Ulttyq test ortalyǵynyń direktory Ramazan Álimqulov Ulttyq biryńǵai testileýden «Qazaq tili» pániniń joq ekenin resmi málim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
Osylaisha, Ramazan Álimqulovtyń sózine qaraǵanda, Ulttyq biryńǵai testileýdiń resmi bekitilgen jańa formatynda «Matematikalyq saýattylyq», «Oqý saýattylyǵy» jáne «Qazaqstan tarihy» atty úsh pán mindetti pán bolyp qalǵan jáne 2 beiindik pán qosylǵan. Onyń aitýynsha, «Qazaq tiliniń» suraqtary «Oqý saýattylyǵy» degen pánniń ishinde ishinara kezdesedi. Al, ana tili mekteptegi qorytyndy attestatsiiada qalǵan.
Eske sala keteiik, blogerlerge arnalǵan jiynǵa bir de bir buqaralyq aqparat quraly shaqyrylmaǵan bolatyn. «QazAqparat» agenttiginiń tilshileri osyndai mańyzdy taqyryp talqylanatyn jiyn týraly estigen soń, Ulttyq testileý ortalyǵyna barǵan eken.
«Men orys mektebinde oqimyn delik. Sonda, endi maǵan ulttyq biryńǵai testileýde qazaq tilin tapsyrý mindetti emes pe?» degen jýrnalistiń suraǵyna Bilim ministrliginiń ókilderi «mindetti emes» dep jaýap bergen.
«Buryn orys mektebinde oqityndar qazaq tilin tapsyrǵanymen, onyń baly oqýǵa túserde sanalmaityn. Men sizderge aitaiyn, qazaq tili buryn da formaldi túrde ǵana tapsyryldy. Endi qazir múlde alyp tastadyq. Qazaq tili mektep deńgeiindegi emtihanda qaldy», - deidi Bilim ministrligi Joǵary jáne joǵarǵy oqý ornynan keiingi bilim berý departamentiniń direktory Darhan Ahmetzakiev.
«Qazir orys mektebinde qazaq tili, qazaq mektebinde orys tili oqytylady. Qorytyndy attestatsiiada bul eki pán de qaldy. Qorytyndy attestatsiiada orys tilinde oqyǵandar qazaq tilinen esse jazady. Buryn da Biryńǵai ulttyq testileýde qazaq tiliniń baly sanalmaityn. Endi jańa formatta qazaq tili attestat alýǵa tapsyrylatyn bes emtihannyń ishinde bar. Esseni úsh saǵat jazady. Orys tilinde oqysa - orys tilinde, qazaq mektebinde oqysa - qazaq tilinde jazady», - deidi Bilim jáne ǵylym ministrligi mektepke deiingi jáne orta bilim departamentiniń direktory Jańyl Jontaeva.
«Qazaq tilin nege ulttyq biryńǵai testileýge mindetti pán etip engizbeimiz? Mysaly, Angliianyń joǵary oqý ornyna túsý úshin «IELTS», AQSh-tyń oqý ornyna túsý úshin «TOEFL», Frantsiianyń oqý ornyna túsý úshin «Delta» tapsyrmasaq, iaǵni, sol eldiń tilin tekseretin test tapsyrmasańyz, ol eldiń joǵary oqý ornyna túse almaisyz. Sonda, bizdiń elde qalai?», - degen suraq ta qoiyldy. Buǵan Jańyl Jontaeva: «Qazir bizdiń memleketimizde 82 paiyzdan astamy qazaq mektepteri. Tipti orys mektepteri joq aimaqtar bar. Sony durys túsinińizder. Attestatta qaldyrdyq qoi, onyń ortasha baǵasy da yqpal etedi... Oqý saýattylyǵyn tapsyrady...»,-dep qysqa qaiyra jaýap berdi.
«Al, sizder sonda qazaq tilin ulttyq biryńǵai testileýge mindetti pán retinde qosylǵanyn qalaisyzdar ma? Jaraidy, qazir biz qazaq tilin testke mindetti pán etip engizeiik. Sonda, ol qazaq tiliniń sapasyna áser etedi dep oilaisyzdar ma? Áser epteidi. Eger biz qazaq tilin emtihanǵa kirgizsek, ol áser etedi dep úmittenetin shyǵarsyzdar, biraq, ol áser etpeidi. Ideologiiany durystaý kerek mektepte oqyǵan jyldar boiy qazaq tilin durystap oqý kerek. Eger besinshi klasta oqityn bala qazaq tilin bilmese, 11 synypta test kirgizý arqyly qazaq tiliniń sapasyn arttyramyz degenderińiz sáikes kelmeidi», - dedi Darhan Ahmetzákiev.
Aita keteiik, bul jańa format 2017 jyldyń 1 qańtarynan engizildi.
