Jiynda Bala quqyqtary jónindegi ýákil – Quryltai Tóraǵasynyń orynbasary Dinara Zákievanyń, Bas Prokýrordyń birinshi orynbasary Jandos Ómirálievtiń, Oqý-aǵartý ministri Juldyz Súleimenovanyń, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Asqarbek Ertaevtyń, Densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarovanyń baiandamalary tyńdaldy, dep habarlaidy ult.kz.
Keńeste eń aldymen Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen qabyldanǵan 2026-2030 jyldarǵa arnalǵan «Qazaqstan balalary» birtutas tujyrymdamasyn tiimdi iske asyrý máseleleri talqylandy.
Vitse-Prezident balalardyń tolyqqandy damýyna jan-jaqty jaǵdai jasaý Memleket basshysy ustanyp otyrǵan baǵdardyń negizgi baǵytynyń biri ekenin atap ótti.
– Prezident bastamasymen balalardyń quqyqtaryn qorǵaý, qaýipsizdigin qamtamasyz etý, bilim berý sapasyn arttyrý, densaýlyǵyn saqtaý, áleýmettik qoldaý kórsetý, óskeleń urpaqty konstitýtsiialyq qundylyqtar rýhynda tárbieleý baǵytynda tutas sharalar kesheni júzege asyrylýda, – dedi Erlan Qarin.
Vitse-Prezident «Ulttyq qor – balalarǵa» prezidenttik baǵdarlamasy aiasynda úsh jyl ishinde 7 millionnan astam balaǵa 2,5 milliard dollardan astam qarajat aýdarylǵanyn eske saldy. Sondai-aq Prezident bastamalaryn iske asyrý nátijesinde sońǵy 7 jylda elimizde 1 millionnan astam oqýshyǵa arnalǵan 1342 mektep salyndy.
Sońǵy úsh jylda Memleket basshysynyń bastamasymen balalardyń quqyqtary men múddelerin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan 11 zań qabyldandy. Onyń negizgileriniń biri – 2024 jyly qabyldanǵan áielderdiń quqyqtary men balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý týraly zań. Osy zańǵa sáikes, aldyn alý sharalary engizilip, zorlyq-zombylyqtyń barlyq túrine jaza qatańdatyldy, sondai-aq býllingke qatysty jaýapkershilik belgilendi.
Qabyldanǵan zańnamalyq sharalar nátijesinde kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty qylmystyq quqyq buzýshylyqtar sany azaidy. Atap aitqanda, 2024 jylmen salystyrǵanda asa aýyr qylmystar sany 45 paiyzǵa, al jasóspirimderdi jynystyq qatynasqa túsýge májbúrleý qylmystarynyń sany 10 paiyzǵa tómendedi. Sonymen qatar kámeletke tolmaǵandar tarapynan jasalatyn qylmystardyń da 10 paiyzǵa azaiǵany baiqalyp otyr.
Óńirlerde Bala quqyqtary jónindegi ýákildiń ókildikteri jumys isteidi, bala quqyqtary jónindegi basqarmalar quryldy, qorǵanshylyq organdarynyń shtat sany ulǵaiyp keledi. Qalalar men aýdandarda 160 Otbasyn qoldaý ortalyǵy ashyldy.
Mektepterge memlekettik «111» bailanys ortalyǵynyń QR-kodtary ornatyla bastaǵan 2024 jyldan beri balalar psihologtary 186 myńnan astam habarlama men 6 700 qońyraý qabyldaǵan. 9 myń jaǵdai boiynsha ómirlik qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan balalarǵa kómek kórsetildi, al 73 jaǵdaida sýitsidtiń aldyn alýǵa múmkindik týdy.
Máselelerdiń taǵy bir bóligi inkliýzivti saiasat máselelerine arnaldy. Qazirgi ýaqytta Prezident tapsyrmasy boiynsha Quryltai depýtattary múmkindigi shekteýli balalardy keshendi qoldaýdy retteitin zań jobasyn ázirleýde.
– Zańnamalyq normalardyń deklarativtik sipatta bolmaǵany, balalardy qoldaý júiesin jaqsartýdy, olardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etetin naqty tetikterdi kózdeýi, sondai-aq ýákiletti memlekettik organdar arasyndaǵy ózara is-qimyldy dál aiqyndaýy asa mańyzdy, – dedi Erlan Qarin.
Buǵan qosa Vitse-Prezident múmkindigi shekteýli jandardy kemsitýdiń aldyn alýǵa jáne oǵan jol bermeýge baǵyttalǵan zańnamalyq normalardy ázirleý qajet ekenine nazar aýdardy.
Jiyn sońynda Erlan Qarin balalardyń quqyqtary men múddelerin qamtamasyz etý ishki saiasi jumystardyń basym baǵyty retinde erekshe baqylaýda bolatynyn atap ótti. Osyǵan bailanysty Prezident bastamalarynyń iske asyrylý barysy respýblikalyq keńeste keminde eki aida bir ret júieli ári turaqty túrde qaralatyn bolady. Sondai-aq Vitse-Prezident balalardyń quqyǵyn qorǵaý salasynda Memleket basshysy júktegen tapsyrmalardyń oryndalýyna óńirlik deńgeide ai saiyn monitoring júrgizýdi tapsyrdy.
