعا ۇسىنىستارىن دا بەردٸ.

تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ باعدات مۋسين قازاقستاندىقتارعا قۇجاتتاردى ٶڭدەۋگە كٶمەكتەسۋ ٷشٸن نەيروندىق جەلٸلەر ەنگٸزٸلٸپ جاتقانىن مەلٸمدەدٸ.

ال جاڭا وقۋ جىلىندا عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەكتٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى بارلىق ستۋدەنتتەر جاساندى ينتەللەكت كۋرسىنان ٶتۋگە مٸندەتتٸ. ول بارلىق وقۋ ورىندارىنىڭ نەگٸزٸنە اينالادى.

جاساندى ينتەللەكت جەنە ادام

IT سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ ٶزەكتٸ مەسەلە بولىپ تابىلادى. ەگەر اقش-تا ولار وعان ساقتىقپەن قارايتىن بولساق, قازاقستاندا ولار ەلٸ دە قىزىعۋشىلىقپەن قارايدى. ساراپشى نۇرسۇلتان نۇرلانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا جەنە تمد-نىڭ باسقا ەلدەرٸندە IT ماماندارى جاساندى ينتەللەكتكە تەحنيكالىق, كەسٸبي قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا.

«ەگەر جاساندى ينتەللەكت تۋرالى باتىستىڭ پٸكٸرٸنە قاراساق, جاساندى ينتەللەكت ادامنىڭ ورنىن اۋىستىراتىنىنا سەنەدٸ. ياعني, گەومەترييالىق تۇرعىدان العاندا, پروگرەسسييا ەرتٷرلٸ دەرەكتەر ٷلگٸلەرٸن جاسايدى. قازاقستاندا جەنە تمد-نىڭ باسقا ەلدەرٸندە IT ماماندارى جاساندى ينتەللەكتكە تەحنيكالىق, كەسٸبي قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. بٸز جاساندى ينتەللەكت تۋرالى سونشالىقتى ماقتانبايمىز, بٸز ەرتٷرلٸ قىزمەت سالالارىنا قانداي دا بٸر جولمەن كٶمەكتەسۋ, جۇمىستى جەڭٸلدەتۋ, ادامنىڭ كٷندەلٸكتٸ, قولمەن جۇمىس ٸستەۋٸن جەڭٸلدەتۋ ٷشٸن كٶبٸرەك وقيمىز. سوندىقتان جاساندى ينتەللەكت ادامدى اۋىستىرادى دەگەن مۇنداي قورقىنىش جوق», – دەيدٸ ساراپشى.

دەگەنمەن ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى 10 جىلدا تەحنولوگييالىق سالادا بٸرشاما تٶڭكەرٸس بولادى, جاساندى ينتەللەكتتٸڭ جاڭا ەزٸرلەمەلەرٸ كٶبٸرەك شىعادى.

«يە, كەيبٸر ماماندىقتار ەندٸ ٶتە قاجەت بولمايدى. مەن ولار ٶلەدٸ دەپ ايتپايمىن, بٸراق ادام نازارى بۇدان بىلاي قاجەت بولمايدى. مىسالى, قازٸردٸڭ ٶزٸندە قازاقستاندا مرت جەنە كت سۋرەتتەرٸن وقۋعا جەنە پاتسيەنتتەرگە الدىن الا دياگنوز قويۋعا قابٸلەتتٸ جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارى قولدانىلىپ جاتىر. ەگەر مۇنداي تەجٸريبە كەڭٸنەن تارالسا, دەرٸگەرلەر سۋرەتتەردٸ وقۋ قاجەتتٸلٸگٸنەن قۇتىلۋى مٷمكٸن. جاڭا تەحنولوگييالار ديزاينەرلەر مەن يلليۋستراتورلاردى دا الماستىرا الادى», – دەپ سانايدى ساراپشى.

سونىمەن قاتار, ماماننىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸر ديزاينەرلەر, يلليۋستراتورلارعا سۇرانىس ازايۋى مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ ونى جاساندى ينتەللەكت جاسايدى.

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكت ەسەپشٸلەردٸڭ, تۇتىنۋشىلارعا قىزمەت كٶرسەتۋ مەنەدجەرلەرٸنٸڭ (تەلەفون وپەراتورلارىنىڭ), كوررەكتورلاردىڭ, كوپيرايتەرلەردٸڭ, اۋدارماشىلاردىڭ, تٸپتٸ تاكسي جٷرگٸزۋشٸلەرٸنٸڭ جۇمىسىن وڭاي اتقارا الادى.

«جاساندى ينتەللەكت كٷن سايىن ٷيرەنەدٸ. ول قازٸر ٶتە ٷلكەن كٶلەمدەگٸ اقپاراتتى قورىتادى. ال سٸز بۇل پروتسەستەردٸ ەندٸ سەزبەيسٸز. بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكتٸمەن ٶزارا ەرەكەتتەسۋدٸ ٷيرەنٸپ, وعان تاپسىرمالاردى دۇرىس قوياتىن ماماندار باعالانادى. ەندٸ جاڭا شىندىققا بەيٸمدەلٸپ, جاڭا ماماندىق تۋرالى ويلاناتىن ۋاقىت كەلدٸ.مەنٸڭ ويىمشا, جاساندى ينتەللەكت تۋرالى اقپاراتتى وقىپ شىعۋ ٶتە ماڭىزدى, ونى سٸزدٸڭ قىزمەت سالاسىڭىزبەن قانداي دا بٸر جولمەن بايلانىستىرىپ كٶرٸڭٸز. جاساندى ينتەللەكت سٸزدٸڭ سالاڭىزعا قالاي كٶمەكتەسەتٸنٸن تٷسٸنۋگە تىرىسىڭىز. بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكت تاپسىرمالارىن دۇرىس قويا الاتىن, جاساندى ينتەللەكت تٷزەتۋدٸ قاجەت ەتپەي ٶتە دەل سۇرانىس پەن ٶنٸمدٸ شىعاراتىن بولادى», – دەيدٸ مامان.  

ساراپشى مامان بالالارى بار جەنە جوعارى بٸلٸم الۋدى جوسپارلاپ جٷرگەن قازاقستاندىقتارعا IT جەنە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ ٷيرەنۋ تۋرالى ويلانۋعا كەڭەس بەرەدٸ. سونداي-اق, جاساندى ينتەللەكت جىلدام قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقاندىقتان, جاڭارىپ وتىرۋ ٷشٸن كٶبٸرەك زەرتتەۋ جۇمىستارىن وقۋ ماڭىزدى.

ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, بٷگٸندە جاساندى ينتەللەكت ەلەمدٸ جاۋلاپ بارا جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ال قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكت قايدا بارادى? Ult.kz پورتالى 2024 جىلى ەلٸمٸزدٸ بولاشاقتا نە كٷتٸپ تۇرعانىن انىقتاپ كٶردٸ. بەلگٸلٸ بولعانىنداي, ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە ادامنىڭ جاساندى ينتەللەكتپەن ەرەكەتتەسۋٸن رەتتەيتٸن ناقتى ەرەجەلەر ەلٸ جاسالماعان.