قازاق تٸلٸ ۇبت-دان الىنىپ تاستالعان

قازاق تٸلٸ ۇبت-دان الىنىپ تاستالعان

ۇلتتىق تەست ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رامازان ەلٸمقۇلوۆ ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋدەن «قازاق تٸلٸ» پەنٸنٸڭ جوق ەكەنٸن رەسمي مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

وسىلايشا, رامازان ەلٸمقۇلوۆتىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋدٸڭ رەسمي بەكٸتٸلگەن جاڭا فورماتىندا «ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق», «وقۋ ساۋاتتىلىعى» جەنە «قازاقستان تاريحى» اتتى ٷش پەن مٸندەتتٸ پەن بولىپ قالعان جەنە 2 بەيٸندٸك پەن قوسىلعان. ونىڭ ايتۋىنشا,  «قازاق تٸلٸنٸڭ» سۇراقتارى «وقۋ ساۋاتتىلىعى» دەگەن پەننٸڭ ٸشٸندە ٸشٸنارا كەزدەسەدٸ. ال, انا تٸلٸ مەكتەپتەگٸ قورىتىندى اتتەستاتسييادا قالعان.

ەسكە سالا كەتەيٸك, بلوگەرلەرگە ارنالعان جيىنعا بٸر دە بٸر بۇقارالىق اقپارات قۇرالى شاقىرىلماعان بولاتىن. «قازاقپارات» اگەنتتٸگٸنٸڭ تٸلشٸلەرٸ وسىنداي ماڭىزدى تاقىرىپ تالقىلاناتىن جيىن تۋرالى ەستٸگەن سوڭ, ۇلتتىق تەستٸلەۋ ورتالىعىنا بارعان ەكەن.

«مەن ورىس مەكتەبٸندە وقيمىن دەلٸك. سوندا, ەندٸ ماعان ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋدە قازاق تٸلٸن تاپسىرۋ مٸندەتتٸ ەمەس پە?» دەگەن جۋرناليستٸڭ سۇراعىنا بٸلٸم مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ «مٸندەتتٸ ەمەس» دەپ جاۋاپ بەرگەن.

«بۇرىن ورىس مەكتەبٸندە وقيتىندار قازاق تٸلٸن تاپسىرعانىمەن, ونىڭ بالى وقۋعا تٷسەردە سانالمايتىن. مەن سٸزدەرگە ايتايىن, قازاق تٸلٸ بۇرىن دا  فورمالدٸ تٷردە عانا تاپسىرىلدى. ەندٸ قازٸر مٷلدە الىپ تاستادىق. قازاق تٸلٸ مەكتەپ دەڭگەيٸندەگٸ ەمتيحاندا قالدى», - دەيدٸ بٸلٸم مينيسترلٸگٸ جوعارى جەنە جوعارعى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى دارحان احمەتزاكيەۆ.

«قازٸر ورىس مەكتەبٸندە قازاق تٸلٸ, قازاق مەكتەبٸندە ورىس تٸلٸ وقىتىلادى. قورىتىندى اتتەستاتسييادا بۇل ەكٸ پەن دە قالدى. قورىتىندى اتتەستاتسييادا  ورىس تٸلٸندە وقىعاندار قازاق تٸلٸنەن ەسسە جازادى. بۇرىن دا بٸرىڭعاي ۇلتتىق تەستٸلەۋدە قازاق تٸلٸنٸڭ بالى سانالمايتىن. ەندٸ جاڭا فورماتتا قازاق تٸلٸ اتتەستات الۋعا تاپسىرىلاتىن بەس ەمتيحاننىڭ ٸشٸندە بار. ەسسەنٸ ٷش ساعات جازادى. ورىس تٸلٸندە وقىسا - ورىس تٸلٸندە, قازاق مەكتەبٸندە وقىسا - قازاق تٸلٸندە جازادى», - دەيدٸ بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ مەكتەپكە دەيٸنگٸ جەنە ورتا بٸلٸم دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى  جاڭىل جونتاەۆا.

«قازاق تٸلٸن نەگە ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋگە مٸندەتتٸ پەن ەتٸپ ەنگٸزبەيمٸز? مىسالى, انگلييانىڭ جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسۋ ٷشٸن «IELTS», اقش-تىڭ  وقۋ ورنىنا تٷسۋ ٷشٸن  «TOEFL», فرانتسييانىڭ وقۋ ورنىنا تٷسۋ ٷشٸن «Delta» تاپسىرماساق,  ياعني, سول ەلدٸڭ تٸلٸن تەكسەرەتٸن تەست تاپسىرماساڭىز, ول ەلدٸڭ جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسە المايسىز. سوندا, بٸزدٸڭ ەلدە قالاي?», - دەگەن سۇراق تا قويىلدى. بۇعان جاڭىل جونتاەۆا: «قازٸر بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸزدە 82 پايىزدان استامى قازاق مەكتەپتەرٸ. تٸپتٸ ورىس مەكتەپتەرٸ جوق ايماقتار بار. سونى دۇرىس تٷسٸنٸڭٸزدەر. اتتەستاتتا قالدىردىق قوي, ونىڭ ورتاشا باعاسى دا ىقپال ەتەدٸ... وقۋ ساۋاتتىلىعىن تاپسىرادى...»,-دەپ قىسقا قايىرا جاۋاپ بەردٸ.

«ال, سٸزدەر سوندا قازاق تٸلٸن ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋگە مٸندەتتٸ پەن رەتٸندە قوسىلعانىن قالايسىزدار ما?  جارايدى, قازٸر بٸز قازاق تٸلٸن تەستكە مٸندەتتٸ پەن ەتٸپ ەنگٸزەيٸك. سوندا, ول قازاق تٸلٸنٸڭ ساپاسىنا ەسەر ەتەدٸ دەپ ويلايسىزدار ما? ەسەر ەپتەيدٸ. ەگەر بٸز قازاق تٸلٸن ەمتيحانعا كٸرگٸزسەك, ول ەسەر ەتەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەتٸن شىعارسىزدار, بٸراق, ول ەسەر ەتپەيدٸ. يدەولوگييانى دۇرىستاۋ كەرەك  مەكتەپتە وقىعان جىلدار بويى قازاق تٸلٸن دۇرىستاپ وقۋ كەرەك. ەگەر بەسٸنشٸ كلاستا وقيتىن بالا قازاق تٸلٸن بٸلمەسە, 11 سىنىپتا تەست كٸرگٸزۋ ارقىلى قازاق تٸلٸنٸڭ ساپاسىن ارتتىرامىز دەگەندەرٸڭٸز سەيكەس كەلمەيدٸ», - دەدٸ دارحان احمەتزەكيەۆ.

ايتا كەتەيٸك, بۇل جاڭا فورمات 2017 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان ەنگٸزٸلدٸ.