Foto: egemen.kz
Parlament Májilisi depýtaty Nartai Sársenǵaiev eldegi jumyssyzdyq týraly Ulttyq statistika biýrosynyń málimeti qate kórsetilgenin aityp, shaǵymdandy, dep habarlaidy Ult.kz.
Ulttyq statistika biýrosy 2025 jyldyń birinshi toqsanynda Qazaqstan halqynyń 4,6 protsenti, iaǵni 451 515 azamat jumyssyz dep kórsetedi. «Buǵan kim senedi?» degen depýtat tabaqtai diplomy barlar da jumys tappai tabanyn taýsylǵanyn aitady.
«Meniń qolymda 16 mamyrda basylǵan resmi derek bar, munda Qazaqstan halqynyń sany 20 261 486 adam dep kórsetilgen. Sonyń 11 496 447–si eńbekke qabiletti dep jazylǵan. Iaǵni olar jumys isteýi qajet. Biraq Qazaqstanda zeinetaqy jinaǵyna kók tiyn aýdarylmaǵan jáne áleýmettik aýdarymdary múldem joq halyq sany 5 244 664 adamǵa jetken! Endeshe Qazaqstanda 11,5 million adam eńbekke qabiletti bolsa, onyń 5,2 millionynda áleýmettik aýdarym múldem joq bolsa demek azamattarymyzdyń teń jartysy jumyssyz demeske amal bar ma? Jumyssyzdar sany 4,6 paiyz degen derektiń shyndyqqa sáikes kelmeitinine osy dálel emes pe? » – deidi ol.
N. Sársenǵaliev eldegi jumyssyzdyqty joiý úshin aldymen jalǵan málimet berýdi toqtatý kerek ekenin jetkizdi.
Foto: Májilis baspasóz qyzmetinen
Depýtattyń sózinshe sonyń saldarynan halyqty jumyspen qamtýǵa arnalǵan baǵdarlamalarǵa berilgen qarajat maqsatsyz jumsalyp jatyr.
Sonymen qatar Sársenǵaliev Joǵary aýditorlyq palatanyń esebinen derek keltirdi: 2024 jyldyń 10 aiynda halyqty jumyspen qamtýǵa arnalǵan sýbsidiialyq 6 baǵdarlamaǵa 180 031 adam qatysypty. Olardyń árqaisysyna ai saiyn biýdjetten aqsha tóledik. Sońynda sonyń tek 26 194-i ǵana turaqty jumysqa ornalasqan.
«Jastar praktikasy» baǵdarlamasyna 2024 jyly 33 300 jas qazaqstandyq qatysqan. Baǵdarlama tártibine sáikes olardyń árqaisysyna aiyna 117 960 teńge tólendi. Soǵan qaramastan tek 7400 jas azamat qana jumysqa ornalasypty.
Qazir elimizde 5,7 million jas azamat bar, sonyń 3,7 milliony eńbekke qabiletti. Eńbek ministrligi 2024 jyly jastardy jumyspen qamtýǵa arnalǵan baǵdarlamalar arqyly 236 037 jas qazaqstandyqty qyzmetke turǵyzdyq dep esep berdi. Biraq byltyr tek 203 607 jas azamat qana zeinetaqy qoryna aýdarym jasaǵan.
«Qalǵan 33 myń jastyń áleýmettik tólemderi qaida? Rasynda olar jumysqa turdy ma, joq pa? Álde jastar jalǵan statistikanyń qurbanyna ainaldy ma? Nemese memlekettik baǵdarlama arqyly jastardy áleýmettik aýdarymdar jasalmaityn kúmándi jumysqa turǵyzdy ma jaýapty organdar? » – dedi ol.
Depýtattyń taǵy bir mysaly: «Máńgilik el jastary - indýstriiaǵa» baǵdarlamasyna qatysqan 1 415 túlektiń 471-i ǵana jumysqa ornalasqan. Al túlekterdi óńirlerge bólý olardy jumyspen qamtý ortalyqtaryna tirkeýmen aiaqtalǵan. «Biz ózi kimdi aldap júrmiz sonda?» – dep kúiingen depýtattyń saýaly Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-Ministri O.A. Bektenovke joldandy.
Usynystar:
1. Qazaqstandaǵy jumyssyzdardyń sanyn esepteý metodikasyn qaitadan jasaý qajet.
2. Halyqty jumyspen qamtýǵa arnalǵan baǵdarlamalarǵa jumsalǵan qarajatqa tolyq tekserý ótkizý kerek.
3. Kásipkerlikke yntaly jastarǵa mikrokredit berýge arnalǵan baǵdarlamany qaitadan iske qosyp, mikrokredit alý úshin kepildik qunyn qaita qaraý kerek, sebebi aýyldyq jerlerde jyljymaityn múlik kepil retinde jaramsyz bolyp qalady.
4. Jumys berýshilerge «Jastar praktikasy» baǵdarlamasy arqyly jumysqa ornalasqan jas mamandardy turaqty jumysqa qabyldaýdy mindetteý qajet;
5. «Jastar praktikasyna» qatysýshylardyń ailyq jalaqysyn 30 AEK-ten 40 AEK-ke, aýyldyq jerlerde 45 AEK-ke deiin kóbeitý kerek;
6. «Alǵashqy jumys orny» baǵdarlamasymen jumysqa ornalasý kezinde «Jasyl el» syndy maýsymdyq jumystardan nemese qyzmet kórsetý salasyndaǵy jumystardan zeinetaqy qoryna túsken qarajatty esepke almaý qajet.
