Foto: © Sputnik / Abzal Kaliev
2023 jyldyń 11 aiynda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan 1,2 mln adam jalpy somasy 682,6 mlrd teńgege áleýmettik tólemder aldy, bul 2022 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 72%-ǵa artyq, dep habarlaidy "Ult aqparat" Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligine silteme jasap.
"Eńbekke qabilettiliginen aiyrylý jaǵdaiyna MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem biýdjet qarajaty esebinen múgedektigi boiynsha beriletin memlekettik áleýmettik járdemaqyǵa qosymsha taǵaiyndalady. MÁSQ-tan taǵaiyndalatyn tólem jalpy eńbekke qabilettiliginen aiyrylý dárejesin 30%-dan 100%-ǵa deiin meditsinalyq-áleýmettik saraptama belgilegen kezeńge tólenedi jáne eńbek qyzmetin jalǵastyrýyna qaramastan júrgiziledi.
2023 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha MÁSQ-tan atalǵan tólemdi 35,1 mlrd teńge somasyna 99 myńǵa jýyq adam aldy, bul 2022 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 26%-ǵa artyq. Taǵaiyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri 46 681 teńgeni qurady.
Asyraýshysynan aiyrylý jaǵdaiy boiynsha áleýmettik tólem mindetti áleýmettik saqtandyrý júiesine qatysýshynyń asyraýynda bolǵan adamdarǵa biýdjet qarajaty esebinen tólenetin asyraýshysynan aiyrylý boiynsha memlekettik áleýmettik járdemaqyǵa qosymsha taǵaiyndalady. MÁSQ-tan beriletin tólem asyraýyndaǵy adamdar 18 jasqa tolǵanǵa deiin, al kúndizgi oqý nysany boiynsha 23 jasqa deiin júzege asyrylady" - delingen habarlamada.
Vedomstvo málimetinshe, osy jyldyń 11 aiynda atalǵan tólemdi asyraýshysynan aiyrylǵan 63,4 myń otbasy 24,3 mlrd teńge somaǵa aldy, bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 25%-ǵa artyq. Taǵaiyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri 51 663 teńgeni qurady.
Jumysynan aiyrylý jaǵdaiy boiynsha áleýmettik tólem mindetti áleýmettik saqtandyrý júiesine qatysýshyǵa onyń jumystan shyǵý sebebine qaramastan taǵaiyndalady. Ony taǵaiyndaýdyń basty sharty – jumyssyz retinde tirkelý. Tirkelý arqyly qatysýshy áleýmettik tólemdi taǵaiyndaý quqyǵyna ie bolady. Tólem júiege qatysý ótiline bailanysty 1 aidan 6 aiǵa deiin taǵaiyndalady. Tólem mólsheri jumyssyz retinde tirkelgenge deiingi sońǵy 2 jyl ishinde MÁSQ-ke áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq tabysqa, júiege qatysý ótiline jáne 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap 40%-dan 45%-ǵa deiin arttyrylǵan kiristi almastyrý koeffitsientine bailanysty bolady.
2023 jyldyń 11 aiynda atalǵan tólem 44,5 mlrd teńge somasyna júzege asyryldy, ony 206,6 myń adam aldy, bul 2022 jyldyń uqsas kezeńindegi alýshylar sanynan 2 ese artyq. Ósim ótken jyldyń 1 qyrkúieginen bastap Otbasynyń tsifrlyq kartasyn engizýmen bailanysty, onyń sheńberinde jumysynan aiyrylý boiynsha tólem proaktivti túrde beriledi, tek tólem taǵaiyndaýǵa kelisimdi rastaý, sondai-aq azamattardan «Elektrondyq úkimet» portaly, «Elektrondyq eńbek birjasy» portaly jáne ekinshi deńgeili bankterdiń mobildi qosymshalary arqyly tólemge ótinishter berýdiń elektrondyq nysanyn talap etý jetkilikti. Taǵaiyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri shamamen 59 myń teńgeni qurady.
"Júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa bailanysty tabysynan aiyrylǵan jaǵdaida tólenetin áleýmettik tólem júktiligi jáne bosanýy boiynsha demalystyń barlyq kúnderine taǵaiyndalady. Tólem mólsheri júktilikke jáne bosanýǵa bailanysty demalys kúnine deiingi sońǵy 12 aida MÁSQ-ka áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq tabysqa jáne eńbekke jaramsyzdyq kúnderiniń sanyna bailanysty.
2023 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha atalǵan birjolǵy tólemdi jalpy somasy 323 mlrd teńgege 269,7 myń adam aldy, bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda somadan shamamen 2 ese artyq. Taǵaiyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri 1 236 567 teńgeni qurady.
Bir jarym jasqa deiingi bala kútimine bailanysty tabysynan aiyrylý jaǵdaiy boiynsha ai saiynǵy áleýmettik tólem mindetti áleýmettik saqtandyrý júiesine qatysýshyǵa bala týǵan kúninen bastap taǵaiyndalady. Tólem mólsheri sońǵy 2 jylda MÁSQ-ke áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq tabystyń 40% - yn quraidy. Eki jáne odan da kóp bala týǵan kezde tólem ár balaǵa jeke taǵaiyndalady.
2023 jylǵy qańtar-qarasha aralyǵynda bul tólem 289,4 myń adamǵa taǵaiyndaldy jáne ai saiynǵy ortasha tólem mólsheri 68 328 teńgeni qurady. Tólem 255,7 mlrd teńge somasyna júrgizildi, bul 2022 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 63% - ǵa artyq. Kórsetilgen tólemniń ósýi 2023 jylǵy qańtardan bastap tólem kezeńiniń bir jyldan bir jarym jylǵa deiin ulǵaiýymen bailanysty" - delingen ministrlik habarlamasynda.
